Asādhāraṇādivaṇṇanā
338. Idāni
M0.189 ‘‘ sādhāraṇaṃ asādhāraṇan ’’ ti imaṃ purimapañhaṃ vissajjento ‘‘ vīsaṃ dve satānī ’’ tiādimāha . 338. Idāni
M0.189 ‘‘ sādhāraṇaṃ asādhāraṇan ’’ ti imaṃ purimapañhaṃ vissajjento ‘‘ vīsaṃ dve satānī ’’ tiādimāha . 338. Idāni
M0.189 ‘‘ sādhāraṇaṃ asādhāraṇan ’’ ti imaṃ purimapañhaṃ vissajjento ‘‘ vīsaṃ dve satānī ’’ tiādimāha .Tattha bhikkhunīhi asādhāraṇesu cha saṅghādisesāti vissaṭṭhi , kāyasaṃsaggo , duṭṭhullaṃ , attakāma , kuṭi , vihāroti .
Dve aniyatehi aṭṭhāti dvīhi aniyatehi saddhiṃ aṭṭha ime .
Nissaggiyāni dvādasāti –
Dhovanañca paṭiggaho , koseyyasuddhadvebhāgā ;
Chabbassāni nisīdanaṃ , dve lomā paṭhamo patto ;
Vassikā āraññakena cāti – ime dvādasa .
Dvevīsati khuddakāti –
Sakalo bhikkhunīvaggo , paramparañca bhojanaṃ ;
Anatirittaṃ abhihaṭaṃ , paṇītañca acelakaṃ ;
Ūnaṃ duṭṭhullachādanaṃ .
Mātugāmena
V0.190 saddhiñca , yā ca anikkhantarājake ;
SantaṃP7.1350 bhikkhuṃ anāpucchā , vikāle gāmappavesanā .
Nisīdane ca yā sikkhā , vassikā yā ca sāṭikā ;
Dvāvīsati imā sikkhā , khuddakesu pakāsitāti .Bhikkhūhi asādhāraṇesupi saṅghamhā dasa nissareti ‘‘ saṅghamhā nissārīyatī ’’ ti evaṃ vibhaṅge vuttā , mātikāyaṃ pana ‘‘ nissāraṇīyaṃ saṅghādisesan ’’ ti evaṃ āgatā dasa .
Nissaggiyāni dvādasāti bhikkhunivibhaṅge vibhattāni nissaggiyāneva .
Khuddakāpi tattha vibhattakhuddakā eva .
Tathā cattāro pāṭidesanīyā , iti satañceva tiṃsañca sikkhā vibhaṅge bhikkhunīnaṃ bhikkhūhi asādhāraṇā .
Sesaṃ imasmiṃ sādhāraṇāsādhāraṇavissajjane uttānameva .
Sesaṃ imasmiṃ sādhāraṇāsādhāraṇavissajjane uttānameva .
Idāni vipattiyo ca ‘‘ yehi samathehi sammantī ’’ ti idaṃ pañhaṃ vissajjento aṭṭheva pārājikātiādimāha .
Tattha durāsadāti iminā tesaṃ sappaṭibhayataṃ
M0.190 dasseti .
Kaṇhasappādayo viya hi ete durāsadā durūpagamanā durāsajjanā , āpajjiyamānā mūlacchedāya saṃvattanti .
Tālavatthusamūpamāti sabbaṃ tālaṃ uddharitvā tālassa vatthumattakaraṇena samūpamā .
Yathā vatthumattakato tālo na puna pākatiko hoti , evaṃ na puna pākatikā honti .
Evaṃ sādhāraṇaṃ upamaṃ dassetvā puna ekekassa vuttaṃ upamaṃ dassento paṇḍupalāsotiādimāha .
Aviruḷhī bhavanti teti yathā ete paṇḍupalāsādayo punaharitādibhāvena aviruḷhidhammā honti ;
evaṃ pārājikāpi puna pakatisīlābhāvena aviruḷhidhammā hontīti attho .
Ettāvatā ‘‘ vipattiyo ca yehi samathehi sammantī ’’ ti ettha imā tāva aṭṭha pārājikavipattiyo kehici samathehi na sammantīti evaṃ dassitaṃ hoti .Yā pana vipattiyo sammanti , tā dassetuṃ tevīsati saṅghādisesātiādi vuttaṃ .
