8. Atthinukhopariyāyasuttavaṇṇanā
153. Pariyāyati parigacchati phalaṃ etassāti pariyāyo hetūti āha –
‘‘ yaṃ pariyāyanti yaṃ kāraṇan ’’ ti .
Paccakkhadiṭṭhe aviparīte atthe pavattasaddhā paccakkhasaddhā yathā ‘‘ sammāsambuddho bhagavā , svākhāto dhammo ’’ ti ( ma . ni .1.288) ca .
Evaṃ kirāti iti kirāya uppanno saddahanākāro saddhāpatirūpako .
Etan ti ‘‘ aññatreva saddhāyā ’’ ti etaṃ vacanaṃ
V2.35 .Rucāpetvāti kiñci atthaṃ attano matiyā rocetvā .
Khamāpetvāti tasseva vevacanaṃ , cittaṃ tathā khamāpetvā .
Tenāha –
‘‘ atthetanti gahaṇākāro ’’ ti .
Paramparāgatassa atthassa evaṃ kirassāti anussavanaṃ .
Kāraṇaṃ cintentassāti yuttiṃ cintentassa .
Kāraṇaṃ upaṭṭhātīti ‘‘ sādhū ’’ ti attano cittassa upatiṭṭhati .
Atthetan ti ‘‘ etaṃ kāraṇaṃ evamayamattho yujjatī ’’ ti cittena gahaṇaṃ .
Ākāraparivitakkoti yuttiparikappanā .
Laddhīti nicchayena gahaṇaṃ , sā ca kho diṭṭhi ayāthāvaggahaṇena aññāṇamevāti daṭṭhabbaṃ .
Tan ti laddhiṃ .
Atthesāti esā laddhi mama uppannā atthi yuttarūpā hutvā upalabbhati .
Evaṃ gahaṇākāro diṭṭhinijjhānakkhanti nāma , paṭhamuppannaladdhisaṅkhātāya diṭṭhiyā nijjhānaṃ khamanākāro diṭṭhinijjhānakkhanti nāma .
Pañca ṭhānānīti yathāvuttāni saddhādīni pañca kāraṇāni .
Muñcitvā aggahetvā .
Heṭṭhimamaggavajjhānaṃ rāgādīnaṃ abhāvaṃ sandhāya ‘‘ natthi me ajjhattaṃ rāgadosamoho ’’ ti ayaṃ sekkhānaṃ paccavekkhaṇā , sabbaso abhāvaṃ sandhāya asekkhānanti āha –
‘‘ sekkhāsekkhānaṃ paccavekkhaṇā kathitā ’’ ti .
‘‘ Santaṃ
M2.318 vā ajjhattan ’’ tiādinā sekkhānaṃ ,‘‘ asantaṃ vā ajjhattan ’’ tiādinā asekkhānaṃ paccavekkhaṇā kathitāti daṭṭhabbaṃ .Atthinukhopariyāyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .