Ekavidhādiniddesavaṇṇanā

128-30.

Vijānanasabhāvatoti ārammaṇavijānanasabhāvattā .

Nanu ca heṭṭhā sārammaṇato ekavidhabhāvo vuttoti ?

Saccaṃ vutto , so pana cetasikānañca sādhāraṇoti idha tabbivajjanatthaṃ vijānanalakkhaṇatāva vuttā .

Saṅkhepagaṇanavasena ca sahetukānaṃ ekasattatividhatā vuttā .

Hetuvādināti kusalākusalābyākatahetūnaṃ byākaraṇakusalenaM1.340 .

Atha vā ‘‘ ye dhammā hetuppabhavāV1.267 , tesaṃ hetuṃ tathāgato āhā ’’ ti ( apa . thera 1.1.286; mahāva .60) vacanato taṃtaṃpaccayuppannadhammānaṃ taṃtaṃpaccayavādinā .

131-4.

Savatthukāvatthukatoti ekantena sabbavatthunissitabhāvato ceva tadabhāvato ca .

Keci pana hadayavatthuvasena savatthukāvatthukataṃ vaṇṇenti , taṃ na yujjati savatthukaniddese ‘‘ sabbo kāmavipāko ’’ ti pasādanissitānampi saṅgahitattā .

Ubhayavasenāti savatthukāvatthukavasena .

Kānici hi cittāni ekantena savatthukāni , kānici avatthukāneva , kānici ubhayasabhāvāni .

Tathā ceva niddisati ‘‘ sabbo kāmavipāko cā ’’ tiādi .

Sabbo kāmavipāko cāti sahetukāhetukabhinno sabbo tevīsatividho kāmāvacaravipāko ca .

Ādimaggoti sotāpattimaggo .

So hi sabbalokuttaresu ādito uppajjanato , aṭṭhasu ariyapuggalesu ādipuggalassa sambandhīti vā ‘‘ ādimaggo ’’ ti vuccati .

Vinā vatthun ti sakasakavatthuṃ vinā nuppajjanti .

Teneva hetāni arūpabhave nuppajjanti tattha vatthūnaṃ abhāvato .

‘‘ Nuppajjanti vinā vatthun ’’ ti ca idaṃ antobhāvitakāraṇatthaṃ katvā vuttaṃ .

Tena yasmā vatthuṃ vinā nuppajjanti , tasmā ekantena savatthukāti vuttaṃ hoti .

Ekantena avatthukā arūpabhaveyeva paṭisandhādivasena pavattanato .

Kathaṃ pana rūpasannissayena vinā tattha arūpaṃ pavattati , kasmā na pavattati pañcavokāreti ?

Tathā adassanato .

Yadi evaṃ kabaḷīkārāhārenapi vinā rūpadhātuyaṃ rūpena pavattitabbaṃ , kiṃ kāraṇā ?

Kāmadhātuyaṃ tathā adassanato .

Api tu yassa cittasantānassa pavattikāraṇaṃM1.341 rūpe avigatataṇhaṃ , tassa saha rūpena pavatti .

Yassa pana nibbattikāraṇaṃ rūpe vigatataṇhaṃ , tassa vinā rūpena pavatti kāraṇassa taṃvimukhatāyāti rūpasannissayena vinā tattha arūpaṃ pavattati .

Dvecattālīsa sesānīti manodvārāvajjanaṃ kusalakiriyāvasena soḷasa kāmāvacarāni , tatheva aṭṭha arūpāvacarāni , paṭhamamaggavajjāni satta lokuttarāni , paṭighadvayavajjitadasaakusalāni ceti dvecattālīsa vuttāvasesacittāni .

135-7.

Rūpādīsu ekekameva ārammaṇaṃ imassāti ekekārammaṇaṃ .

Tassa tassa ārammaṇassa āpāthagatakāle taṃtaṃvijānanavasena pañcapi ārammaṇāni imassāti pañcārammaṇaṃ .

EvampītiV1.268 na kevalaṃ savatthukādivaseneva , atha kho ekekārammaṇāditopi .

Abhiññāvajjitānaṃ sabbamahaggatānampi dhammārammaṇabhāvena ekārammaṇattā āha ‘‘ sabbaṃ mahaggatan ’’ ti .

Paṇṇattārammaṇato ekārammaṇanti keci .

