20. Vīsatimo paricchedo
Maggāmaggañāṇadassanavisuddhiniddeso
1263.
Kalāpasammasaneneva
M0.163P0.120 ,Yogo karaṇiyo siyā ;
Maggāmagge tu ñāṇaṃ ta-
Madhigantuṃ panicchatā .
1264.
Paccuppannassa dhammassa , nibbatti udayo mato ;
Vayo vipariṇāmoti , tasseva samudīritā .
1265.
Anupassanāpi
V0.158 ñāṇanti , varañāṇena desitaṃ ;So panevaṃ pajānāti , yogāvacaramāṇavo .
1266.
Imassa nāmarūpassa , pubbe uppattito pana ;
Nicayo rāsi vā natthi , tathā uppajjatopi ca .
1267.
Rāsito nicayā vāpi , natthi āgamananti ca ;
Tathā nirujjhamānassa , na disāgamananti ca .
1268.
Niruddhassāpi ekasmiṃ , ṭhāne natthi cayoti ca ;
Ettha vīṇūpamā vuttā , etassatthassa dīpane .
1269.
Udabbayamanakkāramevaṃ saṅkhepato pana ;
Katvā tasseva ñāṇassa , vibhaṅgassa vasena tu .
1270.
‘‘ Avijjāsamudayā rūpasamudayo ’’ ti hi ādinā ;
Nayenekekakhandhassa , udayabbayadassane .
1271.
Dasa dasāti katvāna , vuttā paññāsalakkhaṇā ;
Tesaṃ pana vasenāpi , dhamme samanupassati .
1272.
Evaṃ rūpudayo hoti , evamassa vayo iti ;
Udeti evaṃ rūpampi , evaṃ rūpaṃ tu veti ca .
1273.
Evaṃ
M0.164 paccayatopettha , khaṇato udayabbayaṃ ;Passato sabbadhammā ca , pākaṭā honti tassa te .
1274.
Udake daṇḍarājīva , āraggeriva sāsapo ;
Vijjuppādāva dhammā te , parittaṭṭhāyino siyuṃ .
1275.
Kadalīsupinālātacakkamāyupamā ime ;
Asārā pana nissārā , hutvā khāyanti yogino .
1276.
Evamettāvatā
P0.121 tena , udayabbayadassanaṃ ;Lakkhaṇāni ca paññāsa , paṭivijjha ṭhitaṃ pana .
1277.
Ñāṇaṃ
V0.159 adhigataṃ hoti , taruṇaṃ paṭhamaṃ pana ;Yassa cādhigamā yogī , hotāraddhavipassako .
1278.
Vipassanāya hetāya ,
Karuṇāyātha yogino ;
Vipassakassa jāyante ,
Upaklesā dasevime .
1279.
Obhāso pīti passaddhi , ñāṇaṃ saddhā satī sukhaṃ ;
Upekkhā vīriyaṃ nikantīti , upaklesā dasevime .
1280.
Sampattapaṭivedhassa , sotāpannādinopi ca ;
Tathā vippaṭipannassa , upaklesā na jāyare .
1281.
Sammāva paṭipannassa , yuttayogassa bhikkhuno ;
Sadā vipassakasseva , uppajjanti kirassu te .
1282.
Vipassanāya obhāso , obhāsoti pavuccati ;
Tasmiṃ pana samuppanne , yogāvacarabhikkhu so .
1283.
Maggappatto phalappatto , ahamasmīti gaṇhati ;
Amaggaṃyeva maggoti , tassevaṃ pana gaṇhato .
1284.
Evaṃ
M0.165 vipassanāvīthi ,Okkantā nāma hoti sā ;
Obhāsameva so bhikkhu ,
Assādento nisīdati .
1285.
Pīti vippassanāpīti , tassa tasmiṃ khaṇe pana ;
Tadā pañcavidhā pīti , jāyante khuddikādikā .
1286.
Vipassanāya passaddhi , passaddhīti pavuccati ;
Yogino kāyacittāni , passaddhāneva honti hi .
1287.
Lahūni
V0.160 ca mudūneva , kammaññāneva honti hi ;Passaddhādīhi so bhikkhu , anuggahitamānaso .
1288.
Amānusiṃ ratiṃ nāma ,
Anubhoti anuttaraṃ ;
Yaṃ sandhāya ca gāthāyo ,
Bhāsitā hi mahesinā .
1289.
‘‘ Suññāgāraṃ paviṭṭhassa , santacittassa bhikkhuno ;
Amānusī rati hoti , sammā dhammaṃ vipassato .
1290.
‘‘ Yato yato sammasati , khandhānaṃ udayabbayaṃ ;
Labhatī pītipāmojjaṃ , amataṃ taṃ vijānatan ’’ ti .
1291.
Ñāṇādayo upaklesā , ñeyyā vuttanayenidha ;
Ete dasa upaklesā , vajjanīyāva yoginā .
1292.
Etthobhāsādayo dhammā ,
Upaklesassa vatthuto ;
Upaklesāti niddiṭṭhā ,
Upaklesanikanti tu .
1293.
Taṃ
M0.166 tamāvajjamānassa , bhāvanā parihāyati ;Asatte sattasaññī ca , hoti appassuto naro .
1294.
Sabbobhāsādayo
P0.122 dhamme , na maggoti vicārayaṃ ;Maggo vipassanāñāṇaṃ , iccevaṃ pana paṇḍito .
1295.
Vavatthapeti maggañca , amaggañceva cetasā ;
Tassa cevaṃ ayaṃ maggo , nāyaṃ maggoti yogino .
1296.
Maggāmaggañca viññāya , ṭhitañāṇamidaṃ pana ;
Maggāmaggesuñāṇan ti , bhūriñāṇena desitaṃ .
1297.
Maggāmaggañāṇadassanesu
V0.161 kovidā ,Sārāsāravedino samāhitāhitā ;
Maggāmaggañāṇadassananti taṃ idaṃ ,
Buddhā buddhasāvakā vadanti vādino .
Iti abhidhammāvatāre maggāmaggañāṇadassanavisuddhiniddeso
Nāma vīsatimo paricchedo .