Issues
Select Version
(SN) Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā
(SN) Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā

2. Rathopamasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

239. Susaṃvutindriyassa bhojane mattaññuno satassa sampajānassa viharato kilesanimittaṃ dukkhaṃ anavasaranti sukhasomanassabahulatā vuttā .
Yavati tena phalaṃ missitaṃ viya hotīti yoni , ekantikaṃ kāraṇaṃ . Assāti bhikkhuno . Paripuṇṇan ti avikalaṃ .
Anavasesaṃ āsave khepetīti āsavakkhayo , aggamaggo .
Yaṃ yan ti dandhaṃ majjhaṃ javoti javādīsu yaṃ yaṃ gamanaṃ .
Yaṃ yan ti dandhaṃ majjhaṃ javoti javādīsu yaṃ yaṃ gamanaṃ .
Yaṃ yan ti dandhaṃ majjhaṃ javoti javādīsu yaṃ yaṃ gamanaṃ .
Rakkhaṇatthāyāti kilesacorehi rakkhaṇatthāyaM2.330 .
Veganiggahaṇatthāyāti kilesahetukassaV2.46 indriyavegassa niggaṇhanatthāya .
Nibbisevanatthāyāti visevanassa vipphanditassa nirodhanāya .
Kilesūpasamatthāyāti kilesānaṃ uparūpari samanatthāya vūpasamanatthāya .
Samaṇarati nāma samathavipassanāmaggaphalasukhāni . Dantānampi sindhavānaṃ sārathino payogena siyā kāci visevanamattāti tadabhāvaṃ dassento ‘‘ nibbisevane katvā pesento ’’ ti vuttaṃ .
Samaṇarati nāma samathavipassanāmaggaphalasukhāni . Dantānampi sindhavānaṃ sārathino payogena siyā kāci visevanamattāti tadabhāvaṃ dassento ‘‘ nibbisevane katvā pesento ’’ ti vuttaṃ .
Dantānampi sindhavānaṃ sārathino payogena siyā kāci visevanamattāti tadabhāvaṃ dassento ‘‘ nibbisevane katvā pesento ’’ ti vuttaṃ .
Ñāṇaṃ gacchatīti asaṅgamanaṃ pavattati pageva indriyabhāvanāya katattā , kilesaniggahassa sukheneva siddhattā .
Dāyakassa ajjhāsayo vaso uḷāro lāmako . Deyyadhammassa pamāṇaṃ vaso appakaṃ bahukañca .
Dāyakassa ajjhāsayo vaso uḷāro lāmako . Deyyadhammassa pamāṇaṃ vaso appakaṃ bahukañca .
Dāyakassa ajjhāsayo vaso uḷāro lāmako . Deyyadhammassa pamāṇaṃ vaso appakaṃ bahukañca .
Dāyakassa ajjhāsayo vaso uḷāro lāmako . Deyyadhammassa pamāṇaṃ vaso appakaṃ bahukañca .
Mahāmaṇḍapaṭṭhānaṃ nāma lohapāsādassa purato eva mahābhikkhusaṅghassa sannipātakāle tesaṃ pahonakavasena mahāmaṇḍapassa kattabbaṭṭhānaṃ .
Gahaṇamānan ti parivisagahaṇabhājanaṃ .
Pakatiyā bhattakārakicce adhigato upaṭṭhākupāsako .
Mudusamakharasaññitehi , dahanapacanabhajjanasaññitehi vā tīhi pākehi .
Parisodhetvāti rañño anucchavikabhāvaṃ parisodhetvā .
Bhūmiyaṃ chaḍḍesi ‘‘ bhikkhūnaṃ adatvā mayā mukhe pakkhittan ’’ ti .
Mukhena gaṇhi tassa niddosabhāvaṃ dassetuṃ .
Mattaṃ jānāpetuṃ pamajji .
‘‘ Tvaṃ kuto āgato ’’ ti pucchane pamādaṃ āpajji .
Anubhāgoti avasiṭṭhabhāgo .
Idamatthiyan ti idaṃ payojanaṃ . Itaran ti pāḷiyaṃ anāgatampi āhāre pamāṇajānanaṃ .
Idamatthiyan ti idaṃ payojanaṃ . Itaran ti pāḷiyaṃ anāgatampi āhāre pamāṇajānanaṃ .
Sayanaṃ seyyā , kāmabhogīnaṃ seyyā kāmabhogiseyyā .
