Issues
Select Version
Nidānavaggaṭīkā
Nidānavaggaṭīkā

4. Atthirāgasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Atthirāgasuttavaṇṇanā

64. Catutthe soti lobho .
Rañjanavasenāti raṅgajātaṃ viya tassa cittassa anurañjanavasena .
Nandanavasenāti sappītikatāya ārammaṇassa abhinandanavasena .
Taṇhāyanavasenāti visayakattukāmatāya vasena .
Eko eva hi lobho pavattiākāravasena tathā vutto .
Patiṭṭhitan ti laddhasabhāvaṃ .
Tatthāti vaṭṭe .
Āhāreti keci .
Viññāṇan ti abhisaṅkhāraviññāṇaṃ .
Viruḷhan ti phalanibbattiyā viruḷhippattaṃ .
Tenāha ‘‘ kammaṃ javāpetvā ’’ tiādi .
Tattha javāpetvāti phalaṃ gāhāpetvā .
Abhisaṅkhāraviññāṇañhi attanā sahajātānaṃ sahajātādipaccayehi ceva āhārapaccayena ca paccayo hutvā tassa attano phaluppādane sāmatthiyattā viruḷhippattaṃ .
Tenāha ‘‘ kammaṃ santāne laddhabhāvaṃ viruḷhippattañcassa hotī ’’ ti .
Vaṭṭakathā esāti katvā ‘‘ yatthāti tebhūmakavaṭṭe bhumman ’’ ti vuttaṃ .
Sabbatthāti sabbesu .
Purimapade etaṃ bhumman ti ‘‘ yattha tatthā ’’ ti āgataṃ etaṃ bhummavacanaṃ purimasmiṃ purimasmiṃ pade visayabhūte .
Tañhi ārabbha etaṃ ‘‘ yattha tatthā ’’ ti bhummavacanaṃ vuttaṃ .
Imasmiṃ vipākavaṭṭeti paccuppanne vipākavaṭṭe .
Āyatiṃ vaṭṭahetuke saṅkhāre sandhāya vuttaṃ ‘‘ yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbattī ’’ ti vacanatoM2.116 .
Punabbhavābhinibbattīti ca paṭisandhi adhippetāti vuttaṃV2.100 ‘‘ yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti , atthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇan ’’ ti .
Jātīti cettha mātukucchito nikkhamanaṃ adhippetaṃ .
Yasmiṃ ṭhāneti yasmiṃ kāraṇe sati .
Kāraṇañcettha saṅkhārā veditabbā .
Te hi āyatiṃ punabbhavābhinibbattiyā hetū , taṇhāavijjāyo , kālagatiādayo ca kammassa sambhārā .
Keci pana kilesavaṭṭakammagatikālā cāti adhippāyena ‘‘ kālagatiādayo ca kammassa sambhārā ’’ ti vadanti .
Taṃtaṃbhavapatthanāya tathā tathā gato tividho bhavova tebhūmakavaṭṭaṃ .
Tenāha ‘‘ yatthāti tebhūmakavaṭṭe ’’ ti .
Tathā cāha ‘‘ sasambhārakakammaṃ bhavesu rūpaṃ samuṭṭhāpetī ’’ ti .
Rūpan ti attabhāvaṃ .
Saṅkhipitvāti tīsu akatvā viññāṇena ekasaṅkhepaṃ katvāti attho .
Eko sandhīti eko hetuphalasandhi .
Vipākavidhin ti saḷāyatanādikaṃ vedanāvasānaṃ vipākavidhiṃ .
‘‘ Nāmarūpena saddhin ’’ ti padaṃ ānetvā sambandho .
Nāmarūpenāti vā sahayoge karaṇavacanaṃ .
Idha eko sandhīti eko hetuphalasandhi .
Āyatibhavassāti āyatiṃ upapattibhavassa .
Tena cettha eko sandhi hetuphalasandhi veditabbo .
Khīṇāsavassa aggamaggādhigamanatova pavattakammassa maggena sahāyavekallassa katattā avijjamānaṃ .
Sūriyarasmisaman ti tato eva vuttanayeneva appatiṭṭhitasūriyarasmisamaṃ .
Sāti rasmi .
Kāyādayoti kāyadvārādayo .
Katakamman ti paccayehi katabhāvaṃ upādāya vuttaṃ , na kammalakkhaṇapattato .
Tenāha ‘‘ kusalākusalaṃ nāma na hotī ’’ ti .
Kiriyamatteti avipākadhammattā kāyikādipayogamatte ṭhatvā .
Avipākaṃ hoti tesaṃ avipākadhammattā .
Atthirāgasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .