359. DutiyagāthāsaṅgaṇiyaṃM0.200V0.202 codanāti vatthuñca āpattiñca dassetvā codanā .

Sāraṇāti dosasāraṇā . Saṅgho kimatthāyāti saṅghasannipāto kimatthāya . Matikammaṃ pana kissa kāraṇāti matikammaṃ vuccati mantaggahaṇaṃ ; taṃ kissa kāraṇāti attho .

Codanā sāraṇatthāyāti vuttappakārā codanā , tena cuditakapuggalena codakadosasāraṇatthāya . Niggahatthāya sāraṇāti dosasāraṇā pana tassa puggalassa niggahatthāya . Saṅgho pariggahatthāyāti tattha sannipatito saṅgho vinicchayapariggahaṇatthāya ; dhammādhammaṃ tulanatthāya suvinicchitadubbinicchitaṃ jānanatthāyāti attho . Matikammaṃ pana pāṭiyekkan ti suttantikattherānañca vinayadharattherānañca mantaggahaṇaṃP7.1360 pāṭekkaṃ pāṭekkaṃ vinicchayasanniṭṭhāpanatthaṃ .

Mā kho paṭighan ti cuditake vā codake vā kopaṃ mā janayi . Sace anuvijjako tuvan ti sace tvaṃ saṅghamajjhe otiṇṇaṃ adhikaraṇaṃ vinicchituṃ nisinno vinayadharo .

Viggāhikan ti ‘‘ na tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāsī ’’ tiādinayappavattaṃ . Anatthasaṃhitan ti yā anatthaṃ janayati , parisaṃ khobhetvā uṭṭhāpeti , evarūpiṃ kathaṃ mā abhaṇi .

Sutte vinaye vātiādīsu suttaṃ nāma ubhatovibhaṅgo . Vinayo nāma khandhako . Anulomo nāma parivāro . Paññattaṃ nāma sakalaṃ vinayapiṭakaṃ . Anulomikaṃ nāma cattāro mahāpadesā .

AnuyogavattaṃV0.203 nisāmayāti anuyuñjanavattaṃ nisāmehi . Kusalena buddhimatā katan ti chekena paṇḍitena ñāṇapāramippattena bhagavatā nīharitvā ṭhapitaṃ . Suvuttan ti supaññāpitaṃ . Sikkhāpadānulomikan ti sikkhāpadānaṃ anulomaṃ . Ayaṃ tāva padattho , ayaṃ panettha sādhippāyasaṅkhepavaṇṇanā – ‘‘ sace tvaṃ anuvijjako , mā sahasā bhaṇi , mā anatthasaṃhitaṃ viggāhikakathaṃM0.201 bhaṇi . Yaṃ pana kusalena buddhimatā lokanāthena etesu suttādīsu anuyogavattaṃ kathaṃ supaññattaṃ sabbasikkhāpadānaṃ anulomaṃ , taṃ nisāmaya taṃ upadhārehī ’’ ti .

Gatiṃ na nāsento samparāyikan ti attano samparāye sugatinibbattiṃ anāsento anuyogavattaṃ nisāmaya . Yo hi taṃ anisāmetvā anuyuñjati , so samparāyikaṃ attano gatiṃ nāseti , tasmā tvaṃ anāsento nisāmayāti attho .

Idāni taṃ anuyogavattaṃ dassetuṃ hitesītiādimāha . Tattha hitesīti hitaṃ esanto gavesanto ; mettañca mettāpubbabhāgañca upaṭṭhapetvāti attho . Kālenāti yuttapattakālena ; ajjhesitakāleyeva tava bhāre kate anuyuñjāti attho .

Sahasā vohāraṃ mā padhāresīti yo etesaṃ sahasā vohāro hoti , sahasā bhāsitaṃ , taṃ mā padhāresi , mā gaṇhittha .

Paṭiññānusandhitena kārayeti ettha anusandhitan ti kathānusandhi vuccati , tasmā paṭiññānusandhinā kāraye ; kathānusandhiṃ sallakkhetvā paṭiññāya kārayeti attho . Atha vā paṭiññāya ca anusandhitena ca kāraye , lajjiṃ paṭiññāya kāraye ; alajjiṃ vattānusandhināti attho . Tasmā evaP7.1361 paṭiññā lajjīsūti gāthamāha . Tattha vattānusandhitena kārayeti vattānusandhinā kāraye , yā assa vattena saddhiṃ paṭiññā sandhiyati , tāya paṭiññāya kārayeti attho .

Sañciccāti jānanto āpajjati . Parigūhatīti nigūhati na deseti na vuṭṭhāti .

Sā ahampi jānāmīti yaṃ tumhehi vuttaṃ , taṃ saccaṃ , ahampi naṃ evameva jānāmi . Aññañca tāhan ti aññañca taṃ ahaṃ pucchāmi .

PubbāparaṃV0.204 na jānātīti purekathitañca pacchākathitañca na jānāti . Akovidoti tasmiṃ pubbāpare akusalo . Anusandhivacanapathaṃ na jānātīti kathānusandhivacanaṃ vinicchayānusandhivacanañca na jānāti .

Sīlavipattiyā codetīti dvīhi āpattikkhandhehi codeti . Ācāradiṭṭhiyāti ācāravipattiyā ceva diṭṭhivipattiyā ca . Ācāravipattiyā codento pañcahāpattikkhandhehi codeti , diṭṭhivipattiyā codentoM0.202 micchādiṭṭhiyā ceva antaggāhikadiṭṭhiyā ca codeti . Ājīvenapi codetīti ājīvahetupaññattehi chahi sikkhāpadehi codeti .

Sesaṃ sabbattha uttānamevāti .

Dutiyagāthāsaṅgaṇikavaṇṇanā niṭṭhitā .

Codanākaṇḍaṃ

Anuvijjakakiccavaṇṇanā