Taṃ arūpāvacaradutiyacatutthajjhānāni patvā na yujjati tesaṃ mahaggatārammaṇattā .

Abhiññādvayassa chaḷārammaṇikabhāvena , tassa ca rūpāvacarapañcamajjhānato abhinnattā taṃ pahāya ‘‘ tecattālīsā ’’ ti vuttaṃ .

141. Puññavipākakiriyato kāme dvādasāti sambandho .

Dhāti nipātamattaṃ .

Puññavipākakriyatoti ñāṇavippayuttakusalavipākakiriyato .

143-9.

Iriyāya kāyikāya kiriyāya pavattipathabhāvato iriyāpatho , gamanādi .

Atthato tadavatthā rūpappavatti .

Kāmañcettha rūpavinimutto iriyāpatho , viññatti vā natthi , tathāpi sabbaṃ rūpasamuṭṭhāpakacittaṃ iriyāpathupatthambhakaṃ , viññattivikāruppādanañca hoti .

Yaṃ pana cittaṃ viññattijanakaṃM1.342 , taṃ ekaṃsato itaradvayassa janakaṃ avinābhāvato , tathā iriyāpathupatthambhakaṃ rūpassāti imassa visesassa dassanatthaṃ ‘‘ rūpīriyāpathaviññatti-janakājanakādito ’’ ti iriyāpathaviññattīnaṃ visuṃ gahaṇaṃ .

Janakājanakāditoti tiṇṇampi janakato , kassacipi ajanakato , dvinnaṃ ekassa ca janakato .

Kānici hi cittāni rūpaṃ samuṭṭhāpenti , iriyāpathaṃ kappenti , viññattiṃ janayanti .

Kānici rūpaṃ samuṭṭhāpenti , iriyāpathaṃ kappenti , viññattiṃ na janayanti .

Kānici rūpameva samuṭṭhāpenti , itaradvayaṃ na karonti .

Kānici tīṇi na karonteva .

Tathā ceva dasseti ‘‘ dvādasākusalā ’’ tiādi .

Evañcāpi hi taṃ cittan ti na kevalaṃ ahetukāditova , evaṃ rūpādijanakāditopi taṃ catubbidhaṃ .

‘‘ Evañcādimhi tan ’’ tipi likhanti .

Tassa pana ādimhi nikkhittaṃ cittaṃ evañca catubbidhanti atthaṃ vadanti .

Tatthāti tesu rūpajanakādīsu .

Dasa kiriyāti manodhātuvajjā dasa kiriyā .

Samuṭṭhāpenti rūpānīti attano uppādakkhaṇeyeva attanā janetabbarūpāni samuṭṭhāpenti .

Kappentīti sannāmenti .

Yathāpavattaṃ iriyāpathaṃ upatthambhenti .

Yathā hi antarantarā uppajjamānehi vīthicittehi abbokiṇṇe bhavaṅge pavattamāne aṅgāni osīdanti , pavedhantā viya honti , na evaṃ dvattiṃsavidhesu vakkhamānesu ca chabbīsatividhesu jāgaraṇacittesu pavattamānesu .

Tadā pana aṅgāniV1.269 upatthaddhāni yathāpavattairiyāpathabhāveneva pavattanti .

Janayanti ca viññattin ti manodvāre pavattā eva viññattiṃ janayanti , na pana pañcadvāre pavattāti daṭṭhabbaṃ .

Dvipañcaviññāṇānaṃ jhānaṅgayogābhāvena rūpājanakattā āha ‘‘ dvepañcaviññāṇā ’’ ti .

Jhānaṅgāni hi cittena saha rūpasamuṭṭhāpakāni , tesaṃ anubalappadāyakāni maggaṅgādīni tesuM1.343 vijjamānesu savisesaṃ rūpappavattidassanato .

Arūpavipākā pana rūpavirāgabhāvanāya nibbattattā hetuno taṃvimukhatāya rūpaṃ na samuṭṭhāpentīti āha ‘‘ vipākā ca arūpisū ’’ ti .

150. Sabbesaṃ sandhicittan ti sabbesaṃ sattānaṃ paṭisandhicittaṃ .

Tañhi vatthudubbalatāya , appatiṭṭhitatāya , paccayavekallato , āgantukatāya ca rūpaṃ na samuṭṭhāpeti .

