Issues
Select Version
zhen qiu
English
miuthi-မိုးထိ
မြန်မာဘာသာ
Dukanipāta-aṭṭhakathā

5. Upaññātasuttavaṇṇanā

Author: miuthi-မိုးထိ @ IAPT

ပဉ္စမေ၊ ပဉ္စမ-သုတ်၌။ ဒွိန္နာဟန္တိ၊ ဒွိန္နာဟံ-ဟူသည်ကား။ အဟံ၊ ငါသည်။ ဒွိန္နံ၊ နှစ်ပါးကုန်သော။ (ဓမ္မာနံ၊ တရားတို့ကို။)
ဥပညာသိန္တိ၊ ဥပညာသိံ-ဟူသည်ကား။ ဥပဂန္တွာ၊ ကပ်၍။ ဂုဏံ၊ ဂုဏ်ကို။ အညာသိံ၊ သိပြီ။ ဇာနိံ၊ သိပြီ။ ပဋိဝိဇ္ဈိံ၊ ထိုးထွင်း၍သိပြီ။ ဣတိ (အယံ)၊ ဤသည်ကား။ အတ္ထော၊ အနက်တည်း။
ဣဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ တေ ဓမ္မေ၊ ထိုသိအပ်သောတရားတို့ကို။ ဒဿေန္တော၊ ပြတော်မူလိုသည်ဖြစ်၍။ ယာ စ အသန္တုဋ္ဌိတာတိအာဒိံ၊ ယာ စ အသန္တုဋ္ဌိတာ-ဤသို့အစရှိသည်ကို။ အာဟ၊ ဟောတော်မူ၏။
ဟိ (သစ္စံ)၊ မှန်၏။ ဣမံ ဓမ္မဒွယံ၊ ဤ တရားနှစ်ပါးအပေါင်းကို။ နိဿာယ၊ မှိိီ၍။ သတ္ထာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ သဗ္ဗညုတံ၊ သဗ္ဗညု-ဘုရားအဖြစ်သို့။ ပတ္တော၊ ရောက်တော်မူ၏။ တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တဿ(ဓမ္မဒွယဿ)၊ ထိုတရားနှစ်ပါးအပေါင်း၏။ အာနုဘာဝံ၊ အာနုဘော်ကို။ ဒဿေန္တော၊ ပြတော်မူလိုသည်ဖြစ်၍။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ အာဟ၊ ဟောတော်မူ၏။
တတ္ထ၊ ထို သန္တုဋ္ဌိတာ ကုသလေသု ဓမ္မေသု-အစရှိသော ပါဌ်အပေါင်းတို့တွင်။ အသန္တုဋ္ဌိတာ ကုသလေသု ဓမ္မေသူတိ ဣမိနာ၊ အသန္တုဋ္ဌိတာ ကုသလေသု ဓမ္မေသု-ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်။ ဣမံ၊ ဤ ဆိုလတ္တံ့သောအနက်ကို။ ဒိိီပေတိ၊ ပြတော်မူ၏။-
"အဟံ၊ ငါဘုရားသည်။ ဈာနှမတ္တကေန ဝါ၊ ဈာန်မျှဖြင့်လည်းကောင်း။ ဩဘာသနိမိတ္တမတ္တကေန ဝါ၊ ဩဘာသနိမိတ်မျှဖြင့် လည်းကောင်း။ အသန္တုဋ္ဌော၊ မရောင့်ရဲသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ အရဟတ္တမဂ္ဂမေဝ၊ အရဟတ္တမဂ်ကိုသာလျှင်။ ဥပ္ပါဒေသိံ၊ ဖြစ်စေ၏။
ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။ သော၊ ထို အရဟတ္တမဂ်သည်။ န ဥပ္ပဇ္ဇိ၊ မဖြစ်သေး။ တာဝ၊ ထိုမျှလောက်။ အဟံ၊ ငါသည်။ သန္တုဋ္ဌော၊ ရောင့်ရဲသည်။ န အဟောသိံ၊ မဖြစ်။
ပဓာနသ္မိံ စ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်ခြင်း၌လည်း။ အနုက္ကဏ္ဌိတော၊ မငြီးငွေ့သည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ `၁။အနောသက္ကနာယ- (ဆဋ္ဌ) ဌတွာယေဝ၊ တည်၍သာလျှင်။ ပဓာနကိရိယံ၊ အားထုတ်ခြင်း အမူအရာကို။ အကာသိံ၊ ပြုပြီ။" ဣတိ ဣမံ အတ္ထံ၊ ဤသို့သောအနက်ကို။ ဒဿေန္တော၊ ပြတော်မူလို၍။ ယာ စ အပ္ပဋိဝါနိဘာတိအာဒိံ၊ ယာစ အပ္ပဋိဝါနိတာ-ဤသို့အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ဟောတော်မူ၏။
