Abhiññāniddeso
1043.
Ito
P0.104 paraṃ karissāmi , paññāsuddhikaraṃ paraṃ ;Pañcannampi abhiññānaṃ , mukhamattanidassanaṃ .
1044.
Rūpārūpasamāpattī ,
Nibbattetvā panaṭṭhapi ;
Lokikāpi abhiññāyo ,
Bhāvetabbā vibhāvinā .
1045.
Catutthajjhānamattepi , suciṇṇavasinā satā ;
Anuyogamabhiññāsu , kātuṃ vattati yogino .
1046.
Abhiññā
M0.142 nāma bhikkhūnaṃ , sābhiññānaṃ anuttaro ;Alaṅkāro hi tāṇanti , satthanti ca pavuccati .
1047.
Nibbattitāsvabhiññāsu , yogāvacarabhikkhunā ;
Samādhibhāvanā hissa , tadā niṭṭhaṅgatā siyā .
1048.
Dibbāni
V0.135 cakkhusotāni , iddhicittavijānanaṃ ;Pubbenivāsañāṇanti , pañcābhiññā imā siyuṃ .
1049.
Kasiṇānulomatādīhi , catuddasanayehi ca ;
Dametabbamabhiññāyo , pattukāmena mānasaṃ .
1050.
Dante samāhite suddhe , pariyodāte anaṅgaṇe ;
Nupaklese mudubhūte , kammanīye ṭhitācale .
1051.
Iti aṭṭhaṅgasampanne , citte iddhividhāya ca ;
Abhinīharati ce cittaṃ , sijjhatiddhivikubbanaṃ .
1052.
Abhiññāpādakajjhānaṃ , samāpajja tato pana ;
Vuṭṭhāya hi sataṃ vāpi , sahassaṃ vā yadicchati .
1053.
‘‘ Sataṃ homi sataṃ homī ’’ -ccevaṃ katvāna mānasaṃ ;
Abhiññāpādakajjhānaṃ , samāpajja tato pana .
1054.
Vuṭṭhāya punadhiṭṭhāti ,
Sahādhiṭṭhānacetasā ;
Sataṃ hoti hi so yogī ,
Sahassādīsvayaṃ nayo .
1055.
Pādakajjhānacittaṃ tu , nimittārammaṇaṃ siyā ;
Parikammamanānettha , satārammaṇikāni tu .
1056.
Tadādhiṭṭhānacittampi
P0.105 , satārammaṇameva taṃ ;Pubbe vuttappanācittaṃ , viya gotrabhunantaraṃ .
1057.
Tamekaṃ
M0.143 jāyate tattha , catutthajjhānikaṃ mano ;Parikammavisesova , sesaṃ pubbasamaṃ idha .
Iddhividhañāṇaṃ .
1058.
Dibbasotamidaṃ
V0.136 tattha , bhāvetabbaṃ kathaṃ siyā ;Abhiññāpādakajjhānaṃ , samāpajja tato puna .
1059.
Vuṭṭhāya parikammena , kāmāvacaracetasā ;
Saddo āvajjitabbova , mahanto sukhumopi ca .
1060.
Tassevaṃ pana saddassa , nimittaṃ manasi kubbato ;
Dibbasotamidānissa , uppajjissati taṃ iti .
1061.
Saddesvaññataraṃ saddaṃ , katvā ārammaṇaṃ tato ;
Uppajjitvā niruddhe tu , manodvārāvajjane puna .
1062.
Javanāni hi jāyante , tassa cattāri pañca vā ;
Purimānettha cittesu , tīṇi cattāri vā pana .
1063.
Parikammopacārānu-lomagotrabhunāmakā ;
Catutthaṃ pañcamaṃ vāpi , appanācittamīritaṃ .
1064.
Sahajātaṃ tu yaṃ ñāṇaṃ , appanāmānasena hi ;
Taṃ ñāṇaṃ dibbasotanti , vadanti sutakovidā .
1065.
Thāmajātaṃ karontena , taṃ ñāṇaṃ tena yoginā ;
‘‘ Etthantaragataṃ saddaṃ , suṇāmī ’’ ti ca cetasā .
1066.
Aṅgulaṃ dvaṅgulaṃ bhiyyo ,
Vidatthi ratanaṃ tathā ;
Gāmo deso tato yāva ,
Cakkavāḷā tato paraṃ .
1067.
Iccevaṃ tu paricchijja , vaḍḍhetabbaṃ yathākkamaṃ ;
Eso adhigatābhiñño , pādakārammaṇena tu .
1068.
Phuṭṭhokāsagate
M0.144 sadde , sabbe pana suṇāti so ;Suṇanto pāṭiyekkampi , sallakkhetuṃ pahoti so .
Dibbasotañāṇaṃ .
1069.
Kathaṃ
V0.137 panuppādetabbaṃ , cetopariyamānasaṃ ;Dibbacakkhuvaseneva , idaṃ ñāṇaṃ panijjhati .
1070.
Ālokaṃ pana vaḍḍhetvā , tasmā dibbena cakkhunā ;
Hadayaṃ pana nissāya , vattamānaṃ tu lohitaṃ .
1071.
Disvā parassa viññeyyaṃ ,
Hoti cittaṃ tu bhikkhunā ;
Somanassayute citte ,
Lohitaṃ lohitaṃ siyā .
1072.
Domanassayute citte , vattamāne tu kāḷakaṃ ;
Upekkhāsahite citte , tilatelūpamaṃ siyā .
1073.
Tasmā
P0.106 parassa sattassa , disvā hadayalohitaṃ ;Cetopariyañāṇaṃ taṃ , kātabbaṃ thāmataṃ gataṃ .
