Issues
Select Version
(SN) Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā
(SN) Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā

Channasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

4. Channasuttavaṇṇanā

87. Sabbanimittehi paṭisallīyati etenāti paṭisallānaṃ , phalasamāpatti .
JīvitahārakasatthaṃV2.15 jīvitassa haraṇato , sattānañca sasanato hiṃsanatoM2.296 .
Paricaritoti payirupāsito . Tena yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjinti dīpeti .
Anupavajjan ti parehi na upavaditabbaṃ . Taṃ panettha āyatiṃ appaṭisandhibhāvato hotīti āha ‘‘ appavattikan ’’ ti .
‘‘ Netaṃ mamā ’’ tiādīni vadanto arahatte pakkhipitvā kathesi .
Puthujjanabhāvameva dīpento vadati akatakiccabhāvadīpanena . Kiñcāpi thero pucchitaṃ pañhaṃ arahatte pakkhipitvā kathesi ,‘‘ na samanupassāmī ’’ ti pana vadanto kiñci nipphattiṃ na kathesi , tasmā ‘‘ idampi manasi kātabban ’’ ti idaṃ ānetvā sambandho .
Kilesapassaddhīti kilesapariḷāhavūpasamo .
Bhavatthāya puna bhavatthāya .
Ālayanikanti pariyuṭṭhāneti bhavantare apekkhāsaññite ālaye nikantiyā ca pariyuṭṭhānappattiyā .
Asati avijjamānāya .
Paṭisandhivasena aññabhavato idhāgamanaṃ āgati nāma . Cutivasena gamanan ti cavanavasena ito gati . Anurūpagamanaṃ gati nāma tadubhayaṃ na hoti .
Cutūpapāto aparāparabhavanavasena cuti , upapajjanavasena upapāto , tadubhayampi na hoti .
Evaṃ pana cutūpapāte asati nevidha na idha loke . Na huraṃ na paraloke hoti . Tato eva na ubhayattha hoti .
Ayameva anto ayaṃ idhaloke paraloke ca abhāvoyeva dukkhassa pariyosānaṃ .
Ayamevāti yathāvutto eva – ettha etasmiṃ pāṭhe paramparāgato pamāṇabhūto attho .
Ye panāti sammavādino sandhāya vadati . Antarābhavaṃ icchanti ‘‘ evaṃ bhavena bhavantarasambandho yujjeyyā ’’ ti . Niratthakaṃ antarābhavassa nāma kassaci abhāvato . Cutikkhandhānantarañhi paṭisandhikkhandhānaṃyeva pātubhāvo . Tenāha ‘‘ antarābhavassa … pe … paṭikkhittoyevā ’’ ti . Tattha bhāvoti atthitā . Abhidhamme kathāvatthuppakaraṇe ( kathā .505-507) paṭikkhittoyeva . Yadi evaṃ ‘‘ antarenā ’’ ti idaṃ kathanti āha ‘‘ antarenā ’’ tiādi . Vikappato aññaṃ vikappantaraṃ , tassa dīpanaṃ ‘‘ antarenā ’’ ti vacanaṃ . Na antarābhavadīpanaṃ tādisassa anupalabbhanato payojanābhāvato ca . Yattha hi vipākaviññāṇassa paccayo , tatthassa nissayabhūtassa vatthussa sahabhāvīnañcaM2.297 khandhānaṃ sambhavoti saddhiṃ attano nissayena viññāṇaṃ uppajjatevāti nāssa uppattiyā desadūratā veditabbā . ‘‘ Neva idha na huran ’’ ti vuttadvayato aparaṃ vikappena ‘‘ na ubhayan ’’ ti , tatthapi na hotiyevāti adhippāyo . ‘‘ Antarenā ’’ ti vā ‘‘ vinā ’’ ti iminā samānattho nipāto , tasmā nevidha , na huraṃ , ubhayaṃ vināpi nevāti attho .
ĀharītiV2.16 chinnavasena gaṇhi . Tenāha ‘‘ kaṇṭhanāḷaṃ chindī ’’ ti .
Pariggaṇhantoti sammasanto . Parinibbuto dīgharattaṃ vipassanāyaṃ yuttapayuttabhāvato .
‘‘ Anupavajjaṃ channena bhikkhunā satthaṃ āharitan ’’ ti , kathesīti asekkhakāle byākaraṇaṃ viya katvā kathesi .
Imināti ‘‘ upavajjakulānī ’’ ti iminā vacanena . Theroti sāriputtatthero . Evan ti evaṃ pubbakālesu saṃsaṭṭhavihārī hutvā ṭhito pacchā arahattaṃ pāpuṇissatīti āsaṅkanto pucchati .
Sesaṃ uttānameva .
Channasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
5-6.
Puṇṇasuttādivaṇṇanā