တတ္ထ၊ ထို ယာ စ အပ္ပဋိဝါနိတာ-အစရှိသောပါဌ်၌။ အပ္ပဋိဝါနိတာတိ၊ အပ္ပဋိဝါနိတာ-ဟူသည်ကား။ အပ္ပဋိက္ကမနာ၊ နောက်သို့မဆုတ်ခြင်းတည်း။ အနောသက္ကနာ၊ မဆုတ်နစ်ခြင်းတည်း။
အပ္ပဋိဝါနီ (ဋ္ဌ၊ဒု-၆) သုဒါဟံ ဘိက္ခဝေ ပဒဟာမီတိ ဧတ္ထ၊ အပ္ပဋိဝါနီ သုဒါဟံ ဘိက္ခဝေ ပဒဟာမိ-ဟူသောဤပုဒ်၌။ သုဒန္တိ (ဣဒံ)၊ သုဒံ-ဟူသောဤပုဒ်သည်။ နိပါတမတ္တံ၊ နိပါတ်ပုဒ်မျှသာတည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ အဟံ၊ ငါသည်။ အနောသက္ကနာယံ၊ မဆုတ်နစ်ခြင်း၌။ ဌိတော၊ တည်သည်ဖြစ်၍။ ဗောဓိသတ္တကာလေ၊ ဘုရားလောင်းဖြစ်တော်မူသောအခါ၌။ သဗ္ဗညုတံ၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကို။ ပတ္ထေန္တော၊ တောင့်တသည်ဖြစ်၍။ ပဓာနံ၊ အားထုတ်ခြင်းကို။ အကာသိံ၊ ပြုပြီ။ ဣတိ အယံ၊ ဤသည်ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤ အပ္ပဋိဝါနီ သုဒါဟံ ဘိက္ခဝေ ပဒဟာမိ-ဟူသောပါဌ်၌။ အတ္ထော၊ အနက်တည်း။
ဣဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ ယထာ (ယေန-အာကာရေန)၊ အကြင်သို့သောအခြင်းအရာအားဖြင့်။ တေန၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ တံ ပဓာနံ၊ ထိုအားထုတ်ခြင်းကိို။ ကတံ၊ ပြုတော်မူအပ်၏။ တံ (ကာရဏံ)၊ ထိုအကြောင်းကို။ ဒဿေန္တော၊ ပြတော်မူလိုသည်ဖြစ်၍။ ကာမံ တစော စာတိအာဒိံ၊ ကာမံ တစော စ-အစရှိသောပါဌ်ကို။ အာဟ၊ ဟောတော်မူ၏။
တတ္ထ၊ ထို ကာမံ တစော စ-အစရှိသောပါဌ်၌။ ပတ္တဗ္ဗန္တိ ဣမိနာ၊ ပတ္တဗ္ဗံ-ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်။ ပတ္တဗ္ဗံ၊ ရောက်အပ်သော။ ဂုဏဇာတံ၊ ကျေးဇူးအပေါင်းကို။ ဒဿေတိ၊ ပြတော်မှ၏။
ပုရိသထာမေနာတိအာဒိနာ၊ ပုရိသထာ‌မေန-ဤသို့အစရှိသောပါဌ်ဖြင့်။ ပုရိသဿ၊ ယောကျ်ား၏။ ဉာဏထာမော စ၊ ဉာဏ်နှင့်ယှဉ်သောအစွမ်းကိုလည်းကောင်း။ ဉာဏဝီရိယဉ္စ၊ ဉာဏ်နှင့်ယှဥ်သော ဝီရိယကိုလည်းကောင်း။ ဉာဏပရက္ကမော စ၊ ဉာဏ်နှင့်ယှဥ်သော အားထုတ်ခြင်းကိုလည်း‌ကောင်း။ ကထိတော၊ ဟောတော်မူအပ်၏။
သဏ္ဌာနန္တိ၊ သဏ္ဌာနံ-ဟူသည်ကား။ ဌပနာ၊ ထားခြင်းတည်း။ အပ္ပဝတ္တနာ၊ မဖြစ်စေခြင်းတည်း။ ဩက္ကနာ၊ ဆုတ်နစ်ခြင်းတည်း။ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိ၊ ငြိမ်းခြင်းတည်း။ ဣတိ (အယံ)၊ ဤသည်ကား။ အတ္ထော၊ အနက်တည်း။
ဧတ္တာဝတာ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော အပ္ပဋိဝါနီ သုဒါဟံ ဘိက္ခဝေ ပဒဟာမိ-အစရှိသော စကားအစဥ်ဖြင့်။ တေန၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ စတုရင်္ဂသမန္နာဂတံ၊ လေးပါးသောအင်္ဂါနှင့်ပြည့်စုံသော။ ဝီရိယာဓိဋ္ဌာနံ နာမ၊ ဝီရိယကို ဓိဋ္ဌာန်ခြင်းမည်သည်ကို။ ကထိတံ၊ ဟောတော်မူအပ်၏။
