Issues
Nidānavaggaṭīkā
Nidānavaggaṭīkā

6. Sammasasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

6. Sammasasuttavaṇṇanā

66. Chaṭṭhe assāti bhagavato .
Saṇhasukhumadhammaparidīpanato sukhumā .
Tīhi lakkhaṇehi aṅkiyattā tilakkhaṇāhatā , aniccādilakkhaṇaparidīpinīti attho .
Ariyadhammādhigamassa upanissayabhūtena hetunā sahetukā .
Tihetukapaṭisandhipaññāya pāṭihāriyapaññāya ca atthitāya paññavantoM2.120 na kevalaṃ ajjhattikaaṅgasampattiyeva , bāhiraṅgasampattipi nesamatthīti dassetuṃ ‘‘ siniddhānī ’’ tiādi vuttaṃ .
Abbhantaran ti ajjhattaṃ .
Paccayasammasanan ti paccayuppannānaṃ paccayavīmaṃsaṃ .
Ārambhānurūpā anusandhi yathānusandhi .
Na gatāti na sampattā .
Asambhinnapadan ti avomissakapadaṃ , aññattha evaṃ anāgataṃ vākyanti attho .
Tenāha ‘‘ aññattha hi evaṃ vuttaṃ nāma natthī ’’ ti .
Evan ti ‘‘ tenahānandā ’’ ti ekavacanaṃ ,‘‘ suṇātha manasi karothā ’’ ti bahuvacanaṃ katvā vuttaṃ nāma natthīti attho .
Keci pana ‘‘ tenahānandā ’’ ti idhāpi bahuvacanameva katvā paṭhanti ‘‘ sādhu anuruddhā ’’ tiādīsu viya .
Upadhīti adhippetaṃ upadhīyati ettha dukkhanti .
Uppajjati uppādakkhaṇaṃ udayaṃ paṭilabhati ‘‘ pākaṭabhāvo ṭhitiko , attalābho udayo ’’ ti .
Nivisati nivesaṃ okāsaṃ paṭilabhati .
Ekavārameva hi uppannamattassa dhammassa dubbalattena okāse viya patiṭṭhahanaṃ natthi , punappunaṃ ārammaṇe pavattamānaṃ niviṭṭhaṃ patiṭṭhitaṃ nāma hoti .
Tenāha ‘‘ nivisatīti punappunaṃ pavattivasena patiṭṭhahatī ’’ ti .
Piyasabhāvan ti piyāyitabbajātikaṃ .
Madhurasabhāvan ti iṭṭhajātikaṃ .
Abhiniviṭṭhāti taṇhābhinivesena otiṇṇā .
Sampattiyan ti bhavasampattiyaṃ .
Nimittaggahaṇānusārenāti paṭibimbaggahaṇānusārena .
Kaṇṇassa chiddapadesaṃ rajatanāḷikaṃ viya , kaṇṇabaddhaṃ pana pāmaṅgasuttaṃ viya .
Tuṅgā uccā dīghā nāsikā tuṅganāsā .
Evaṃ laddhavohāraṃ attano ghānaṃ .
‘‘ Laddhavohārā ’’ tiV2.104 vā pāṭho .
Tasmiṃ sati tuṅgā nāsā yesaṃ te tuṅganāsā .
Evaṃ laddhavohārā sattā attano ghānanti yojanā vaṇṇasaṇṭhānato rattakambalapaṭalaṃ viya .
Samphassato mudusiniddhaṃ kiccato siniddhamadhurarasadaṃ .
Sālalaṭṭhin ti sālakkhandhaṃ .
Addasaṃsūti passiṃsu .
Evaṃ vuttan ti ‘‘ kaṃse ’’ ti evaṃ vuttaṃ adhiṭṭhānavohārena .
Sampattin ti vaṇṇādiguṇaṃ .
Ādīnavan ti maraṇaggatato .
Sattupānīyenāti sattuṃ pakkhipitvā ālolitapānīyena .
Cattāri pānāni viya cattāro maggā taṇhāpipāsāvūpasamanato .
Sammasasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .