Issues
Select Version
Catukkanipātapāḷi
Catukkanipātapāḷi

Paṭhamatathāgataacchariyasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

7. Paṭhamatathāgataacchariyasuttavaṇṇanā

127. Sattame pātubhāvāti pātubhāvena .
Kucchiṃ okkamatīti ettha kucchiṃ okkanto hotīti attho . Okkante hi tasmiṃ evaṃ hoti , na okkamamāne . Appamāṇoti vuḍḍhippamāṇo , vipuloti attho . Uḷāroti tasseva vevacanaṃ . Devānaṃ devānubhāvan ti ettha devānaṃ ayamānubhāvo – nivatthavatthassa pabhā dvādasa yojanāni pharati , tathā sarīrassa , tathā vimānassa , taṃ atikkamitvāti attho .
Lokantarikāti tiṇṇaṃ tiṇṇaṃ cakkavāḷānaṃ antarā ekeko lokantariko hoti , tiṇṇaṃ sakaṭacakkānaṃ pattānaṃ vā aññamaññaṃ āhacca ṭhapitānaṃ majjhe okāso viya . So pana lokantarikanirayo parimāṇato aṭṭhayojanasahassappamāṇo hoti . AghātiM2.334 niccavivaṭā . Asaṃvutāti heṭṭhāpi appatiṭṭhā . Andhakārāti tamabhūtā . Andhakāratimisāti cakkhuviññāṇuppattinivāraṇato andhabhāvakaraṇatimisāya samannāgatā . Tattha kira cakkhuviññāṇaṃ na jāyati . Evaṃmahiddhikānan ti candimasūriyā kira ekappahāreneva tīsu dīpesu paññāyanti , evaṃmahiddhikā . Ekekāya disāyaP3.127 nava nava yojanasatasahassāni andhakāraṃ vidhamitvā ālokaṃ dassenti , evaṃmahānubhāvā . Ābhā nānubhontīti pabhā nappahonti . Te kira cakkavāḷapabbatassa vemajjhena caranti cakkavāḷapabbatañca atikkamitvā lokantaranirayā . Tasmā tesaṃ tattha ābhā nappahonti .
Yepi tattha sattāti yepi tasmiṃ lokantaramahāniraye sattā upapannā . Kiṃ pana kammaṃ katvāV2.330 tattha uppajjantīti ? Bhāriyaṃ dāruṇaṃ mātāpitūnaṃ dhammikasamaṇabrāhmaṇānañca upari aparādhaṃ , aññañca divase divase pāṇavadhādisāhasikakammaṃ katvā uppajjanti tambapaṇṇidīpe abhayacoranāgacorādayo viya . Tesaṃ attabhāvo tigāvutiko hoti , vaggulīnaṃ viya dīghanakhā honti . Te rukkhe vagguliyo viya nakhehi cakkavāḷapabbatapāde lagganti . Yadā saṃsappantā aññamaññassa hatthapāsagatā honti , atha ‘‘ bhakkho no laddho ’’ ti maññamānā tattha byāvaṭā viparivattitvā lokasandhārakaudake patanti , vāte paharantepi madhukaphalāni viya chijjitvā udake patanti , patitamattāva accantakhāre udake piṭṭhapiṇḍi viya vilīyanti .
Aññepi kira bho santi sattāti bho yathā mayaṃ mahādukkhaṃ anubhavāma , evaṃ aññepi kira sattā idaṃ dukkhaṃ anubhavanatthāya idhūpapannāti taṃdivasaṃ passanti . Ayaṃ pana obhāso ekayāgupānamattampi na tiṭṭhati . Yāvatā niddāyitvā pabuddho ārammaṇaṃ vibhāvetiP3.128 , tattakaṃ kālaṃ hoti . Dīghabhāṇakā pana ‘‘ accharāsaṅghātamattameva vijjuobhāso viya niccharitvā kiṃ idanti bhaṇantānaṃyeva antaradhāyatī ’’ ti vadanti .