Issues
Select Version
miuthi-မိုးထိ
မြန်မာဘာသာ
Dukanipāta-aṭṭhakathā

(15) 5. Samāpattivaggavaṇṇanā

Author: miuthi-မိုးထိ @ IAPT

ပဉ္စမဿ၊ ပဉ္စမဝဂ်၏။ ပဌမေ၊ ပထမသုတ်၌။ အမာပတ္တိကုသလတာတိ၊ သမာပတ္တိကုသလတာ-ဟူသည်ကား။ အာဟာရသပ္ပါယံ၊ အာဟာရ၏လျောက်ပတ်ခြင်းကို လည်းကောင်း။ ဥတုသပ္ပါယံ၊ ဥတု၏လျောက်ပတ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း။ ပရိဂ္ဂဏှိတွာ၊ စုံစမ်း၍။ သမာပတ္တိဝုဋ္ဌာနကုသလတာတိ၊ သမာပတ်ကိုဝင်စားခြင်း၌။ ဆေကတာ၊ လိမ္မာသောသူ၏အဖြစ်တည်း။
သမာပတ္တိဝုဋ္ဌာနကုသလတာတိ၊ သမာပတ္တိဝုဋ္ဌာနကုသလတာ-ဟူသည်ကား။ ယထာပရိစ္ဆေဒေန၊ အကြင်ပိုင်းခြားခြင်းဖြင့်။ ကာလေ၊ ကာလသည်။ ဂတေ၊ ရောက်သည်ရှိသော်။ ဝိယတ္တော၊ စွမ်းနိုင်သည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ ဥဋ္ဌဟန္တော၊ ထနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဝုဋ္ဌာနကုသလော နာမ၊ ထခြင်း၌ လိမ္မာသည်မည်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ၁+၁။ နိဿယမူဟောင်း၌မပါ။ ၁+၁။ နိဿယမူဟောင်း၌မပါ။ (ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ သိအပ်၏။)
ဒုတိယေ၊ ဒုတိယသုတ်၌။ အဇ္ဇဝန္တိ၊ အဇ္ဇဝံ-ဟူသည်ကား။ ဥဇုဘာဝေါ၊ ဖြောင့်မတ်သောအဖြစ်တည်း။
မဒ္ဒဝန္တိ၊ မဒ္ဒဝံ-ဟူသည်ကား။ မုဒုဘာဝေါ၊ နူးညံ့သည်၏အဖြစ်တည်း။
တတိယေ၊ တတိယုသုတ်၌။ ခန္တီတိ၊ ခန္တိ-ဟူသည်ကား။ အဓိဝါသနခန္တိ၊ သူတပါးတို့သည် မကောင်းသဖြင့်ပြုအပ်သောအမှု,မသင့်သဖြင့် ဆိုအပ်သောစကားကို မိမိအထက်၌ တင်၍နေစေခြင်းဟုဆိုအပ်သော သည်းခံခြင်းတည်း။
သောရစ္စန္တိ၊ သောရစ္စံ-ဟူသည်ကား။ သုသီလျါဘာဝေန၊ ကောင်းသော သီလရှိသည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ သုရတဘာဝေါ၊ တင့်တယ်သော ကိုယ်ဖြင့်ပြုအပ်သောအမှု, နှုတ်ဖြင့် ပြုအပ်သောအမှု၌ မွေ့လျော်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏အဖြစ်တည်း။
စတုတ္ထေ၊ စတုတ္ထသုတ်၌။ သာခလျန္တိ၊ သာခလျံ-ဟူသည်ကား။ သဏှဝါစာဝသေန၊ သိမ်မွေ့သောစကား၏ အစွမ်းဖြင့်။ သမ္မောဒမာနဘာဝေါ၊ ကောင်းစွာ ဝမ်းမြောက်သောသူ၏အဖြစ်တည်း။
၂။ ပဋိသန္ဓာရောတိ-(ဆဋ္ဌ) အာမိသေန ဝါ၊ ဆွမ်း,သင်္ကန်း-စသော အာမိသဖြင့် လည်းကောင်း။ ဓမ္မေန ဝါ၊ တရားဖြင့်လည်းကောင်း။ ၃။ ပဋိသန္ဓရဏံ-(ဆဋ္ဌ) (ပဋိသန္ထာရော၊ ပဋိသန္ထာရမည်၏။)
ပဉ္စမေ၊ ပဉ္စသုတ်၌။ အဝိဟိံ သာတိ၊ အဝိဟိံသာ-ဟူသည်ကား။ ကရုဏာပုဗ္ဗဘာဂေါ၊ ဂရုဏာဈာန်၏ ရှေ့အဖို့၌ဖြစ်သော ကရုဏာတည်း။
သောစေယျန္တိ၊ သောစေယျံ-ဟူသည်ကား။ သီလဝသေန၊ သီလ၏အစွမ်းဖြင့်။ သုစိဘာဝေါ၊ စင်ကြယ်သောသူ၏အဖြစ်တည်း။
ဆဋ္ဌသတ္တမာနိ၊ ဆဋ္ဌသုတ်,သတ္တမသုတ်တို့သည်။ ဥတ္တာနတ္ထာနေဝ၊ ပေါ်သောအနက် ရှိကုန်သည်သာလျှင်တည်း။
အဋ္ဌမေ၊ အဋ္ဌမသုတ်၌။ ပဋိသင်္ခါနဗလန္တိ၊ ပဋိသင်္ခါနဗလံ-ဟူသည်ကား။ ပစ္စဝေက္ခနဗလံ၊ ဆင်ခြင်ခြင်းဟူသော အစွမ်းတည်း။
