5. Vajirūpamasuttavaṇṇanā
25. Pañcame arukūpamacittoti purāṇavaṇasadisacitto .
Vijjūpamacittoti ittarakālobhāsanena vijjusadisacitto .
Vajirūpamacittoti
P2.195 kilesānaṃM2.92 mūlaghātakaraṇasamatthatāya vajirena sadisacitto .Abhisajjatīti laggati .
Kuppatīti kopavasena kuppati .
Byāpajjatīti pakatibhāvaṃ pajahati , pūtiko hoti .
Patitthīyatīti thinabhāvaṃ thaddhabhāvaṃ āpajjati .
Kopan ti dubbalakodhaṃ .
Dosan ti dussanavasena tato balavataraṃ .
Appaccayan ti atuṭṭhākāraṃ domanassaṃ .
Duṭṭhārukoti purāṇavaṇo .
Kaṭṭhenāti daṇḍakakoṭiyā .
Kaṭhalenāti kapālena .
Āsavaṃ detīti aparāparaṃ savati .
Purāṇavaṇo hi attano dhammatāyeva pubbaṃ lohitaṃ yūsanti imāni tīṇi savati , ghaṭṭito pana tāni adhikataraṃ savati .
Evameva
V2.94 khoti ettha idaṃ opammasaṃsandanaṃ – duṭṭhāruko viya hi kodhanapuggalo , tassa attano dhammatāya savanaṃ viya kodhanassapi attano dhammatāya uddhumātassa viya caṇḍikatassa caraṇaṃ , kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭanaṃ viya appamattaṃ vacanaṃ , bhiyyosomattāya savanaṃ viya ‘‘ mādisaṃ nāma esa evaṃ vadatī ’’ ti bhiyyosomattāya uddhumāyanabhāvo daṭṭhabbo .Rattandhakāratimisāyan ti rattiṃ cakkhuviññāṇuppattinivāraṇena andhabhāvakaraṇe bahalatame .
Vijjantarikāyāti vijjuppattikkhaṇe .
Idhāpi idaṃ opammasaṃsandanaṃ – cakkhumā puriso viya hi yogāvacaro daṭṭhabbo , andhakāraṃ viya sotāpattimaggavajjhā kilesā , vijjusañcaraṇaṃ viya sotāpattimaggañāṇassa uppattikālo , vijjantarikāya cakkhumato purisassa samantā rūpadassanaṃ viya
P2.196 sotāpattimaggakkhaṇe nibbānadassanaṃ , puna andhakārāvattharaṇaṃ viya sakadāgāmimaggavajjhā kilesā , puna vijjusañcaraṇaṃ viya sakadāgāmimaggañāṇassa uppādo , vijjantarikāya cakkhumato purisassa samantā rūpadassanaṃ viya sakadāgāmimaggakkhaṇe nibbānadassanaṃ , puna andhakārāvattharaṇaṃ viya anāgāmimaggavajjhā kilesā , puna vijjusañcaraṇaṃ viya anāgāmimaggañāṇassa uppādo , vijjantarikāya cakkhumato purisassa samantā rūpadassanaṃ viya anāgāmimaggakkhaṇe nibbānadassanaṃ veditabbaṃ .Vajirūpamacittatāyapi
M2.93 idaṃ opammasaṃsandanaṃ – vajiraṃ viya hi arahattamaggañāṇaṃ daṭṭhabbaṃ , maṇigaṇṭhipāsāṇagaṇṭhi viya arahattamaggavajjhā kilesā , vajirassa maṇigaṇṭhimpi vā pāsāṇagaṇṭhimpi vā vinivijjhitvā agamanabhāvassa natthitā viya arahattamaggañāṇena acchejjānaṃ kilesānaṃ natthibhāvo , vajirena nibbiddhavedhassa puna apatipūraṇaṃ viya arahattamaggena chinnānaṃ kilesānaṃ puna anuppādo daṭṭhabboti .