Tattha tīhi samathehīti sabbasaṅgāhikavacanametaṃ .
Saṅghādisesā hi dvīhi samathehi sammanti , na tiṇavatthārakena .
Sesā tīhipi sammanti .
Yā pana vipattiyo sammanti , tā dassetuṃ tevīsati saṅghādisesātiādi vuttaṃ .
Tattha tīhi samathehīti sabbasaṅgāhikavacanametaṃ .
Saṅghādisesā hi dvīhi samathehi sammanti , na tiṇavatthārakena .
Sesā tīhipi sammanti .
Yā pana vipattiyo sammanti , tā dassetuṃ tevīsati saṅghādisesātiādi vuttaṃ .
Tattha tīhi samathehīti sabbasaṅgāhikavacanametaṃ .
Saṅghādisesā hi dvīhi samathehi sammanti , na tiṇavatthārakena .
Sesā tīhipi sammanti .
Yā pana vipattiyo sammanti , tā dassetuṃ tevīsati saṅghādisesātiādi vuttaṃ .
Tattha tīhi samathehīti sabbasaṅgāhikavacanametaṃ .
Saṅghādisesā hi dvīhi samathehi sammanti , na tiṇavatthārakena .
Sesā tīhipi sammanti .
Idāni vipattiyo ca ‘‘ yehi samathehi sammantī ’’ ti idaṃ pañhaṃ vissajjento aṭṭheva pārājikātiādimāha .
Tattha durāsadāti iminā tesaṃ sappaṭibhayataṃ
M0.190 dasseti .
Kaṇhasappādayo viya hi ete durāsadā durūpagamanā durāsajjanā , āpajjiyamānā mūlacchedāya saṃvattanti .
Tālavatthusamūpamāti sabbaṃ tālaṃ uddharitvā tālassa vatthumattakaraṇena samūpamā .
Yathā vatthumattakato tālo na puna pākatiko hoti , evaṃ na puna pākatikā honti .
Evaṃ sādhāraṇaṃ upamaṃ dassetvā puna ekekassa vuttaṃ upamaṃ dassento paṇḍupalāsotiādimāha .
Aviruḷhī bhavanti teti yathā ete paṇḍupalāsādayo punaharitādibhāvena aviruḷhidhammā honti ;
evaṃ pārājikāpi puna pakatisīlābhāvena aviruḷhidhammā hontīti attho .
Ettāvatā ‘‘ vipattiyo ca yehi samathehi sammantī ’’ ti ettha imā tāva aṭṭha pārājikavipattiyo kehici samathehi na sammantīti evaṃ dassitaṃ hoti .Evaṃ sādhāraṇaṃ upamaṃ dassetvā puna ekekassa vuttaṃ upamaṃ dassento paṇḍupalāsotiādimāha .
Aviruḷhī bhavanti teti yathā ete paṇḍupalāsādayo punaharitādibhāvena aviruḷhidhammā honti ;
evaṃ pārājikāpi puna pakatisīlābhāvena aviruḷhidhammā hontīti attho .
Evaṃ sādhāraṇaṃ upamaṃ dassetvā puna ekekassa vuttaṃ upamaṃ dassento paṇḍupalāsotiādimāha .
Aviruḷhī bhavanti teti yathā ete paṇḍupalāsādayo punaharitādibhāvena aviruḷhidhammā honti ;
evaṃ pārājikāpi puna pakatisīlābhāvena aviruḷhidhammā hontīti attho .
Yā pana vipattiyo sammanti , tā dassetuṃ tevīsati saṅghādisesātiādi vuttaṃ .
Tattha tīhi samathehīti sabbasaṅgāhikavacanametaṃ .
Saṅghādisesā hi dvīhi samathehi sammanti , na tiṇavatthārakena .
Sesā tīhipi sammanti .
Yā pana vipattiyo sammanti , tā dassetuṃ tevīsati saṅghādisesātiādi vuttaṃ .
Tattha tīhi samathehīti sabbasaṅgāhikavacanametaṃ .
Saṅghādisesā hi dvīhi samathehi sammanti , na tiṇavatthārakena .
Sesā tīhipi sammanti .