Tathā hi paṭisandhiviññāṇena sahajātaṃ vatthu pacchājātapaccayarahitaṃ , āhārādīhi ca anupatthaddhaṃ dubbalaṃ , tassa ca dubbalattā tannissitaviññāṇampi dubbalanti .

Yathā ca papāte patito aññassa nissayo bhavituṃ na sakkoti , evaṃ tampi bhinnasantatiyaṃ kammakkhittatāya papāte patitaṃ viya appatiṭṭhitaṃ na rūpasamuṭṭhāpane ussahati ca vatthuno ca attanā saha apacchā apure uppajjamānattā purejātapaccayassa alābhato .

Yathā pana āgantuko puriso agatapubbaṃ desaṃ gato aññesaṃ ‘‘ etha bho antogāme vo annapānagandhamālādīni dassāmī ’’ ti vattuṃ na sakkoti attano avisayatāya , appahutāya ca , evamevaṃ paṭisandhicittampi āgantukanti .

Evaṃ vatthudubbalatādīhi kāraṇehi rūpaṃ na samuṭṭhāpeti .

Apica āhārindriyādivasena yehākārehi cittasamuṭṭhānarūpānaṃ cittacetasikā paccayā honti , tehi sabbehi paṭisandhiyaṃ cittacetasikā samatiṃsakammajarūpānaṃ yathāyogaṃ paccayā honti .

Vuttañhetaṃ paṭṭhāne –

‘‘ Paṭisandhikkhaṇe vipākābyākatā āhārā sampayuttānaṃ khandhānaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ āhārapaccayena paccayo ’’ tiādi ( paṭṭhā .1.1.429).

TasmāM1.344 samatiṃsakammajarūpāni cittasamuṭṭhānarūpānaṃ ṭhānaṃ gahetvā ṭhitānīti paṭisandhicittaṃ rūpaṃ na samuṭṭhāpetīti veditabbaṃ .

Cuticittañcārahatoti ettha khīṇāsavassa cuticittaṃ upasantavaṭṭamūlasmiṃ santāne sātisayaṃ santavuttitāyaV1.270 rūpaṃ na samuṭṭhāpeti , anāgāmiādīnaṃ tadabhāvatoti vadanti .

Ṭīkākāro pana ānandācariyo bhaṇati –

‘‘ Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati , rūpāvacare , arūpāvacare pacchimabhavikānaṃ , ye ca rūpāvacaraṃ , arūpāvacaraṃ upapajjitvā parinibbāyissanti , tesaṃ cavantānaṃ , tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhissati , no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro nirujjhissatīti vacanato aññesampi cuticittaṃ rūpaṃ na samuṭṭhāpetī ’’ ti .

Ācariyassa hi ayamadhippāyo –

‘‘ kāmāvacarānaṃ pacchimacittassā ’’ ti etena avisesena kāmāvacarasattānaṃ cuticittassa ,‘‘ ye ca rūpāvacaraṃ … pe … nirujjhissatī ’’ ti iminā kāmabhavato cavitvā rūpārūpabhavūpapajjanakānaṃ kāmāvacaracuticittassāpi uppādakkhaṇato uddhaṃ vacīsaṅkhārassa nirodhaṃ vatvā kāyasaṅkhārassa tadabhāvavacanato cuticittassa kāyasaṅkhārāsamuṭṭhāpanaṃ siddhaṃ .

Yadaggena ca taṃ kāyasaṅkhāraṃ na samuṭṭhāpeti , tadaggena taṃ sesarūpampi na janeti .

Na hi rūpasamuṭṭhāpakassa gabbhagatatādivibandhābhāve kāyasaṅkhārāsamuṭṭhāpane kāraṇaṃ atthi .

Na ca yuttaṃ cutito uddhaṃ cittasamuṭṭhānañcassa rūpaṃ pavattatīti , nāpi ‘‘ cuticittaṃ rūpaṃ samuṭṭhāpetī ’’ ti pāḷi atthi , na cāpi vaṭṭamūlānupasamo cuticittassa rūpuppādaneM1.345 kāraṇaṃ cuticittena na uppannānampi tato purimatarehi uppannānaṃ viya bhavantare anuppajjanato , tasmā sabbesampi cuticittaṃ rūpaṃ na samuṭṭhāpetīti .

