Issues
Select Version
Tikanipātapāḷi
Tikanipātapāḷi

Ādhipateyyasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

10. Ādhipateyyasuttavaṇṇanā

40. Dasame ādhipateyyānīti jeṭṭhakakāraṇato nibbattāni .
Attādhipateyyan tiādīsu attānaṃ jeṭṭhakaṃ katvā nibbattitaṃ guṇajātaṃ attādhipateyyaṃ . Lokaṃ jeṭṭhakaṃ katvā nibbattitaṃ lokādhipateyyaṃ . Navavidhaṃ lokuttaradhammaṃ jeṭṭhakaṃ katvā nibbattitaṃ dhammādhipateyyaṃ .
Na iti bhavābhavahetūti iti bhavo , iti bhavoti evaṃ āyatiṃ , na tassa tassa sampattibhavassa hetu .
Otiṇṇoti anupaviṭṭho . Yassa hi jāti antopaviṭṭhā , so jātiyā otiṇṇo nāma . Jarā dīsupi eseva nayo .
Kevalassa dukkhakkhandhassāti sakalassa vaṭṭadukkharāsissa . AntakiriyāV2.129 paññāyethāti antakaraṇaṃ paricchedaparivaṭumakaraṇaṃ paññāyeyya .
Ohāyāti pahāya . Pāpiṭṭhatareti lāmakatare .
Āraddhan ti paggahitaṃ paripuṇṇaṃ , āraddhattāva asallīnaṃ . Upaṭṭhitāti catusatipaṭṭhānavasena upaṭṭhitā . Upaṭṭhitattāva asammuṭṭhā . Passaddho kāyoti nāmakāyo ca karajakāyo ca passaddho vūpasantadaratho . Passaddhattāva asāraddho . Samāhitaṃ cittan ti ārammaṇe cittaṃ sammā āhitaṃ suṭṭhu ṭhapitaṃ . Sammā āhitattāva ekaggaṃ .
Adhipatiṃ karitvāti jeṭṭhakaṃ katvā . SuddhaṃP2.244 attānaṃ pariharatīti suddhaṃ nimmalaṃ katvā attānaṃ pariharati paṭijaggati , gopāyatīti attho . Ayañca yāva arahattamaggā pariyāyena suddhamattānaṃ pariharati nāma , phalappattova pana nippariyāyena suddhamattānaṃ pariharati .
Svākkhātotiādīni visuddhimagge ( visuddhi .1.147) vitthāritāni .
Jānaṃ passaṃ viharantīti taṃ dhammaṃ jānantā passantā viharanti .
Imāni kho , bhikkhave , tīṇi ādhipateyyānītiM2.131 ettāvatā tīṇi ādhipateyyāni lokiyalokuttaramissakāni kathitāni .
Pakubbatoti karontassa . Attā te purisa jānāti , saccaṃ vā yadi vā musāti yaṃ tvaṃ karosi , taṃ yadi vā yathāsabhāvaṃ yadi vā no yathāsabhāvanti tava attāva jānāti . Iminā ca kāraṇena veditabbaṃ ‘‘ pāpakammaṃ karontassa loke paṭicchannaṭṭhānaṃ nāma natthī ’’ ti .
Kalyāṇan ti sundaraṃ . Atimaññasīti atikkamitvā maññasi .
Attānaṃ parigūhasīti yathā me attāpi na jānāti , evaṃ naṃ parigūhāmīti vāyamasi .
Attādhipateyyakoti attajeṭṭhako .
Lokādhipoti lokajeṭṭhako . Nipakoti paññavā . Jhāyīti jhāyanto .
Dhammādhipoti dhammajeṭṭhako .
Saccaparakkamoti thiraparakkamo bhūtaparakkamo .
Pasayha māran ti māraṃ pasahitvā . Abhibhuyya antakan ti idaṃ tasseva vevacanaṃ .
Yo ca phusī jātikkhayaṃ padhānavāti yo jhāyī padhānavā māraṃ abhibhavitvā jātikkhayaṃ arahattaṃ phusi .
SoP2.245 tādisoti so tathāvidho tathāsaṇṭhito . Lokavidūti tayo loke vidite pākaṭe katvā ṭhito . Sumedhoti supañño .
Sabbesu dhammesu atammayo munīti sabbe tebhūmakadhamme taṇhāsaṅkhātāya tammayatāya abhāvena atammayo khīṇāsavamuni kadāci katthaci na hīyati na parihīyatīti vuttaṃ hotīti .
Devadūtavaggo catuttho .