Issues
Select Version
Catukkanipātapāḷi
Catukkanipātapāḷi

Patilīnasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

8. Patilīnasuttavaṇṇanā

38. AṭṭhameV2.292 panuṇṇapaccekasaccoti ‘‘ idameva dassanaṃ saccaṃ , idameva saccan ’’ ti evaṃ pāṭiekkaṃ gahitattā paccekasaṅkhātāni diṭṭhisaccāni panuṇṇāni nīhaṭāni pahīnāni assāti panuṇṇapaccekasacco .
Samavayasaṭṭhesanoti ettha avayāti anūnā , saṭṭhāti vissaṭṭhā , sammā avayā saṭṭhā esanā assāti samavayasaṭṭhesano , sammā vissaṭṭhasabbaesanoti attho . Patilīnoti nilīno ekībhāvaṃ upagato .
Puthusamaṇabrāhmaṇānan ti bahūnaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ . Ettha ca samaṇāti pabbajjūpagatā , brāhmaṇāti bhovādino . Puthupaccekasaccānīti bahūni pāṭekkasaccāni .
Nuṇṇānīti nīhaṭāni . Panuṇṇānīti suṭṭhu nīhaṭāni . Cattānīti vissaṭṭhāni . Vantānīti vamitāni . Muttānīti chinnabandhanāni katāni . Pahīnānīti pajahitāni . Paṭinissaṭṭhānīti yathā na puna cittaṃ ārohanti , evaṃ paṭinissajjitāni . SabbānevetāniP3.81 gahitagahaṇassa vissaṭṭhabhāvavevacanāni .
Kāmesanā pahīnā hotīti anāgāmimaggena pahīnā . Bhavesanā pana arahattamaggena pahīyati . ‘‘ Brahmacariyaṃ esissāmi gavesissāmī ’’ ti evaṃM2.301 pavattajjhāsayasaṅkhātā brahmacariyesanā pi arahattamaggeneva paṭippassaddhiṃ vūpasamaṃ gacchati . Diṭṭhibrahmacariyesanā pana sotāpattimaggeneva paṭippasambhatīti veditabbā .
Evaṃ kho , bhikkhaveti evaṃ catutthajjhānena passaddhakāyasaṅkhāro vūpasantaassāsapassāso nāma hoti .
Asmimānoti asmīti uppajjanako navavidhamāno .
Gāthāsu kāmesanā bhavesanāti etā dve esanā , brahmacariyesanā sahāti tāhiyeva saha brahmacariyesanāti tissopi etā . Idha ṭhatvā esanā paṭinissaṭṭhāti iminā padena saddhiṃ yojanā kātabbā .
Iti saccaparāmāso , diṭṭhiṭṭhānā samussayāti ‘‘ iti saccaṃ iti saccan ’’ ti gahaṇaparāmāso ca diṭṭhisaṅkhātāyeva diṭṭhiṭṭhānā ca ye samussitattā uggantvā ṭhitattā samussayāti vuccanti , te sabbepi . Idha ṭhatvā diṭṭhiṭṭhānā samūhatāti iminā padena saddhiṃ yojanā kātabbā . Kassa pana etā esanā paṭinissaṭṭhā , ete ca diṭṭhiṭṭhānā samūhatāti ?
Sabbarāgavirattassa taṇhākkhayavimuttino . Yo hi sabbarāgehipi viratto , taṇhākkhaye ca nibbāne pavattāyaP3.82 arahattaphalavimuttiyā samannāgato , etassa esanā paṭinissaṭṭhā , diṭṭhiṭṭhānā ca samūhatāV2.293 .
Sa ve santoti so evarūpo kilesasantatāya santo . Passaddhoti dvīhi kāyacittapassaddhīhi passaddho . Aparājitoti sabbakilese jinitvā ṭhitattā kenaci aparājito . Mānābhisamayāti mānassa pahānābhisamayena . Buddhoti cattāri saccāni bujjhitvā ṭhito . Iti imasmiṃ suttepi gāthāsupi khīṇāsavova kathitoti .