Yā pana vipattiyo sammanti , tā dassetuṃ tevīsati saṅghādisesātiādi vuttaṃ .
Tattha tīhi samathehīti sabbasaṅgāhikavacanametaṃ .
Saṅghādisesā hi dvīhi samathehi sammanti , na tiṇavatthārakena .
Sesā tīhipi sammanti .
Yā pana vipattiyo sammanti , tā dassetuṃ tevīsati saṅghādisesātiādi vuttaṃ .
Tattha tīhi samathehīti sabbasaṅgāhikavacanametaṃ .
Saṅghādisesā hi dvīhi samathehi sammanti , na tiṇavatthārakena .
Sesā tīhipi sammanti .
Yā pana vipattiyo sammanti , tā dassetuṃ tevīsati saṅghādisesātiādi vuttaṃ .
Tattha tīhi samathehīti sabbasaṅgāhikavacanametaṃ .
Saṅghādisesā hi dvīhi samathehi sammanti , na tiṇavatthārakena .
Sesā tīhipi sammanti .
Dve uposathā dve pavāraṇāti idaṃ bhikkhūnañca bhikkhunīnañca vasena vuttaṃ .
Vibhattimattadassaneneva
V0.191 cetaṃ vuttaṃ , na samathehi vūpasamanavasena .
Bhikkhuuposatho , bhikkhuniuposatho , bhikkhupavāraṇā , bhikkhunipavāraṇāti imāpi hi catasso vibhattiyoP7.1351 ;
vibhajanānīti attho .
Cattāri kammānīti adhammenavaggādīni uposathakammāni .
Pañceva uddesā caturo bhavanti anaññathāti bhikkhūnaṃ pañca uddesā bhikkhunīnaṃ caturo bhavanti , aññathā na bhavanti ;
imā aparāpi vibhattiyo .
Āpattikkhandhā ca bhavanti satta , adhikaraṇāni cattārīti imā pana vibhattiyo samathehi sammanti , tasmā sattahi samathehītiādimāha .
Atha vā ‘‘ dve uposathā dve pavāraṇā cattāri kammāni pañceva uddesā caturo bhavanti , anaññathā ’’ ti imāpi catasso vibhattiyo nissāya ‘‘ nassantete vinassantete ’’ tiādinā nayena yā āpattiyo āpajjanti , tā yasmā vuttappakāreheva samathehi sammanti , tasmā taṃmūlakānaṃ āpattīnaṃ samathadassanatthampi tā vibhattiyo vuttāti veditabbā .Dve uposathā dve pavāraṇāti idaṃ bhikkhūnañca bhikkhunīnañca vasena vuttaṃ .
Vibhattimattadassaneneva
V0.191 cetaṃ vuttaṃ , na samathehi vūpasamanavasena .
Bhikkhuuposatho , bhikkhuniuposatho , bhikkhupavāraṇā , bhikkhunipavāraṇāti imāpi hi catasso vibhattiyoP7.1351 ;
vibhajanānīti attho .
Cattāri kammānīti adhammenavaggādīni uposathakammāni .
Pañceva uddesā caturo bhavanti anaññathāti bhikkhūnaṃ pañca uddesā bhikkhunīnaṃ caturo bhavanti , aññathā na bhavanti ;
imā aparāpi vibhattiyo .
Āpattikkhandhā ca bhavanti satta , adhikaraṇāni cattārīti imā pana vibhattiyo samathehi sammanti , tasmā sattahi samathehītiādimāha .
Atha vā ‘‘ dve uposathā dve pavāraṇā cattāri kammāni pañceva uddesā caturo bhavanti , anaññathā ’’ ti imāpi catasso vibhattiyo nissāya ‘‘ nassantete vinassantete ’’ tiādinā nayena yā āpattiyo āpajjanti , tā yasmā vuttappakāreheva samathehi sammanti , tasmā taṃmūlakānaṃ āpattīnaṃ samathadassanatthampi tā vibhattiyo vuttāti veditabbā .Dve uposathā dve pavāraṇāti idaṃ bhikkhūnañca bhikkhunīnañca vasena vuttaṃ .
Vibhattimattadassaneneva
V0.191 cetaṃ vuttaṃ , na samathehi vūpasamanavasena .