Yadi kāyasaṅkhārasamuṭṭhāpanameva rūpajananārahabhāvaṃ sādheti , tadā catutthajjhāne kathanti ?

Nāyaṃ doso , tassa bhāvanābalena sātisayaṃ santavuttitāya kāyasaṅkhārāsamuṭṭhāpanepi maraṇāsannacittānaṃ viya paridubbalattābhāvato rūpasamuṭṭhāpane vibandho natthīti .

Kuto pana paṭṭhāya cittajarūpaṃ nuppajjatīti ?

Yato paṭṭhāya kāyasaṅkhāre nuppajjati .

Kadā ca kāyasaṅkhāro nuppajjatīti ?

Cutito pubbe dvattiṃsamacittakkhaṇato paṭṭhāya nuppajjati , tettiṃsamacittakkhaṇe uppannaṃ pacchimasoḷasakato puretarameva nirujjhatīti vadanti .

‘‘ Yassa kāyasaṅkhāro na nirujjhati , tassa cittasaṅkhāro na nirujjhissatī ’’ ti ( yama .2. saṅkhārayamaka .113) pañhe ‘‘ pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro ca na nirujjhati , cittasaṅkhāro ca na nirujjhissatī ’’ ti pacchimacittasseva vajjitattā cutito dutiyatatiyacittenāpi saha nirujjhatīti apare .

Yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃV1.271 pacchimacittaṃ uppajjatīti ettha ‘‘ yassā ’’ ti kāmāvacaracuticittassa anantarapaccayabhūtaṃ cittaṃ sandhāya vuttanti tassa uppādatopi uddhaṃ kāyasaṅkhārābhāvavacanena heṭṭhimakoṭiyā cutito tatiyacitteneva saha nirujjhati .

Dutiyacittaṃ na pāpuṇātīti eke .

151-7.

Ekaṃ dve tīṇi cattāri ṭhānāni imassāti ekadviticatuṭṭhānaṃ , ekadviticatuṭṭhānattāti attho .

Ṭhānan ti ca idha kiccamadhippetaṃ .

Tañhi tiṭṭhanti ettha dhammā avaṭṭhitā viya hontīti ‘‘ ṭhānan ’’ ti vuccati .

Maṃsacakkhudibbacakkhuñāṇacakkhubuddhacakkhusamantacakkhuvasena pañca nimmalāni locanāni imassāti pañcanimmalalocano .

NippapañcenātiM1.346 rāgādipapañcarahitena .

Rāgādayo hi saṃsāre papañcanato ‘‘ papañcā ’’ ti vuccanti .

Āvajjane paṭicchane ṭhāne manodhātuttikanti sambandho , kiriyāmanodhātu āvajjanaṭṭhāne , vipākadvayaṃ sampaṭicchanaṭṭhāneti attho .

‘‘ Somanassayuttasantīraṇaṃ pañcadvāre santīraṇaṃ siyā ’’ ti vattabbe ‘‘ santīraṇan ’’ ti adhikāratova labbhatīti gāthābandhasukhatthaṃ ‘‘ somanassayutan ’’ ti ettakameva vuttaṃ .

Balavārammaṇe satīti tadārammaṇakiccassa balavārammaṇeyeva labbhanato vuttaṃ , na imasseva āveṇikabhāvena sabbesampi tadārammaṇānaṃ balavārammaṇeyeva uppajjanato .

Voṭṭhabbanan ti kiriyāmanoviññāṇadhātusaṅkhātaṃ voṭṭhabbanakiccaṃ cittaṃ .

158-9.

Sabbesan ti sabbesaṃ kāmarūpārūpabhavikasattānaṃ .

Iminā idaṃ dasseti – pañcadvāresu voṭṭhabbanakiccaṃ kesañcideva sattānaṃ arūpabhave sabbaso pañcadvārikacittappavattiyā , rūpabhave ca dvārattayappavattiyā abhāvato .

Manodvāre āvajjanakiccaṃ pana sabbesameva sacittakasattānaṃ karotīti .

Dviṭṭhānikaṃ nāma hotīti yathāvuttaṭṭhānadvayavantatāya dviṭṭhānikacittaṃ nāma hoti .