ဟိ၊ အကျယ်ချဲ့ဦးအံ့။ ဧတ္ထ၊ ဤလေးပါးသော အင်္ဂါတို့တွင်။ ကာမံ တစော စာတိ၊ ကာမံ တစော စ-ဟူသောအင်္ဂါသည်။ ဧကံ၊ တခုသော။ အင်္ဂံ၊ အင်္ဂါမည်၏။ နှာရု စာတိ၊ နှာရု စ-ဟူသောအင်္ဂါသည်။ ဧကံ၊ တခုသော။ ဒ ဋ္ဌိ စာတိ၊ အဋ္ဌိ စ-ဟူသောအင်္ဂါသည်။ ဧကံ၊ တခုသော။ (အင်္ဂံ၊ အင်္ဂါမည်၏။) မံသလောဟိတန္တိ၊ မံသလောဟိတံ-ဟူသောအင်္ဂါသည်။ ဧကံ၊ တခုသော။ (အင်္ဂံ၊ အင်္ဂါမည်၏။) စတ္ထာရိ၊ ‌ လေးပါးကုန်သော။ ဣမာနိ အင်္ဂါနိ၊ ဤ အင်္ဂါတို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
ပုရိသထာမေနာတိအာဒီနိ၊ ပုရိသထာမေန-ဤသို့အစရှိသော သဒ္ဒါတို့သည်။ အဓိမတ္ထဝိီရိယာဓိဝစနာနိ၊ လွန်ကဲသောဝီရိယကိုဟောသော သဒ္ဒါတို့တည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။ ပုရိမေဟိ၊ ရှေး၌ဖြစ်ကုန်သော။ စတူဟိ၊ လေးပါးကုန်သော။ အင်္ဂေဟိ၊ အင်္ဂါတို့နှင့်။ `၁။သမန္နာဂတေန- (ဆဋ္ဌ) ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ အဓိဋ္ဌိတံ၊ ဆောက်တည်အပ်သော။ ဝီရိယံ၊ ဝီရိယသည်။ စတုရင်္ဂသမန္နာဂတံ၊ လေးပါးသောအင်္ဂါနှင့် ပြည့်စုံသော။ ဝီရိယဓိဋ္ဌာနံ နာမ၊ ဝီရိယကိုဆောက်တည်ခြင်းမည်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ သိအပ်၏။
ဧတ္တာဝတာ၊ ဤမျှသောအတိုင်းအရှည်ဖြင့်။ တေန၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ ဗောဓိပလ္လင်္ကေ၊ ဗောဓိပလ္လင်၌။ အတ္တနော၊ ကိုယ်တော်၏။ အာဂမနီယပ္ပဋိပဒါ၊ ဈာန်, မဂ်, ဖိုလ်-အထူးကိုရကြောင်းဖြစ်‌သော ရှေးအဖို့၌ဖြစ်သောအကျင့်ကို။ ကထိတာ၊ ဟောတော်မူအပ်၏။
ဣဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ တာယ ပဋိပဒါယ၊ ထို ရှေးအဖို့၌ဖြစ်သော အကျင့်ဖြင့်။ ပဋိလဒ္ဓဂုဏံ၊ ရအပ်သောဂုဏ်ကို။ ကထေတုံ၊ ဟောတော်မူခြင်းငှာ။ တဿ မယှံ ဘိက္ခဝေတိအာဒိံ၊ တဿ မယှံ ဘိက္ခဝေ-ဤသို့အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ဟောတော်မူ၏။
တတ္ထ၊ ထို တဿ မယှံ ဘိက္ခဝေ အစရှိသောပါဌ်၌။ အပ္ပမာဒါဓိဂတာတိ၊ အပ္ပမာဒါဓိဂတာ-ဟူသည်ကား။ သတိအဝိပ္ပဝါသသင်္ခါတေန၊ သတိ၏ မကင်းခြင်းဟုဆိုအပ်သော။ အပ္ပမာဒေန၊ မမေ့မလျော့ခြင်းဖြင့်။ အဓိဂတာ၊ ရအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ `၁။သုတ္တပ္ပမတ္တေန- (ဆဋ္ဌ) လဒ္ဓါ၊ ရအပ်သည်။ န၊ မဟုတ်။
သမ္ဗောဓီတိ၊ သမ္ဗောဓိ-ဟူသည်ကား။ စတုမဂ္ဂဉာဏဉ္စေဝ၊ လေးပါးသော မဂ်ဉာဏ်ကိုလည်းကောင်း။ သဗ္ဗညုတညာဏဉ္စ၊ သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်ကိုလည်းကောင်း။
ဟိ (သစ္စံ)၊ မှန်၏။ ဧတံ၊ ဤလေးပါးသော မဂ်ဉာဏ်, သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကို။ `၁။သုတ္တပ္ပမတ္ထေန- (ဆဋ္ဌ) အဓိဂန္တုံ၊ သိခြင်းငှာ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ အာဟ၊ ဟောတော်မူ၏။