နဝမေ၊ နဝမသုတ်၌။ မုဋ္ဌဿစ္စေ၊ လွတ်သောသတိ ရှိသောသူ၏အဖြစ်တည်းဟူသော အကုသိုလ်ကြောင့်။ အကမ္ပနေန၊ မတုန်လှုပ်ခြင်းကြောင့်။ သတိယေဝ၊ သတိသည်ပင်လျှင်။ ဘတိဗလံ၊ ဘတိဗလ-မည်၏။
ဥဒ္ဓစ္စေ၊ ပျံ့လွင့်သောသူ၏အဖြစ်တည်းဟူသော အကုသိုလ်ကြောင့်။ အကမ္ပနေန၊ မတုန်လှုပ်ခြင်းကြောင့်။ သမာဓိယေဝ၊ သမာဓိသည်ပင်လျှင်။ သမာဓိဗလံ၊ သမာဓိဗလ-မည်၏။
ဒသမေ၊ ဒသမသုတ်၌။ သမထောတိ၊ သမထော-ဟူသည်ကား။ စိတ္တေကဂ္ဂတာ၊ စိတ်၏ တည်ကြည်ခြင်းတည်း။
ဝိပဿနာတိ၊ ဝိပဿနာ-ဟူသည်ကား။ သင်္ခါရပရိဂ္ဂါဟကဉာဏံ၊ သင်္ခါရ တရားတို့ကို သိမ်းဆည်းတတ်သော ဉာဏ်တည်း။
(ဋ္ဌ၊ဒု-၆၃)၁၇၄။ဧကာဒသမေ၊ ဧကဒသမသုတ်၌။ သီလဝိပတ္တီတိ၊ သီဝိပတ္တိ-ဟူသည်ကား။ ဒုဿီလျံ၊ မကောင်းသော သီလရှိသောသူ၏ အဖြစ်တည်း။
ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တီတိ၊ ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိ-ဟူသည်ကား။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ ဖောက်ပြန်သောအားဖြင့် မြင်ခြင်းတည်း။
ဒွါဒသမေ၊ ဒွါဒသမသုတ်၌။ သီလသမ္ပဒါတိ၊ သီလသမ္ပဒါဟူသည်ကား။ ပရိပုဏ္ဏသီလတာ၊ ပြည့်စုံသောသီလရှိသောသူ၏အဖြစ်တည်း။
ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါတိ၊ ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါ-ဟူသည်ကား။ သမ္မာဒိဋ္ဌိကဘာဝေါ၊ မဖောက်မပြန်မြင်တတ်သောသူ၏အဖြစ်တည်း။
တေန၊ ထို ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါ-ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ သမ္မဿကတသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ကံသာလျှင် မိမိဥစ္စာရှိသည်၏အဖြစ်ကို မြင်တတ်သောသမ္မာဒိဋ္ဌိလည်းကောင်း။ ဈာနသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ဈာန်နှင့်ယှဉ်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိလည်းကောင်း။ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ဝိပဿနာနှင့်ယှဉ်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိလည်းကောင်း။ မဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ မဂ်နှင့်ယှဉ်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိလည်းကောင်း။ ဖလသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ဖိုလ်နှင့်ယှဉ်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ သဗ္ဗာပိ၊ အလုံးစုံလည်းဖြစ်သော။ ပဉ္စဝိဓာ၊ ငါးပါးအပြားရှိသော။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိကို။ သင်္ဂဟိတာ၊ သင်္ဂြိုဟ်အပ်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
တေရသမေ၊ တေရသမသုတ်၌။ သီလဝိသုဒ္ဓီတိ၊ သီလဝိသုဒ္ဓိ-ဟူသည်ကား။ ဝိသုဒ္ဓိသမ္မာပကံ၊ စင်ကြယ်သော စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ-အစရှိသည်သို့ရောက်စေတတ်သော။ သီလံ၊ သီလတည်း။
ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓီတိ၊ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ-ဟူသည်ကား။ ဝိသုဒ္ဓိသမ္မာပိကာ၊ စင်ကြယ်သောနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေတတ်သော။ စတုမဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ လေးပါးသော မဂ်နှင့်ယှဉ်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိတည်း။ ဝါ၊ တနည်းကား။ ပဉ္စဝိဓာပိ၊ ငါးပါးအပြားရှိသည်လည်း ဖြစ်သော။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိတည်း။
စုဒ္ဒသမေ၊ စုဒ္ဒသမသုတ်၌။ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓီတိ၊ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ-ဟူသည်ကား။ ဝိသုဒ္ဓိသမ္မာပိကာ၊ စင်ကြယ်သောနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေတတ်သော။ သမ္မာဒိဋ္ဌိယေဝ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိသည်ပင်လျှင်တည်း။
ယထာဒိဋ္ဌိဿ စ ပဓာနန္တိ၊ ယထာဒိဋ္ဌိဿ စ ပဓာနံ-ဟူသည်ကား။ ဟေဋ္ဌိမမဂ္ဂသမ္ပယုတ္တံ၊ အောက်ဖြစ်သောမဂ်နှင့်ယှဉ်သော။ ဝီရိယံ၊ ဝီရိယတည်း။
ဟိ (သစ္စံ)၊ မှန်၏။ တံ၊ ထိုအောက်ဖြစ်သော မဂ်နှင့်ယှဉ်သော ဝီရိယကို။ တဿာ ဒိဋ္ဌိယာ၊ ထို အောက်ဖြစ်သောမဂ်နှင့်ယှဉ်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိအား။ အနုရူပတ္တာ၊ လျော်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ "ယထာဒိဋ္ဌိဿ စ ပဓာန"န္တိ၊ ယထာဒိဋ္ဌိဿ စ ပဓာနံ-ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်၏။
ပန္နရသမေ၊ ပန္နရသမသုတ်၌။ အသန္တုဋ္ဌိတာ စ ကုသလေသုဓမ္မေသူတိ၊ အသန္တုဋ္ဌိတာ စ ကုသလေသု ဓမ္မေသု-ဟူသည်ကား။ အရဟတ္တမဂ္ဂါ၊ အရဟတ္တမဂ်ကို။ အညတြ-ဌပေတွာ၊ ထား၍။ ကုသလေသု၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။ ဓမ္မေသု၊ တရားတို့၌။ အသန္တုဋ္ဌိဘာဝေါ၊ ရောင့်ရဲခြင်း မရှိသောသူ၏ အဖြစ်တည်း။
သောဠသမေ၊ သောဠသမသုတ်၌။ မုဋ္ဌဿစ္စန္တိ၊ မုဋ္ဌဿစ္စံ-ဟူသည်ကား။ မုဋ္ဌဿတိဘာဝေါ၊ လွတ်သောသတိ ရှိသောသူ၏ အဖြစ်တည်း။
အသမ္ပဇညန္တိ၊ အသမ္ပဇညံ-ဟူသည်ကား။ အညာဏဘာဝေါ၊ မသိသောသူ၏ အဖြစ်တည်း။
သတ္တရသမေ၊ သတ္တရသမသုတ်၌။ အပိလာပနလက္ခဏာ၊ ပေါ်လွင်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော သဘောတရားသည်။ သတိ၊ သတိ-မည်၏။
သမ္ပာ ပဇာနနလက္ခဏံ၊ မဖောက်မပြန် အပြားအားဖြင့် သိခြင်း လက္ခဏာရှိသော သဘောတရားသည်။ သမ္ပဇညံ၊ သမ္ပဇည-မည်၏။ ဣတိ၊ ဤသည်လျှင်သတ္တရသမသုတ်၏ အဖွင့်ကို ဆိုသောစကားရပ် အပြီးသတ်တည်း။
ပဉ္စမော၊ ငါးခုမြောက်သော။ သမာပတ္တိဝဂ္ဂေါ၊ သမာပတ္တိ-ဝဂ်တည်း။
တတိယဝဏ္ဏာသကော၊ သုံးခုမြောက်သော ပဏ္ဏာသကသည်။ နိဋ္ဌိတော၊ ပြီးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။