Issues
Select Version
Catukkanipātapāḷi
Catukkanipātapāḷi

Saṅgahasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

2. Saṅgahasuttavaṇṇanā

32. Dutiye saṅgahavatthūnīti saṅgaṇhanakāraṇāni .
Dānañcātiādīsu ekacco hi dāneneva saṅgaṇhitabbo hoti , tassa dānameva dātabbaṃ . Peyyavajjan ti piyavacanaṃ . Ekacco hi ‘‘ ayaṃ dātabbaṃ nāma deti , ekekena pana vacanena sabbaṃ makkhetvā nāseti , kiṃ tassa dānan ’’ ti vattā hoti . Ekacco ‘‘ ayaṃ kiñcāpi dānaṃ na deti , kathento pana telena viya makkheti . Esa detu vā mā vā , vacanamevassa sahassaṃ agghatī ’’ ti vattā hoti . Evarūpo puggalo dānaṃ na paccāsīsati , piyavacanameva paccāsīsati . Tassa piyavacanameva vattabbaṃ . Atthacariyāti atthavaḍḍhanakathā . Ekacco hi neva dānaṃ , na piyavacanaṃ paccāsīsati , attano hitakathaṃ vaḍḍhikathameva paccāsīsati . Evarūpassa puggalassa ‘‘ idaṃ te kātabbaṃ , idaṃ na kātabbaṃ , evarūpo puggalo sevitabbo , evarūpo na sevitabbo ’’ ti evaṃ atthacariyakathāva kathetabbā . SamānattatātiP3.65 samānasukhadukkhabhāvo . Ekacco hi dānādīsu ekampi na paccāsīsatiV2.283 , ekāsane nisajjaṃ , ekapallaṅke sayanaṃ , ekato bhojananti evaṃ samānasukhadukkhataṃ paccāsīsati . So sace gahaṭṭhassa jātiyā pabbajitassa sīlena sadiso hoti , tassāyaṃ samānattatā kātabbā . Tattha tattha yathārahan ti tesu tesu dhammesu yathānucchavikaṃ samānattatāti attho .
Rathassāṇīva yāyatoti yathā rathassa gacchato āṇi saṅgaho nāma hoti , sā rathaṃ saṅgaṇhāti , evamime saṅgahā lokaṃ saṅgaṇhanti .
Na mātā puttakāraṇāti yadi mātā ete saṅgahe puttassa na kareyya , puttakāraṇā mānaṃ vā pūjaṃ vā na labheyya .
SaṅgahāM2.291 eteti upayogavacane paccattaṃ . Saṅgahe eteti vā pāṭho .
Samavekkhantīti sammā pekkhanti .
Pāsaṃsā ca bhavantīti pasaṃsanīyā ca bhavanti .