Sayanaṃ seyyā , kāmabhogīnaṃ seyyā kāmabhogiseyyā .
Dakkhiṇapassena sayāno nāma natthi dakkhiṇahatthena kātabbakiccakaraṇato .
Tejussadattāti idaṃ anutrāsasseva sīhassa sayananti dassetuṃ vuttaṃ . Dve purimapāde ekasmiṃ , pacchimapāde ekasmiṃ ṭhāne ṭhapetvāti hi idaṃ pādānaṃ avikkhittabhāvakaraṇadassanaṃ .
Tejussadattāti idaṃ anutrāsasseva sīhassa sayananti dassetuṃ vuttaṃ . Dve purimapāde ekasmiṃ , pacchimapāde ekasmiṃ ṭhāne ṭhapetvāti hi idaṃ pādānaṃ avikkhittabhāvakaraṇadassanaṃ .
Catutthajjhānaseyyāti catutthajjhānikaṃ phalasamāpattiṃ vadati . Yebhuyyena hi tathāgatā phalasamāpattiṃ samāpajjitvāva sayanti . Sā ca nesaṃ catutthajjhānato vuṭṭhāya , kilesaparinibbānassa ca katattāti vadantiM2.331 .
Idha sīhaseyyā āgatā pādaṃ accādhāya pubbenāparaṃ ajahitasaṃlakkhaṇā seyyāti katvā . Tenāha ‘‘ ayaṃ hī ’’ tiādi .
Idha sīhaseyyā āgatā pādaṃ accādhāya pubbenāparaṃ ajahitasaṃlakkhaṇā seyyāti katvā . Tenāha ‘‘ ayaṃ hī ’’ tiādi .
Evan ti ‘‘ dakkhiṇena passenā ’’ tiādinā vuttākārena seyyaṃ kappeti .
KathaṃV2.47 niddāyanto sato sampajāno hoti ? Bhavaṅgacittena hi niddūpagamananti adhippāyo .
Appahānenāti tadadhimuttatāya tadappahānaṃ daṭṭhabbaṃ .
Tathā tesu niddokkamanassa ādipariyosānesu ajahitasatisampajaññaṃ hoti .
Tathā tesu niddokkamanassa ādipariyosānesu ajahitasatisampajaññaṃ hoti .
Tenāha – ‘‘ niddaṃ okkamantopi sato sampajāno hotī ’’ ti .
Etaṃ panāti ‘‘ niddaṃ okkamantopi sato sampajāno hotī ’’ ti vuttanayaṃ vadati . Ñāṇadhātukanti na rocayiṃsūti niddokkamanepi jāgaraṇe pavattañāṇasabhāvamevāti na rocayiṃsu porāṇā . Nirantaraṃ bhavaṅgacittesu vattamānesu satisampajaññāsambhavoti adhippāyo . Purimasmiñhi naye satisampajaññassa asaṃvaro , na bhavaṅgassa .
Etaṃ panāti ‘‘ niddaṃ okkamantopi sato sampajāno hotī ’’ ti vuttanayaṃ vadati . Ñāṇadhātukanti na rocayiṃsūti niddokkamanepi jāgaraṇe pavattañāṇasabhāvamevāti na rocayiṃsu porāṇā . Nirantaraṃ bhavaṅgacittesu vattamānesu satisampajaññāsambhavoti adhippāyo . Purimasmiñhi naye satisampajaññassa asaṃvaro , na bhavaṅgassa .
Etaṃ panāti ‘‘ niddaṃ okkamantopi sato sampajāno hotī ’’ ti vuttanayaṃ vadati . Ñāṇadhātukanti na rocayiṃsūti niddokkamanepi jāgaraṇe pavattañāṇasabhāvamevāti na rocayiṃsu porāṇā . Nirantaraṃ bhavaṅgacittesu vattamānesu satisampajaññāsambhavoti adhippāyo . Purimasmiñhi naye satisampajaññassa asaṃvaro , na bhavaṅgassa .
Indriyasaṃvaro , bhojane mattaññutā , jāgariyānuyogoti imehi tivaṅgikā , nimittānubyañjanaparivajjanādi sabbaṃ vipassanāpakkhikamevāti adhippāyo .
Tānevāti vipassanākkhaṇe pavattāni indriyādīni .
Yāva arahattā desanā vitthārato kathetabbā . Pāḷiyaṃ pana ‘‘ yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāyā ’’ ti saṅkhepena kathitā .