Issues
Select Version
(SN) Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā
(SN) Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā

10. Abyākatasaṃyuttaṃ

Author: _System_commentary_ @ Administrator

410. BimbisārassaM2.389V2.100 upāsikāti bimbisārassa orodhabhūtā upāsikā .
Paṇḍiccaṃ sikkhitabhāvena . Veyyattiyaṃ visāradabhāvena . Visāradā nāma tihetukapaṭisandhisiddhasābhāvikapaññā , tāya samannāgatā .
Acchiddakagaṇanāya kusaloti navantagaṇanāya kusalo .
Aṅgulimuddāya gaṇanāya kusaloti aṅgulikāya eva gaṇanāya kusalo seyyathāpi pādasikā .
Piṇḍagaṇanāyāti saṅkalanapaṭuppannakārino piṇḍavasena gaṇanā .
Tathāgatoti khīṇāsavo , tathāgataṃ sandhāya pucchatīti khīṇāsavoti cassa arahattaphalavasibhāvitakhandhe upādāya ayaṃ paññatti hoti . Tesu khandhesu sati khīṇāsavā sattasaṅkhātā hontīti vohārena paññapetuṃ sakkā bhaveyya , asantesu na sakkā , tasmā paraṃ maraṇāti vuttattā tesaṃ abhāvā ‘‘ abyākatametan ’’ ti vuttaṃ . Yadi evaṃ tesaṃ abhāvato ‘‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’ ti puṭṭhāya ‘‘ āmā ’’ ti paṭijānitabbā siyā , taṃ pana sattasaṅkhātassa pucchitattā na paṭiññātanti daṭṭhabbaṃ . Yena rūpenāti sattatathāgate vuttarūpaṃ sabbaññutathāgate paṭikkhipituṃ ‘‘ taṃ rūpan ’’ tiādi vuttaṃ .
Yaṃ upādāyāti yaṃ khandhapañcakaṃ upādāya . Tadabhāvenāti tassa khandhapañcakassa abhāvena . Tassā paññattiyāti sattapaññattiyā abhāvaṃ .
Niruddhaṃ na nidasseti .
Khemāya theriyā vuttaṃ paṭhamaṃ suttaṃ bhagavato seṭṭhatthadīpanato aggapadāvacaraṃva hotīti vuttaṃ ‘‘ aggapadasmin ’’ ti .

Khemāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 2. Anurādhasuttavaṇṇanā

411. Idha saḷāyatanavagge saṅgāyanavasena saṅgītikārehi vuttaṃ .

3-8.
Paṭhamasāriputtakoṭṭhikasuttādivaṇṇanā

412-417.
Rūpamattan tiM2.390V2.101 ettha matta -saddo visesanivattiattho . Ko pana so visesoti ? Yo bāhiraparikappito idha tathāgatoti vuccamāno attā .
Anupalabbhiyasabhāvoti anupalabbhiyattā .
Paṭhamasāriputtakoṭṭhikasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .

9. Kutūhalasālāsuttavaṇṇanā

418. Nānāvidhan ti taṃtaṃdiṭṭhivādapaṭisaṃyuttaṃ aññampi vā nānāvidhaṃ tiracchānakathaṃ . Bahūnaṃ kutūhaluppattiṭṭhānatoti yojanā .
Yāva ābhassarabrahmalokā gacchatīti agginā kappavuṭṭhānakāle gacchati , taṃ sandhāya vuttaṃ .
Imañca kāyan ti imaṃ rūpakāyaṃ . Cuticittena nikkhipatīti cuticittena bhijjamānena nikkhipati . Cuticittassa hi oraṃ sattarasamassa cittassa uppādakkhaṇe uppannaṃ kammajarūpaṃ cuticittena saddhiṃ nirujjhati , tato paraṃ kammajarūpaṃ na uppajjati . Yadi uppajjeyya , maraṇaṃ na siyā , cuticittaṃ rūpaṃ na samuṭṭhāpeti , āhārajassa ca asambhavo eva , utujaṃ pana vattateva .
Yasmā paṭisandhikkhaṇe satto aññataraṇāya upapajjati nāma , cutikkhaṇe paṭisandhicittaṃ aladdhaṃ aññataraṇāya , tasmā vuttaṃ ‘‘ cutikkhaṇe … pe … hotī ’’ ti .

Kutūhalasālāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 10. Ānandasuttavaṇṇanā

419. Tesaṃ laddhiyāti tesaṃ sassatavādānaṃ laddhiyā saddhiṃ etaṃ ‘‘ atthattā ’’ ti vacanaṃ ekaṃ abhavissa . Tato eva anulomaṃ taṃ nābhavissa ñāṇassāti asāraṃ etanti adhippāyo .
Api nu metassāti me etassa anattāti vipassanāñāṇassa anulomaṃ api nu abhavissa , vilomakameva tassa siyāti attho . Ānandasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .

11. Sabhiyakaccānasuttavaṇṇanā

420. Yassapa ’ ssātiM2.391V2.102 pāṭhassa ayaṃ piṇḍattho ‘‘ āvuso ’’ tiādi . Tatthāyaṃ sambandho – āvuso , yassapi puggalassa tīṇi vassāni vuṭṭho , ettakena kālena ‘‘ hetumhi sati rūpītiādipaññāpanā hoti , asati na hotī ’’ ti ettakaṃ byākaraṇaṃ bhaveyya , tassa puggalassa ettakameva bahu , ko pana vādo atikkante !
Ito atikkante dhammadesanānaye vādoyeva vattabbameva natthīti therassa pañhabyākaraṇaṃ sutvā paribbājako pītisomanassaṃ pavedesi .
Sabhiyakaccānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . Abyākatasaṃyuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Sāratthappakāsiniyā saṃyuttanikāya-aṭṭhakathāya
Saḷāyatanavaggavaṇṇanāya līnatthappakāsanā samattā .