4. Devadūtavaggo
1. Sabrahmakasuttavaṇṇanā
31. Catutthassa
V2.100 paṭhame ajjhāgāreti sake ghare .
Pūjitā hontīti yaṃ ghare atthi , tena paṭijaggitā gopitā honti .
Iti mātāpitupūjakāni kulāni mātāpitūhi sabrahmakānīti pakāsetvā idāni nesaṃM2.99 sapubbācariyakādibhāvaṃ pakāsento sapubbācariyakānītiādimāha .Tattha brahmātiādīni tesaṃ brahmādibhāvasādhanatthaṃ vuttāni .
Bahukārāti puttānaṃ bahūpakārā .
Āpādakāti jīvitassa āpādakā .
Puttakānaṃ hi mātāpitūhi jīvitaṃ āpāditaṃ pālitaṃ ghaṭitaṃ anuppabandhena pavattitaṃ .
Posakāti hatthapāde vaḍḍhetvā hadayalohitaṃ pāyetvā posetāro .
Imassa lokassa dassetāroti puttānaṃ hi imasmiṃ loke iṭṭhāniṭṭhārammaṇassa
P2.204 dassanaṃ nāma mātāpitaro nissāya jātanti imassa lokassa dassetāro nāma .Brahmāti mātāpitaroti seṭṭhādhivacanaṃ .
Yathā brahmuno catasso bhāvanā avijahitā honti mettā karuṇā muditā upekkhāti , evameva mātāpitūnaṃ puttakesu catasso bhāvanā avijahitā honti .
Tā tasmiṃ tasmiṃ kāle veditabbā – kucchigatasmiṃ hi dārake ‘‘ kadā nu kho puttakaṃ arogaṃ paripuṇṇaṅgapaccaṅgaṃ passissāmā ’’ ti mātāpitūnaṃ mettacittaṃ uppajjati .
Yadā panesa mando uttānaseyyako ūkāhi vā maṅkulādīhi pāṇakehi daṭṭho dukkhaseyyāya vā pana pīḷito parodati viravati , tadāssa saddaṃ sutvā mātāpitūnaṃ kāruññaṃ uppajjati , ādhāvitvā vidhāvitvā kīḷanakāle pana lobhanīyavayasmiṃ vā ṭhitakāle dārakaṃ oloketvā mātāpitūnaṃ cittaṃ sappimaṇḍe pakkhittasatavihatakappāsapicupaṭalaṃ viya mudukaṃ hoti āmoditaṃ pamoditaṃ , tadā tesaṃ muditā labbhati .
Yadā panesa putto dārābharaṇaṃ paccupaṭṭhāpetvā pāṭiyekkaṃ agāraṃ ajjhāvasati , tadā mātāpitūnaṃ ‘‘ sakkoti dāni no puttako attano dhammatāya yāpetun ’’ ti majjhattabhāvo uppajjati , tasmiṃ kāle upekkhā labbhatīti iminā kāraṇena ‘‘ brahmāti mātāpitaro ’’ ti vuttaṃ .
Pubbācariyāti
V2.101 vuccareti mātāpitaro hi jātakālato paṭṭhāya ‘‘ evaṃ nisīda , evaṃ tiṭṭha , evaṃ gaccha , evaṃ saya , evaṃ khāda , evaṃ bhuñja , ayaṃ te , tātāti vattabbo , ayaṃ bhātikāti , ayaṃ bhaginīti , idaṃ nāma kātuṃ vaṭṭati , idaṃ na vaṭṭati , asukaṃ nāma upasaṅkamituṃ vaṭṭati , asukaṃ na vaṭṭatī ’’ ti gāhāpenti sikkhāpenti .
AthāparabhāgeP2.205 aññe ācariyā hatthisippaassasipparathasippadhanusippatharusippamuddāgaṇanādīni sikkhāpenti .
AññoM2.100 saraṇāni deti , añño sīlesu patiṭṭhāpeti , añño pabbājeti , añño buddhavacanaṃ uggaṇhāpeti , añño upasampādeti , añño sotāpattimaggādīni pāpeti .
Iti sabbepi te pacchācariyā nāma honti , mātāpitaro pana sabbapaṭhamā , tenāha –
‘‘ pubbācariyāti vuccare ’’ ti .
Tattha vuccareti vuccanti kathiyanti .
Āhuneyyā ca puttānan ti puttānaṃ āhutaṃ pāhutaṃ abhisaṅkhataṃ annapānādiṃ arahanti , anucchavikā taṃ paṭiggahetuṃ .
Tasmā ‘‘ āhuneyyā ca puttānan ’’ ti vuttaṃ .
Pajāya anukampakāti paresaṃ pāṇe acchinditvāpi attano pajaṃ paṭijagganti gopāyanti .
Tasmā ‘‘ pajāya anukampakā ’’ ti vuttaṃ .Namasseyyāti namo kareyya .
Sakkareyyāti sakkārena paṭimāneyya .
Idāni taṃ sakkāraṃ dassento ‘‘ annenā ’’ tiādimāha .
Tattha annenāti yāgubhattakhādanīyena .
Pānenāti aṭṭhavidhapānena .
Vatthenāti nivāsanapārupanakena vatthena .
Sayanenāti mañcapīṭhānuppadānena .
Ucchādanenāti duggandhaṃ paṭivinodetvā sugandhakaraṇucchādanena .
Nhāpanenāti sīte uṇhodakena , uṇhe sītodakena gattāni parisiñcitvā nhāpanena .
Pādānaṃ dhovanenāti uṇhodakasītodakehi pādadhovanena ceva telamakkhanena ca .
Peccāti paralokaṃ gantvā .
Sagge pamodatīti idha tāva mātāpitūsu pāricariyaṃ disvā pāricariyakāraṇā taṃ paṇḍitamanussā idheva pasaṃsanti
P2.206 , paralokaṃ pana gantvā sagge ṭhito so mātāpituupaṭṭhāko dibbasampattīhi āmodati pamodatīti .