Issues
Select Version
Catukkanipātapāḷi
Catukkanipātapāḷi

(20)5. Mahāvaggo

Author: _System_commentary_ @ Administrator

(20)5. Mahāvaggo

1. Sotānugatasuttavaṇṇanā

191. PañcamassaV2.362 paṭhame sotānugatānan ti pasādasotaṃ odahitvā ñāṇasotena vavatthapitānaṃ . Cattāro ānisaṃsā pāṭikaṅkhāti cattāro guṇānisaṃsā pāṭikaṅkhitabbā . Idaṃ pana bhagavatā atthuppattivasena āraddhaṃ . Kataraatthuppattivasenāti ? Bhikkhūnaṃ dhammassavanāya anupasaṅkamanaatthuppattivasena . Pañcasatā kira brāhmaṇapabbajitā ‘‘ sammāsambuddho liṅgavacanavibhattipadabyañjanādīhi kathento amhehi ñātameva kathessati , aññātaṃ kiṃ kathessatī ’’ ti dhammassavanatthaṃ na gacchanti . Satthā taṃ pavattiṃ sutvā te pakkosāpetvāP3.170 ‘‘ kasmā evaṃ karotha , sakkaccaṃ dhammaṃ suṇātha , sakkaccaṃ dhammaṃ suṇantānañca sajjhāyantānañca ime ettakā ānisaṃsā ’’ ti dassento imaṃ desanaṃ ārabhi .
Tattha dhammaṃ pariyāpuṇātīti suttaṃ geyyantiādikaṃ navaṅgaṃ satthusāsanabhūtaṃ tantidhammaṃ vaḷañjeti .
Sotānugatā hontīti sotaṃ anuppattā anupaviṭṭhā honti . Manasānupekkhitāti cittena olokitā . Diṭṭhiyā suppaṭividdhāti atthato ca kāraṇato ca paññāya suṭṭhu paṭividdhā paccakkhaṃ katā .
Muṭṭhassati kālaṃ kurumānoti nayidaṃ buddhavacanaṃ anussaraṇasatiyā abhāvena vuttaṃ , puthujjanakālakiriyaṃ pana sandhāya vuttaṃ . Puthujjano hi muṭṭhassati kālaṃ karoti nāma . Upapajjatīti suddhasīle patiṭṭhito devaloke nibbattati .
Dhammapadā plavantīti antarābhave nibbattamuṭṭhassatino , yepi pubbe sajjhāyamūlikā vācāparicitabuddhavacanadhammā , te sabbe pasanneM2.365 ādāse chāyā viya plavanti , pākaṭā hutvā paññāyanti .
Dandho , bhikkhave , satuppādoti buddhavacanānussaraṇasatiyā uppādo dandho garu .
Atha so satto khippaṃyeva visesagāmī hoti , nibbānagāmī hotīti attho .
Iddhimā cetovasippattoti iddhisampanno cittassa vasibhāvapatto khīṇāsavo .
AyaṃP3.171 vā so dhammavinayoti ettha vibhāvanattho vā-saddo .
Yatthāti yasmiṃ dhammavinaye . Brahmacariyaṃ acarin tiV2.363 brahmacariyavāsaṃ vasiṃ . Idampi buddhavacanaṃ mayā pubbe vaḷañjitanti buddhavacanānussaraṇavasenetaṃ vuttaṃ .
Devaputtoti pañcālacaṇḍo viya hatthakamahābrahmā viya sanaṅkumārabrahmā viya ca eko dhammakathikadevaputto .
Opapātiko opapātikaṃ sāretīti paṭhamaṃ uppanno devaputto pacchā uppannaṃ sāreti .
Sahapaṃsukīḷikāti etena nesaṃ dīgharattaṃ kataparicayabhāvaṃ dasseti .
Samāgaccheyyun ti sālāya vā rukkhamūle vā sammukhībhāvaṃ gaccheyyuṃ .
Evaṃ vadeyyāti sālāya vā rukkhamūle vā paṭhamataraṃ nisinno pacchā āgataṃ evaṃ vadeyya .
Sesamettha pāḷinayeneva veditabbaṃ .