Keci pana ‘‘ somanassasahagatasantīraṇaṃ kāmasugatiyaṃ paṭisandhiṃ ākaḍḍhatiV1.272 , tasmā taṃ pañcaṭṭhānikan ’’ ti vadanti , taṃ tesaṃ matimattaṃ paṭṭhāne tathā adīpitattā .

Tattha hi –

‘‘ Upekkhāsahagataṃ dhammaṃ paṭicca upekkhāsahagato dhammo uppajjati nahetupaccayā ’’ ti ettha ( paṭṭhā .2.7.8)‘‘ ahetukaṃ upekkhāsahagataṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā , tayo khandhe paṭicca eko khandho , dve khandhe paṭicca dve khandhāM1.347 , ahetukapaṭisandhikkhaṇe upekkhāsahagataṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā , tayo khandhe paṭicca eko khandho , dve khandhe paṭicca dve khandhā ’’ ti ( paṭṭhā .2.7.8)–

Evaṃ upekkhāsahagata-padassa pavattipaṭisandhivasena paṭiccanayo uddhaṭo .

Pītisahagatasukhasahagata-padānaṃ pana –

‘‘ Pītisahagataṃ dhammaṃ paṭicca pītisahagato dhammo uppajjati nahetupaccayā .

Ahetukaṃ pītisahagataṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā , tayo khandhe paṭicca eko khandho , dve khandhe paṭicca dve khandhā .

Sukhasahagataṃ dhammaṃ paṭicca sukhasahagato dhammo uppajjati nahetupaccayā .

Ahetukaṃ sukhasahagataṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā , tayo khandhe paṭicca eko khandho , dve khandhe paṭicca dve khandhā ’’ ti ( paṭṭhā .2.7.6)–

Evaṃ pavattivaseneva uddhaṭo , na ‘‘ ahetukapaṭisandhikkhaṇe ’’ tiādinā paṭisandhivasena , tasmā yathādhammasāsane avacanampi abhāvameva dīpetīti na tassa paṭisandhidānaṃ atthīti dviṭṭhānikatāva vuttāti .

Te mahaggatavipākā navāti sambandho .

162. Chadvārā eva chadvārikā .

Atha vā chadvārikesūti chadvārikacittesūti attho .

164-6.

‘‘ Pañcakiccan ’’ tiādi yathāvuttānameva nigamanaṃ .

Sesan ti aṭṭhasaṭṭhividhaṃ cittaṃ .

Ekakiccayogato , ekaṃ kiccamassāti vā ekaṃ , ekameva ekakaṃ .

Sabbacittānaṃ kiccavasena niddesaṭṭhāneyeva kiccānaṃ paṭipāṭimpi dassetuṃ ‘‘ bhavaṅgāvajjanan ’’ tiādi vuttaṃ .

Yadi evaṃ paṭisandhito paṭṭhāya cutipariyosānaṃ vattabbanti ?

Saccaṃ , cutipaṭisandhīnaṃ pana pākaṭattāV1.273 tathāM1.348 na vuttaṃ .

Bhavassa hi paṭisandhi ādi , cuti pariyosānanti pākaṭameva , tasmā pākaṭaṭṭhānaṃ pahāya apākaṭaṭṭhānato paṭṭhāya dassetuṃ bhavaṅgameva ādito vuttaṃ .

Tadārammaṇaṃ pana kiñcāpi apākaṭaṃ , atha kho anekantikaṃ kismiñci bhave katthaci javanavīthiyaṃ alabbhanatoti ekantalabbhamānaparidīpanatthaṃ taṃ na vuttaṃ .

Atha vā tadārammaṇacittampi yebhuyyena bhavaṅganāmaṃ labbhatīti purimajavanavīthiyaṃ tadārammaṇaṃ pacchimajavanavīthiyā āvajjanassa purecarabhūtaṃ bhavaṅga-ggahaṇeneva saṅgahitanti visuṃ na vuttaṃ .

Keci pana ‘‘ pañcadvāresu pavattivasena pañcavidhatāya dassanatthaṃ ‘ bhavaṅgāvajjanan ’ tiādi vuttan ’’ ti vadanti , tattha pana appavattamānānaṃ kesañci sabbhāvato taṃ na yujjati , chadvārappavattivasena chabbidhattanayadassanatthanti vattuṃ vaṭṭati .

