Issues
Select Version
Catukkanipātapāḷi
Catukkanipātapāḷi

(14)4. Puggalavaggo

Author: _System_commentary_ @ Administrator

(14)4. Puggalavaggo

1. Saṃyojanasuttavaṇṇanā

131. CatutthassaV2.332 paṭhame upapattipaṭilābhiyānīti yehi anantarā upapattiṃ paṭilabhati . Bhavapaṭilābhiyānīti upapattibhavassa paṭilābhāya paccayāni .
Sakadāgāmissāti idaṃ appahīnasaṃyojanesu ariyesu uttamakoṭiyā gahitaṃ .
Yasmā pana antarāparinibbāyissa antarā upapatti natthi , yaṃ pana so tattha jhānaṃ samāpajjati , taṃP3.131 kusalattā ‘‘ upapattibhavassa paccayo ’’ teva saṅkhyaṃ gacchati . Tasmāssa ‘‘ upapattipaṭilābhiyāni saṃyojanāni pahīnāni , bhavapaṭilābhiyāni saṃyojanāni appahīnānī ’’ ti vuttaṃ .
Orambhāgiyesu ca appahīnaṃ upādāya sakadāgāmissa avisesena ‘‘ orambhāgiyāni saṃyojanāni appahīnānī ’’ ti vuttaṃ .
Sesamettha uttānameva .

2. Paṭibhānasuttavaṇṇanā

132. Dutiye yuttappaṭibhāno no muttappaṭibhānoti pañhaṃ kathento yuttameva katheti , sīghaṃ pana na katheti , saṇikameva kathetīti attho . Iminā nayena sabbapadāni veditabbāni .

3. Ugghaṭitaññūsuttavaṇṇanā

133. TatiyeM2.337 catunnampi puggalānaṃ iminā suttena viseso veditabbo –
‘‘ Katamo ca puggalo ugghaṭitaññū , yassa puggalassa saha udāhaṭavelāya dhammābhisamayo hoti , ayaṃ vuccati puggalo ugghaṭitaññū . Katamo ca puggalo vipañcitaññū , yassa puggalassa vitthārena atthe vibhajiyamāne dhammābhisamayo hoti , ayaṃ vuccati puggalo vipañcitaññū . Katamo ca puggalo neyyo , yassa puggalassa uddesatoV2.333 paripucchato yonisomanasikaroto kalyāṇamitte sevato bhajato payirupāsato anupubbena dhammābhisamayo hoti , ayaṃ vuccati puggalo neyyo . Katamo ca puggalo padaparamo , yassa puggalassa bahumpi suṇato bahumpi bhaṇato bahumpi dhārayato bahumpi vācayato na tāya jātiyā dhammābhisamayo hoti , ayaṃ vuccati puggalo padaparamo ’’ ti ( pu . pa .148-151).

4. Uṭṭhānaphalasuttavaṇṇanā

134. Catutthe uṭṭhānavīriyeneva divasaṃ vītināmetvā tassa nissandaphalamattaṃ kiñcideva labhitvā jīvikaṃ kappeti , taṃ pana uṭṭhānaṃ āgamma kiñci puññaphalaṃ nappaṭilabhatiP3.132 , ayaṃ uṭṭhānaphalūpajīvī na kammaphalūpajīvī nāma . Cātumahārājike pana deve ādiṃ katvā sabbepi devā uṭṭhānavīriyena vinā puññaphalasseva upajīvanato kammaphalūpajīvino na uṭṭhānaphalūpajīvino nāma . Rājarājamahāmattādayo uṭṭhānaphalūpajīvino ca kammaphalūpajīvino ca . Nerayikasattā neva uṭṭhānaphalūpajīvino na kammaphalūpajīvino . Imasmiṃ sutte puññaphalameva kammaphalanti adhippetaṃ , tañca tesaṃ natthi .

5. Sāvajjasuttavaṇṇanā

135. Pañcame paṭhamo andhabālaputhujjano , dutiyo antarantarā kusalakārako lokiyaputhujjano , tatiyo sotāpanno , sakadāgāmianāgāminopiM2.338 eteneva saṅgahitā . Catuttho khīṇāsavo . So hi ekanteneva anavajjo .
6-7.
136-137.
Chaṭṭhe paṭhamo lokiyamahājano , dutiyo sukkhavipassako sotāpanno ca sakadāgāmī ca , tatiyo anāgāmī .
So hi yasmā taṅkhaṇikampi upapattinimittakaṃ jhānaṃ paṭilabhatiyeva , tasmā sukkhavipassakopi samādhismiṃ paripūrakārīyeva .
Catuttho khīṇāsavoyevaV2.334 .
So hi sabbesaṃ sīlādipaccanīkānaṃ pahīnattā sabbattha paripūrakārī nāma .
Sattamepi chaṭṭhe vuttanayeneva puggalaparicchedo veditabbo .

8. Nikaṭṭhasuttavaṇṇanā

136-137.
Chaṭṭhe paṭhamo lokiyamahājano , dutiyo sukkhavipassako sotāpanno ca sakadāgāmī ca , tatiyo anāgāmī . So hi yasmā taṅkhaṇikampi upapattinimittakaṃ jhānaṃ paṭilabhatiyeva , tasmā sukkhavipassakopi samādhismiṃ paripūrakārīyeva .
Catuttho khīṇāsavoyevaV2.334 . So hi sabbesaṃ sīlādipaccanīkānaṃ pahīnattā sabbattha paripūrakārī nāma .
Sattamepi chaṭṭhe vuttanayeneva puggalaparicchedo veditabbo .

8. Nikaṭṭhasuttavaṇṇanā

138. Aṭṭhame nikaṭṭhakāyoti niggatakāyo . Anikaṭṭhacittoti anupaviṭṭhacitto . Kāyeneva gāmato nikkhanto , cittena araññe vasantopi gāmameva paviṭṭhoti vuttaṃ hoti . Iminā nayena sabbattha attho veditabbo .

9. Dhammakathikasuttavaṇṇanā

139. Navame asahitan ti atthena asaṃyuttaṃ .
Na kusalā hotīti na chekā hoti . SahitāsahitassātiP3.133 atthanissitassa vā anissitassa vā . Evaṃ sabbattha attho veditabbo .

10. Vādīsuttavaṇṇanā

140. Dasame atthato pariyādānaṃ gacchatīti aṭṭhakathaṃ pucchito pariyādānaṃ parikkhayaṃ gacchati , kathetuṃ na sakkoti . No byañjanatoti byañjanaṃ panassa pavattati na pariyādiyati . Eseva nayo sabbatthāti .
Puggalavaggo catuttho .