"အပ္ပမာဒါဓိဂတာသမ္ဗောဓီ" တိ၊ အပ္ပမာဒါဓိဂတာ သမ္ဗောဓိ-ဟူ၍။
အနုတ္တရော ယောဂက္ခေမောတိ၊ အနုတ္တရော ယောဂက္ခေမော-ဟူသည်ကား။ ကေဝလံ၊ သက်သက်။ ဗောဓိယေဝ၊ လေးပါးသော မဂ်ဉာဏ်, သဗ္ဗညုတဉာဏ်သည်သာလျှင်။ (အဓိဂန္တုံ၊ ရခြင်းငှာ။ သက္ကာ၊ တတ်ကောင်းသည်။) န၊ မဟုတ်သေး။ အရဟတ္တဖလနိဗ္ဗာနသင်္ခါတော၊ အရဟတ္တဖိုလ်နိဗ္ဗာန်-ဟုဆိုအပ်သော။ အနုတ္တရော၊ အတုမရှိသော။ ယောဂက္ခေမောပိ၊ ယောဂလေးပါးတို့ဖြင့် ဘေးမရှိသောတရားကိုလည်း။ အပ္ပမာဒါဓိဂတောဝ၊ မမေ့မလျော့ခြင်းဖြင့် သိအပ်သည်သာလျှင်တည်း။
ဣဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ အတ္တနာ၊ ကိုယ်တော်သည်။ ပဋိလဒ္ဓဂုဏေသု၊ ရအပ်သောဂုဏ်တို့၌။ ဘိက္ခုသံဃံ၊ ရဟန်းသံဃာကို။ သမာဒပေန္တော၊ ‌ဆောက်တည်စေတော်မူလိုသည်ဖြစ်၍။ တုမှေ စေပိ ဘိက္ခဝေတိအာဒိံ၊ တုမှေ စေပိ ဘိက္ခဝေ ဤသို့အစရှိသော စကားကို။ အာဟ၊ ဟောတော်မူ၏။
တတ္ထ၊ ထို တုမှေ စေပိ ဘိက္ခဝေ-အစရှိသောပါဌ်၌။ ယဿတ္ထာယာတိ၊ ယဿတ္ထာယ-ဟူသည်ကား။ ယဿ၊ အကြင် အရဟတ္တဖိုလ်၏။ အတ္ထာယ၊ အကျိုးငှာ။ ယံ၊ အကြင်အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ဥပသမ္ပဇ္ဇ၊ ရောက်၍။ ဝိဟရိတုကာမော၊ နေခြင်းငှာအလိုရှိကုန်သည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ ဣတိ (အယံ)၊ ဤသည်ကား။ အတ္ထော၊ အနက်တည်း။
တဒနုတ္တရန္တိ၊ တဒနုတ္တရံ-ဟူသည်ကား။ အနုတ္တရံ၊ အတုမရှိသော။ တံ၊ ထို အရဟတ္တဖိုလ်ကို။
ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနန္တိ၊ ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ-ဟူသည်ကား။ မဂ္ဂဗြဟ္မစရ်ိယဿ၊ မဂ်တည်းဟူသော မြတ်သောအကျင့်၏။ ပရိယောသာနဘူတံ၊ အဆုံးဖြစ်၍ဖြစ်သော။ အရိယဖလံ၊ အရိယဖိုလ်ကို။
အဘိညာ သစ္ဆိကတွာတိ၊ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ-ဟူသည်ကား။ အဘိညာယ၊ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိ၍။ ဥတ္တမပညာယ၊ မြတ်သောပညာဖြင့်။ ပစ္စက္ခံ၊ မျက်မှောက်ကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။
ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထာတိ၊ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထ ဟူသည်ကား။ ပဋိလဘိတွာ၊ ရ၍။ ပါပုဏိတွာ၊ ရောက်၍။ ဝိဟရိဿထ၊ နေရကုန် လတ္တံ့။
တသ္မာတိ၊ တသ္မာ-ဟူသည်ကား။ ယသ္မာ၊ အကြင်ကြောင့်။ ဧတံ အပ္ပဋိဝါနပဓာနံ နာမ၊ ဤမဆုတ်မနစ်အားထုတ်ခြင်းမည်သည်။ ဗဟူပကာရံ၊ များသောကျေးဇူးရှိ၏။ ဥတ္တမတ္ထသာ‌ဓကံ၊ မြတ်သောအကျိုးကို ပြီးစေတတ်၏။ တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။