Yathā cettha ‘‘ bhavaṅgāvajjanan ’’ tiādinā cakkhudvāre vuttaṃ , evaṃ sotadvārādīsupi dassanādiṃ apanetvā savanādiṃ pakkhipitvā kiccappavatti yojetabbā .

Manodvāre pana –

‘‘ Bhavaṅgaṃ paṭhamaṃ hoti , tato āvajjanaṃ mataṃ ;

Dutiyaṃ tamatikkamma , javanaṃ tatiyaṃ siyā ’’ ti .

–

Yojanā daṭṭhabbā .

Channaṃ viññāṇānan ti cakkhuviññāṇādīnaṃ pañcannaṃ , manoviññāṇassa ca .

Sattaviññāṇadhātūnan ti cakkhuviññāṇadhātādīnaṃ pañcannaṃ , manodhātumanoviññāṇadhātudvayassāti sattannaṃ viññāṇadhātūnaṃ .

169-71.

Pañcābhiññāvivajjitan ti –

‘‘ Iddhividhaṃ dibbasoto , paracittavijānanā ;

Pubbenivāsānussati , dibbacakkhūti pañcadhā ’’ ti .

–

Evamāgatāhi pañcahi abhiññāhi yuttena rūpāvacarapañcamajjhānacittena vajjitaṃ .

Dibbasotādīnaṃ ekekārammaṇattepi pañcannampi abhiññānaṃ ekasseva cittassa avatthābhedabhāvato vuttaṃ ‘‘ pañcābhiññāvivajjitan ’’ tiM1.349 .

Keci pana ‘‘ idha ekantena dhammārammaṇikacittānameva vacanatoV1.274 paracittavijānanaṃ vajjetvā anāgataṃsañāṇena saha pañcābhiññānaṃ paṭikkhepo ’’ ti vadanti .

Dvipañcaviññāṇānaṃ , manodhātuttayassa ca pariccāgena ekacattālīsa hontīti āha ‘‘ cattālīsaṃ tathekakan ’’ ti .

Abhiññāni cāti ca -saddo aṭṭhānappayutto , so ‘‘ cattālīsaṃ tathekakan ’’ ti imassānantaraṃ daṭṭhabbo , tena pana abhiññācittadvayaṃ saṅgaṇhāti .

Atha vā abhiññā nāma heṭṭhā ekekārammaṇikesu vuttassa pañcamajjhānasseva avatthāvisesoti abhiññācittānaṃ chaḷārammaṇikesu aggahaṇanti daṭṭhabbaṃ .

172-3.

Tidhā katvāti tidhā karaṇahetu .

Hetvattho hi ayaṃ tvā-saddo yathā ‘‘ sīhaṃ disvā bhayaṃ chambhitattaṃ uppajjati , paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā hontī ’’ ti .

‘‘ Puññāpuññavasenā ’’ tiādinā jātibhūmihetuvedanādivasena yāva chasattatividho bhedo , tāva manoviññāṇadhātuṃ bhinditvā taṃvasena cittavibhāgadassanatthaṃ nayadānaṃ katanti veditabbaṃ .

175. Tidhā katvāti paṭhamaṃ vipākadvayakiriyābhedato , dutiyaṃ kusalākusalāditoti evaṃ dhātudvayaṃ paccekaṃ tidhā katvā .

180. Bhūmi … pe … vibhāvayeti tiṃsabhūmīnaṃ nānattavasena pavattito tiṃsavidhaṃ , tattheva tiṃsapuggalānaṃ nānattavasena pavattito ca tiṃsavidhantiādinā idaṃ yathāniddiṭṭhacittaṃ bahudhā hotīti ca vibhāveyyāti attho .

181. IdhātiM1.350 imasmiṃ sāsane .

Hatthagatāmalakā viya hontīti yathā hatthagataṃ āmalakaṃ cakkhumato supākaṭaṃ hoti , evamimassa matimato bhikkhuno abhidhammapiṭakagatā atthā supākaṭā honti , āvajjitāvajjitakkhaṇe suvisadāva paññāyantīti attho .

Iti abhidhammatthavikāsiniyā nāma

Abhidhammāvatārasaṃvaṇṇanāya

Ekavidhādiniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .

Issues

Abhidhammāvatāra-abhinavaṭīkā

Abhidhammāvatāra-abhinavaṭīkā