1074.
Evaṃ thāmagate tasmiṃ , yathānukkamato pana ;
Cittameva vijānāti , vinā lohitadassanaṃ .
1075.
Kāmāvacaracittañca , rūpārūpesu mānasaṃ ;
Sabbameva vijānāti , sarāgādippabhedakaṃ .
Cetopariyañāṇaṃ .
1076.
Pubbenivāsañāṇena , kattabbā tadanussati ;
Taṃ sampādetukāmena , ādikammikabhikkhunā ;
Jhānāni pana cattāri , samāpajjānupubbato .
1077.
Abhiññāpādakajjhānā , vuṭṭhāya hi tato puna ;
Bhikkhunā vajjitabbāva , nisajjā sabbapacchimā .
1078.
Tato
M0.145V0.138 pabhuti sabbampi , paṭilomakkamā pana ;Sabbamāvajjitabbaṃ taṃ , divase rattiyaṃ kataṃ .
1079.
Paṭilomakkameneva , dutiye tatiyepi ca ;
Divase pakkhamāsesu , tathā saṃvaccharesupi .
1080.
Yāva asmiṃ bhave sandhi , tāva tena ca bhikkhunā ;
Katamāvajjitabbaṃ taṃ , purimasmiṃ bhavepi ca .
1081.
Cutikkhaṇepi nibbattaṃ , nāmarūpañca sādhukaṃ ;
Evamāvajjite tasmiṃ , nāmarūpe yadā pana .
1082.
Tadevārammaṇaṃ katvā , nāmarūpaṃ cutikkhaṇe ;
Manodvāre manakkāro , uppajjati tadā pana .
1083.
Āvajjane niruddhasmiṃ , tadevārammaṇaṃ pana ;
Katvā javanacittāni , honti cattāri pañca vā ;
Pubbe vuttanayeneva , sesaṃ ñeyyaṃ vibhāvinā .
1084.
Parikammādināmāni , purimāni bhavanti tu ;
Pacchimaṃ appanācittaṃ , rūpāvacarikaṃ bhave .
1085.
Tena cittena yaṃ ñāṇaṃ , saṃyuttaṃ tena yā pana ;
Saṃyuttā sati sā pubbe-nivāsānussatīritā .
Pubbenivāsānussatiñāṇaṃ .
1086.
Rūpaṃ passitukāmena , bhikkhunā dibbacakkhunā ;
Kasiṇārammaṇaṃ jhānaṃ , abhiññāpādakaṃ pana .
1087.
Abhinīhārakkhamaṃ katvā , tejokasiṇameva vā ;
Odātakasiṇaṃ vāpi , ālokakasiṇampi vā .
1088.
Imesu
V0.139 katapuññehi , kasiṇesu ca tīsupi ;Ālokakasiṇaṃ ettha , seṭṭhanti paridīpitaṃ .
1089.
Tasmā
M0.146P0.107 tamitaraṃ vāpi , uppādetvā yathākkamaṃ ;Upacārabhūmiyaṃyeva , ṭhatvā taṃ pana paṇḍito .
1090.
Vaḍḍhetvāna ṭhapetabbaṃ , na uppādeyya appanaṃ ;
Uppādeti sace hoti , pādakajjhānanissitaṃ .
1091.
Jhānassa vaḍḍhitassanto-gataṃ rūpaṃ tu yoginā ;
Passitabbaṃ bhave rūpaṃ , passato pana tassa taṃ .
1092.
Parikammassa vāro hi , atikkamati tāvade ;
Ālokopi tato tassa , khippamantaradhāyati .
1093.
Tasmiṃ antarahite rūpa-gatampi ca na dissati ;
Tenātha pādakajjhānaṃ , pavisitvā tato puna .
1094.
Vuṭṭhāya pana āloko , pharitabbova bhikkhunā ;
Evaṃ anukkameneva , āloko thāmavā siyā .
1095.
‘‘ Āloko ettha hotū ’’ ti ,
Yattakaṃ ṭhānameva so ;
Paricchindati tattheva ,
Āloko pana tiṭṭhati .
1096.
Divasampi nisīditvā , passato hoti dassanaṃ ;
Tiṇukkāya gato maggaṃ , purisettha nidassanaṃ .
1097.
Uppādanakkamopissa , tatrāyaṃ dibbacakkhuno ;
Vuttappakārarūpaṃ taṃ , katvā ārammaṇaṃ pana .
1098.
Manodvāre manakkāre , jāte yāni tadeva ca ;
Rūpaṃ ārammaṇaṃ katvā , jāyanti javanāni hi .
1099.
Kāmāvacaracittāni
V0.140 , tāni cattāri pañca vā ;Heṭṭhā vuttanayeneva , sesaṃ ñeyyaṃ vibhāvinā .
1100.
Atthasādhakacittaṃ taṃ , catutthajjhānikaṃ mataṃ ;
Taṃcittasaṃyutaṃ ñāṇaṃ , dibbacakkhunti vuccati .
1101.
Anāgataṃsañāṇassa
M0.147 , yathākammupagassa ca ;Parikammaṃ visuṃ natthi , ijjhanti dibbacakkhunā .
1102.
Cutūpapātañāṇampi , dibbacakkhunti vā pana ;
Atthato ekamevedaṃ , byañjane pana nānatā .
Dibbacakkhuñāṇaṃ .
1103.
Yodha suṇāti karoti ca citte ,
Ganthamimaṃ paramaṃ pana bhikkhu ;
So abhidhammamahaṇṇavapāraṃ ,
Yāti anena tarena taritvā .
Iti abhidhammāvatāre abhiññāniddeso nāma
Soḷasamo paricchedo .