(14)4. Yodhājīvavaggo
1. Yodhājīvasuttavaṇṇanā
134. Catutthassa
V2.234 paṭhame yuddhaṃ upajīvatīti yodhājīvo .
Rājārahoti rañño anucchaviko .
Rājabhoggoti rañño upabhogaparibhogo .
Aṅganteva saṅkhyaṃ gacchatīti hattho viya pādo viya ca avassaṃ icchitabbattā aṅganti saṅkhyaṃ gacchati .Dūre pātī hotīti udake usabhamattaṃ
M2.242 , thale aṭṭhusabhamattaṃ , tato vā uttarinti dūre kaṇḍaṃ pāteti .
Duṭṭhagāmaṇiabhayassa hi yodhājīvo navausabhamattaṃ kaṇḍaṃ pātesi , pacchimabhave bodhisatto yojanappamāṇaṃ .
AkkhaṇavedhītiP2.380 avirādhitavedhī , akkhaṇaṃ vā vijju vijjantarikāya vijjhituṃ samatthoti attho .
Mahato kāyassa padāletāti ekatobaddhaṃ phalakasatampi mahiṃsacammasatampi aṅguṭṭhapamāṇabahalaṃ lohapaṭṭampi caturaṅgulabahalaṃ asanapadarampi vidatthibahalaṃ udumbarapadarampi dīghantena vālikasakaṭampi vinivijjhituṃ samatthoti attho .Yaṃkiñci rūpan tiādi visuddhimagge vitthāritameva .
Netaṃ mamātiādi taṇhāmānadiṭṭhipaṭikkhepavasena vuttaṃ .
Sammappaññāya passatīti sammā hetunā kāraṇena sahavipassanāya maggapaññāya passati .
Padāletīti arahattamaggena padāleti .
2. Parisāsuttavaṇṇanā
135. Dutiye ukkācitavinītāti appaṭipucchitvā vinītā dubbinītaparisā .
Paṭipucchāvinītāti pucchitvā vinītā suvinītaparisā .
Yāvatāvinītāti pamāṇavasena vinītā , pamāṇaṃ ñatvā vinītaparisāti attho .
‘‘ Yāvatajjhā ’’ ti pāḷiyā pana yāva ajjhāsayāti attho , ajjhāsayaṃ ñatvā vinītaparisāti vuttaṃ hoti .
Tatiyaṃ uttānameva .
4. Uppādāsuttavaṇṇanā
137. Catutthe
V2.235 dhammaṭṭhitatāti sabhāvaṭṭhitatā .
Dhammaniyāmatāti sabhāvaniyāmatā .Sabbe saṅkhārāti catubhūmakasaṅkhārā .
Aniccāti hutvā abhāvaṭṭhena aniccā .
Dukkhāti sampaṭipīḷanaṭṭhena dukkhā .
Anattāti avasavattanaṭṭhena anattā .
Iti imasmiṃ sutte tīṇi lakkhaṇāni missakāni kathitāni .
5. Kesakambalasuttavaṇṇanā
138. Pañcame tantāvutānaṃ vatthānan ti paccatte sāmivacanaṃ , tantehi vāyitavatthānīti attho .
Kesakambaloti
P2.381 manussakesehi vāyitakambaloM2.243 .Puthusamaṇabrāhmaṇavādānan ti idampi paccatte sāmivacanaṃ .
Paṭikiṭṭhoti pacchimako lāmako .
Moghapurisoti tucchapuriso .
Paṭibāhatīti paṭisedheti .
Khippaṃ uḍḍeyyāti kuminaṃ oḍḍeyya .
Chaṭṭhasattamāni uttānatthāneva .
8. Assakhaḷuṅkasuttavaṇṇanā
141. Aṭṭhame assakhaḷuṅkoti assapoto .
Idamassa javasmiṃ vadāmīti ayamassa ñāṇajavoti vadāmi .
Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmīti ayamassa guṇavaṇṇoti vadāmi .
Idamassa ārohapariṇāhasmin ti ayamassa uccabhāvo parimaṇḍalabhāvoti vadāmīti .
Idamassa javasmiṃ vadāmīti ayamassa ñāṇajavoti vadāmi .
Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmīti ayamassa guṇavaṇṇoti vadāmi .
Idamassa ārohapariṇāhasmin ti ayamassa uccabhāvo parimaṇḍalabhāvoti vadāmīti .
Idamassa javasmiṃ vadāmīti ayamassa ñāṇajavoti vadāmi .
Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmīti ayamassa guṇavaṇṇoti vadāmi .
Idamassa ārohapariṇāhasmin ti ayamassa uccabhāvo parimaṇḍalabhāvoti vadāmīti .
9. Assaparassasuttavaṇṇanā
142. Navame assaparasseti assesu parasse .
Purisaparasseti purisesu parasse , purisapuriseti attho .
Imasmiṃ sutte tīṇi maggaphalāni kathitāni .
Tattha ayaṃ tīhi maggehi ñāṇajavasampannoti veditabbo .
10. Assājānīyasuttavaṇṇanā
143. Dasame
V2.236 bhadreti bhaddake .
Assājānīyeti kāraṇākāraṇaṃ jānanake asse .
Purisājānīyesu pi eseva nayo .Imasmiṃ sutte arahattaphalaṃ kathitaṃ .
Tatrāyaṃ arahattamaggena ñāṇajavasampannoti veditabbo .
11. Paṭhamamoranivāpasuttavaṇṇanā
144. Ekādasame accantaniṭṭhoti antaṃ atikkantaniṭṭho , akuppaniṭṭho dhuvaniṭṭhoti attho .
Sesaṃ sadisameva .
12. Dutiyamoranivāpasuttavaṇṇanā
145. Dvādasame iddhipāṭihāriyenāti ijjhanakapāṭihāriyena .
Ādesanāpāṭihāriyenāti
P2.382 ādisitvā apadisitvā kathanaanukathanakathāpāṭihāriyena .13. Tatiyamoranivāpasuttavaṇṇanā
146. Terasame
M2.244 sammādiṭṭhiyāti phalasamāpattatthāya sammādiṭṭhiyā .
Sammāñāṇenāti phalañāṇena .
Sammāvimuttiyāti sesehi phalasamāpattidhammehi .
Imesu tīsupi suttesu khīṇāsavova kathitoti .Yodhājīvavaggo catuttho .
(15)5. Maṅgalavaggo