Bhikkhuuposatho , bhikkhuniuposatho , bhikkhupavāraṇā , bhikkhunipavāraṇāti imāpi hi catasso vibhattiyoP7.1351 ;
vibhajanānīti attho .
Cattāri kammānīti adhammenavaggādīni uposathakammāni .
Pañceva uddesā caturo bhavanti anaññathāti bhikkhūnaṃ pañca uddesā bhikkhunīnaṃ caturo bhavanti , aññathā na bhavanti ;
imā aparāpi vibhattiyo .
Āpattikkhandhā ca bhavanti satta , adhikaraṇāni cattārīti imā pana vibhattiyo samathehi sammanti , tasmā sattahi samathehītiādimāha .
Atha vā ‘‘ dve uposathā dve pavāraṇā cattāri kammāni pañceva uddesā caturo bhavanti , anaññathā ’’ ti imāpi catasso vibhattiyo nissāya ‘‘ nassantete vinassantete ’’ tiādinā nayena yā āpattiyo āpajjanti , tā yasmā vuttappakāreheva samathehi sammanti , tasmā taṃmūlakānaṃ āpattīnaṃ samathadassanatthampi tā vibhattiyo vuttāti veditabbā .Dve uposathā dve pavāraṇāti idaṃ bhikkhūnañca bhikkhunīnañca vasena vuttaṃ .
Vibhattimattadassaneneva
V0.191 cetaṃ vuttaṃ , na samathehi vūpasamanavasena .
Bhikkhuuposatho , bhikkhuniuposatho , bhikkhupavāraṇā , bhikkhunipavāraṇāti imāpi hi catasso vibhattiyoP7.1351 ;
vibhajanānīti attho .
Cattāri kammānīti adhammenavaggādīni uposathakammāni .
Pañceva uddesā caturo bhavanti anaññathāti bhikkhūnaṃ pañca uddesā bhikkhunīnaṃ caturo bhavanti , aññathā na bhavanti ;
imā aparāpi vibhattiyo .
Āpattikkhandhā ca bhavanti satta , adhikaraṇāni cattārīti imā pana vibhattiyo samathehi sammanti , tasmā sattahi samathehītiādimāha .
Atha vā ‘‘ dve uposathā dve pavāraṇā cattāri kammāni pañceva uddesā caturo bhavanti , anaññathā ’’ ti imāpi catasso vibhattiyo nissāya ‘‘ nassantete vinassantete ’’ tiādinā nayena yā āpattiyo āpajjanti , tā yasmā vuttappakāreheva samathehi sammanti , tasmā taṃmūlakānaṃ āpattīnaṃ samathadassanatthampi tā vibhattiyo vuttāti veditabbā .Āpattikkhandhā ca bhavanti satta , adhikaraṇāni cattārīti imā pana vibhattiyo samathehi sammanti , tasmā sattahi samathehītiādimāha .
Atha vā ‘‘ dve uposathā dve pavāraṇā cattāri kammāni pañceva uddesā caturo bhavanti , anaññathā ’’ ti imāpi catasso vibhattiyo nissāya ‘‘ nassantete vinassantete ’’ tiādinā nayena yā āpattiyo āpajjanti , tā yasmā vuttappakāreheva samathehi sammanti , tasmā taṃmūlakānaṃ āpattīnaṃ samathadassanatthampi tā vibhattiyo vuttāti veditabbā .
Kiccaṃ ekenāti kiccādhikaraṇaṃ ekena samathena sammati .
Āpattikkhandhā ca bhavanti satta , adhikaraṇāni cattārīti imā pana vibhattiyo samathehi sammanti , tasmā sattahi samathehītiādimāha .
Atha vā ‘‘ dve uposathā dve pavāraṇā cattāri kammāni pañceva uddesā caturo bhavanti , anaññathā ’’ ti imāpi catasso vibhattiyo nissāya ‘‘ nassantete vinassantete ’’ tiādinā nayena yā āpattiyo āpajjanti , tā yasmā vuttappakāreheva samathehi sammanti , tasmā taṃmūlakānaṃ āpattīnaṃ samathadassanatthampi tā vibhattiyo vuttāti veditabbā .
Kiccaṃ ekenāti kiccādhikaraṇaṃ ekena samathena sammati .