4. Channasuttavaṇṇanā
87. Sabbanimittehi paṭisallīyati etenāti paṭisallānaṃ , phalasamāpatti .
Jīvitahārakasatthaṃ
V2.15 jīvitassa haraṇato , sattānañca sasanato hiṃsanatoM2.296 .Paricaritoti payirupāsito .
Tena yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjinti dīpeti .
Anupavajjan ti parehi na upavaditabbaṃ .
Taṃ panettha āyatiṃ appaṭisandhibhāvato hotīti āha ‘‘ appavattikan ’’ ti .
‘‘ Netaṃ mamā ’’ tiādīni vadanto arahatte pakkhipitvā kathesi .
Puthujjanabhāvameva dīpento vadati akatakiccabhāvadīpanena .
Kiñcāpi thero pucchitaṃ pañhaṃ arahatte pakkhipitvā kathesi ,‘‘ na samanupassāmī ’’ ti pana vadanto kiñci nipphattiṃ na kathesi , tasmā ‘‘ idampi manasi kātabban ’’ ti idaṃ ānetvā sambandho .
Kilesapassaddhīti kilesapariḷāhavūpasamo .
Bhavatthāya puna bhavatthāya .
Ālayanikanti pariyuṭṭhāneti bhavantare apekkhāsaññite ālaye nikantiyā ca pariyuṭṭhānappattiyā .
Asati avijjamānāya .
Paṭisandhivasena aññabhavato idhāgamanaṃ āgati nāma .
Cutivasena gamanan ti cavanavasena ito gati .
Anurūpagamanaṃ gati nāma tadubhayaṃ na hoti .
Cutūpapāto aparāparabhavanavasena cuti , upapajjanavasena upapāto , tadubhayampi na hoti .
Evaṃ pana cutūpapāte asati nevidha na idha loke .
Na huraṃ na paraloke hoti .
Tato eva na ubhayattha hoti .
Ayameva anto ayaṃ idhaloke paraloke ca abhāvoyeva dukkhassa pariyosānaṃ .
Ayamevāti yathāvutto eva – ettha etasmiṃ pāṭhe paramparāgato pamāṇabhūto attho .
Ye panāti sammavādino sandhāya vadati .
Antarābhavaṃ icchanti ‘‘ evaṃ bhavena bhavantarasambandho yujjeyyā ’’ ti .
Niratthakaṃ antarābhavassa nāma kassaci abhāvato .
Cutikkhandhānantarañhi paṭisandhikkhandhānaṃyeva pātubhāvo .
Tenāha ‘‘ antarābhavassa … pe … paṭikkhittoyevā ’’ ti .
Tattha bhāvoti atthitā .
Abhidhamme kathāvatthuppakaraṇe ( kathā .505-507) paṭikkhittoyeva .
Yadi evaṃ ‘‘ antarenā ’’ ti idaṃ kathanti āha ‘‘ antarenā ’’ tiādi .
Vikappato aññaṃ vikappantaraṃ , tassa dīpanaṃ ‘‘ antarenā ’’ ti vacanaṃ .
Na antarābhavadīpanaṃ tādisassa anupalabbhanato payojanābhāvato ca .
Yattha hi vipākaviññāṇassa paccayo , tatthassa nissayabhūtassa vatthussa sahabhāvīnañca
M2.297 khandhānaṃ sambhavoti saddhiṃ attano nissayena viññāṇaṃ uppajjatevāti nāssa uppattiyā desadūratā veditabbā .
‘‘ Neva idha na huran ’’ ti vuttadvayato aparaṃ vikappena ‘‘ na ubhayan ’’ ti , tatthapi na hotiyevāti adhippāyo .
‘‘ Antarenā ’’ ti vā ‘‘ vinā ’’ ti iminā samānattho nipāto , tasmā nevidha , na huraṃ , ubhayaṃ vināpi nevāti attho .Āharīti
V2.16 chinnavasena gaṇhi .
Tenāha ‘‘ kaṇṭhanāḷaṃ chindī ’’ ti .Pariggaṇhantoti sammasanto .
Parinibbuto dīgharattaṃ vipassanāyaṃ yuttapayuttabhāvato .
‘‘ Anupavajjaṃ channena bhikkhunā satthaṃ āharitan ’’ ti , kathesīti asekkhakāle byākaraṇaṃ viya katvā kathesi .
Imināti ‘‘ upavajjakulānī ’’ ti iminā vacanena .
Theroti sāriputtatthero .
Evan ti evaṃ pubbakālesu saṃsaṭṭhavihārī hutvā ṭhito pacchā arahattaṃ pāpuṇissatīti āsaṅkanto pucchati .
Sesaṃ uttānameva .
Channasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
5-6.
Puṇṇasuttādivaṇṇanā