Ānisaṃsavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
501. Idāni sabbasikkhāpadānaṃ ekekena ākārena navadhā saṅgahaṃ dassetuṃ ‘‘ nava saṅgahā ’’ tiādimāha .
Tattha vatthusaṅgahoti vatthunā saṅgaho .
Evaṃ sesesupi padattho veditabbo .
Ayaṃ panettha atthayojanā – yasmā hi ekasikkhāpadampi avatthusmiṃ paññattaṃ natthi , tasmā sabbāni vatthunā saṅgahitānīti evaṃ tāva vatthusaṅgaho veditabbo .
Yasmā
M0.262V0.265 pana dve āpattikkhandhā sīlavipattiyā saṅgahitā , pañcāpattikkhandhā ācāravipattiyā , cha sikkhāpadāniP7.1414 ājīvavipattiyā saṅgahitāni , tasmā sabbānipi vipattiyā saṅgahitānīti evaṃ vipattisaṅgaho veditabbo .
Yasmā pana sattahāpattīhi muttaṃ ekasikkhāpadampi natthi , tasmā sabbāni āpattiyā saṅgahitānīti evaṃ āpattisaṅgaho veditabbo .
Sabbāni ca sattasu nagaresu paññattānīti nidānena saṅgahitānīti evaṃ nidānasaṅgaho veditabbo .
Yasmā pana ekasikkhāpadampi ajjhācārikapuggale asati paññattaṃ natthi , tasmā sabbāni puggalena saṅgahitānīti evaṃ puggalasaṅgaho veditabbo .
Sabbāni pana pañcahi ceva sattahi ca āpattikkhandhehi saṅgahitāni , sabbāni na vinā chahi samuṭṭhānehi samuṭṭhantīti samuṭṭhānena saṅgahitāni .
Sabbāni ca catūsu adhikaraṇesu āpattādhikaraṇena saṅgahitāni .
Sabbāni sattahi samathehi samathaṃ gacchantīti samathehi saṅgahitāni .
Evamettha khandhasamuṭṭhānaadhikaraṇasamathasaṅgahāpi veditabbā .
Sesaṃ pubbe vuttanayamevāti .Samantapāsādikāya vinayasaṃvaṇṇanāya
Navasaṅgahitavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
Niṭṭhitā ca parivārassa anuttānatthapadavaṇṇanāti .
Nigamanakathā
Ettāvatā
M0.263 ca –
Ubhato vibhaṅgakhandhaka-parivāravibhattidesanaṃ nātho ;
Vinayapiṭakaṃ vinento , veneyyaṃ yaṃ jino āha .
Samadhikasattavīsati-sahassamattenaV0.266 tassa ganthena ;
Saṃvaṇṇanā samattā , samantapāsādikā nāma .
Tatridaṃ samantapāsādikāya samantapāsādikattasmiṃ –
Ācariyaparamparato , nidānavatthuppabhedadīpanato ;
Parasamayavivajjanato , sakasamayavisuddhito ceva .
Byañjanaparisodhanato , padatthato pāḷiyojanakkamato ;
Sikkhāpadanicchayato , vibhaṅganayabhedadassanato .
Sampassataṃ na dissati , kiñci apāsādikaṃ yato ettha ;
Viññūnamayaṃ tasmā , samantapāsādikātveva .
Saṃvaṇṇanā pavattā , vinayassa vineyyadamanakusalena ;
Vuttassa lokanāthena , lokamanukampamānenāti .
MahāaṭṭhakathañcevaP7.1415 , mahāpaccarimevaca ;
Kurundiñcāti tissopi , sīhaḷaṭṭhakathā imā .
Buddhamittoti nāmena , vissutassa yasassino ;
Vinayaññussa dhīrassa , sutvā therassa santike .
Mahāmeghavanuyyāne , bhūmibhāge patiṭṭhito ;
Mahāvihāro yo satthu , mahābodhivibhūsito .
Yaṃ tassa dakkhiṇe bhāge , padhānagharamuttamaṃ ;
Sucicārittasīlena , bhikkhusaṅghena sevitaṃ .
UḷārakulasambhūtoV0.267 , saṅghupaṭṭhāyako sadā ;
Anākulāya saddhāya , pasanno ratanattaye .
MahānigamasāmītiM0.264 , vissuto tattha kārayi ;
Cārupākārasañcitaṃ , yaṃ pāsādaṃ manoramaṃ .
Sītacchāyatarūpetaṃ , sampannasalilāsayaṃ ;
Vasatā tatra pāsāde , mahānigamasāmino .
Sucisīlasamācāraṃ , theraṃ buddhasiri vhayaṃ ;
Yā uddisitvā āraddhā , iddhā vinayavaṇṇanā .
Pālayantassa sakalaṃ , laṅkādīpaṃ nirabbudaṃ ;
Rañño sirinivāsassa , siripāla yasassino .
Samavīsatime kheme , jayasaṃvacchare ayaṃ ;
Āraddhā ekavīsamhi , sampatte pariniṭṭhitā .
Upaddavā kule loke , nirupaddavato ayaṃ ;
Ekasaṃvacchareneva , yathā niṭṭhaṃ upāgatā .
Evaṃ sabbassa lokassa , niṭṭhaṃ dhammūpasaṃhitā ;
Sīghaṃ gacchantu ārambhā , sabbepi nirupaddavā .
Ciraṭṭhitatthaṃ dhammassa , karontena mayā imaṃ ;
Saddhammabahumānena , yañca puññaṃ samācitaṃ .
SabbassaV0.268 ānubhāvena , tassa sabbepi pāṇino ;
Bhavantu dhammarājassa , saddhammarasasevino .
Ciraṃ tiṭṭhatu saddhammo , kāle vassaṃ ciraṃ pajaṃ ;
Tappetu devo dhammena , rājā rakkhatu medininti .
ParamavisuddhasaddhābuddhivīriyapaṭimaṇḍitenaP7.1416 sīlācārajjavamaddavādiguṇasamudayasamuditena sakasamayasamayantaragahanajjhogāhaṇasamatthena paññāveyyattiyasamannāgatena tipiṭakapariyattippabhede sāṭṭhakathe satthusāsane appaṭihataññāṇappabhāvena mahāveyyākaraṇena karaṇasampattijanitasukhaviniggatamadhurodāravacanalāvaṇṇayuttena yuttamuttavādinā vādivarena mahākavinā pabhinnapaasambhidāparivāre chaḷabhiññādipabhedaguṇapaṭimaṇḍite uttarimanussadhammeM0.265 suppatiṭṭhitabuddhīnaṃ theravaṃsappadīpānaṃ therānaṃ mahāvihāravāsīnaṃ vaṃsālaṅkārabhūtena vipulavisuddhabuddhinā buddhaghosoti garūhi gahitanāmadheyyena therena katā ayaṃ samantapāsādikā nāma vinayasaṃvaṇṇanā –
Tāva tiṭṭhatu lokasmiṃ , lokanittharaṇesinaṃ ;
Dassentī kulaputtānaṃ , nayaṃ sīlavisuddhiyā .
Yāva buddhoti nāmampi , suddhacittassa tādino ;
Lokamhi lokajeṭṭhassa , pavattati mahesinoti .
Samantapāsādikā nāma
Vinaya-aṭṭhakathā niṭṭhitā .