Issues
Select Version
Tikanipātapāḷi
Tikanipātapāḷi

Loṇakapallasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

9. Loṇakapallasuttavaṇṇanā

101. NavameV2.217 yathā yathāyan ti yathā yathā ayaṃ . Tathā tathā tan ti tathā tathā taṃ kammaṃ . Idaṃ vuttaṃ hoti – yo evaṃ vadeyya – ‘‘ yathā yathā kammaṃ karoti , tathā tathāssa vipākaṃ paṭisaṃvediyateva . Na hi sakkā katassa kammassa vipākaṃ paṭisedhetuṃ . Tasmā yattakaṃ kammaṃ karoti , tattakassa vipākaṃ paṭisaṃvediyatevā ’’ ti . Evaṃ santan ti evaṃ sante . Brahmacariyavāso na hotīti yaṃ maggabhāvanato pubbe upapajjavedanīyaṃ kammaṃ kataṃ , tassa avassaṃ paṭisaṃvedanīyattā brahmacariyaṃ vutthampi avutthameva hoti . Okāso na paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāyāti yasmā ca evaṃ sante tena kammāyūhanañceva vipākānubhavanā ca hoti , tasmā hetunā nayena vaṭṭadukkhassa antakiriyāya okāso na paññāyati nāma .
Yathā yathā vedanīyan ti yena yenākārena veditabbaṃ . TathāP2.360 tathāssa vipākaṃ paṭisaṃvediyatīti tena tenākārena assa vipākaṃ paccanubhoti . Idaṃ vuttaṃ hoti – yadetaṃ sattasu javanesu paṭhamajavanakammaṃ sati paccaye vipākavāraṃ labhantameva diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti , asati ahosikammaṃ nāma . Yañca sattamajavanakammaṃ sati paccaye upapajjavedanīyaṃ hoti , asati ahosikammaṃ nāma . Yañca majjhe pañcajavanakammaṃ yāva saṃsārappavatti , tāva aparapariyāyavedanīyaṃ nāma hoti . Etesu ākāresu yena yenākārena veditabbaṃ kammaṃ ayaṃ puriso karoti , tena tenevassa vipākaṃ paṭisaṃvediyati nāma . Aṭṭhakathāyañhi laddhavipākavārameva kammaṃ yathāvedanīyaṃ kammaṃ nāmāti vuttaṃ . Evaṃ santaṃ , bhikkhave , brahmacariyavāso hotīti kammakkhayakarassa brahmacariyassa khepetabbakammasambhavato vāso nāma hoti , vutthaṃ suvutthameva hotītiM2.226 attho . Okāso paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāyāti yasmā evaṃ sante tena tena maggena abhisaṅkhāraviññāṇassa nirodhena tesu tesu bhavesu āyatiṃ vaṭṭadukkhaṃ na uppajjati , tasmā okāso paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya .
Idāni taṃ yathāvedanīyakammasabhāvaṃ dassento idha , bhikkhave , ekaccassātiādimāha . Tattha appamattakan ti parittaṃ thokaṃ mandaṃ lāmakaṃ .
Tādisaṃyevāti taṃsarikkhakameva . Diṭṭhadhammavedanīyan ti tasmiṃ kammeyeva diṭṭhadhamme vipaccitabbaṃ vipākavāraṃ labhantaṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti . Nāṇupi khāyatīti dutiye attabhāve aṇupi na khāyati , aṇumattampi dutiye attabhāveV2.218 vipākaṃ na detīti attho . BahudevātiP2.361 bahukaṃ pana vipākaṃ kimeva dassatīti adhippāyo .
Abhāvitakāyotiādīhi kāyabhāvanārahito vaṭṭagāmī puthujjano dassito . Parittoti parittaguṇo . Appātumoti ātumā vuccati attabhāvo , tasmiṃ mahantepi guṇaparittatāya appātumoyeva . Appadukkhavihārīti appakenapi pāpena dukkhavihārī .
Bhāvitakāyotiādīhi khīṇāsavo dassito . So hi kāyānupassanāsaṅkhātāya kāyabhāvanāya bhāvitakāyo nāma . Kāyassa vā vaḍḍhitattā bhāvitakāyo . Bhāvitasīloti vaḍḍhitasīlo . Sesapadadvayepi eseva nayo . Pañcadvārabhāvanāya vā bhāvitakāyo . Etena indriyasaṃvarasīlaṃ vuttaṃ , bhāvitasīloti iminā sesāni tīṇi sīlāni . Aparittoti na parittaguṇo . Mahattoti attabhāve parittepi guṇamahantatāya mahatto . Appamāṇavihārīti khīṇāsavassetaṃ nāmameva . So hi pamāṇakarānaṃ rāgādīnaṃ abhāvena appamāṇavihārī nāma .
Paritteti khuddake . Udakamallaketi udakasarāve .
Orabbhikoti urabbhasāmiko . Urabbhaghātakoti sūnakāro . Jāpetuṃ vāti dhanajāniyā jāpetuṃ . Jhāpetuntipi pāṭho , ayamevattho . Yathāpaccayaṃ vā kātun ti yathā icchati , tathā kātuṃ .
Urabbhadhanan ti eḷakaagghanakamūlaṃ . So panassa sace icchati , deti . No ce icchati , gīvāyaṃ gahetvāM2.227 nikkaḍḍhāpeti .
SesaṃP2.362 vuttanayeneva veditabbaṃ . Imasmiṃ pana sutte vaṭṭavivaṭṭaṃ kathitanti .