95. ApasādetītiV2.20 tajjeti . Ussādetīti ukkaṃseti . Ayaṃ kira thero mālukyaputto . Pamajjitvāti yonisomanasikārassa ananuyujjanena pamajjitvā .

Yatrāti paccattaṃ vacanālaṅkāre . Nāmāti asambhāvane apasādanapakkhe , ussādanapakkhe pana sambhāvane .

Kiṃ jātan ti kiṃ tena mahallakabhāvena jātanti mahallakabhāvaṃ tiṇāyapi amaññamāno vadati . Tenāha ‘‘ yadi … pe … anuggaṇhanto ’’ ti . Anuggaṇhantoti acintento . Mādisānaṃ bhagavato ovādo upakārāvahoti etarahi ovādañca pasaṃsanto .

‘‘ Adiṭṭhā adiṭṭhapubbā ’’ tiādinā parikappavasena vuttanidassanaṃ ‘‘ yathā etesu chandādayo na honti , evamitaresupi pariññātesū ’’ ti nayapaṭipajjanatthaṃ , tesampi imehi samānetabbattā . Tena vuttaṃ ‘‘ supinakūpamā kāmā ’’ ti ( ma . ni .1.234;2.46; pāci .417; cūḷava .65).

Cakkhuviññāṇena diṭṭhe diṭṭhamattan ti cakkhuviññāṇassa rūpāyatanaṃ yattako gahaṇākāro , tattakaṃ . Kittakaṃ pamāṇanti attasaṃvediyaṃ parassa naM2.302 disitabbaṃ , kappanāmattaṃ rūpaṃ . Tenāha ‘‘ cakkhuviññāṇaṃ hī ’’ tiādi . Rūpeti rūpāyatane . Rūpamattamevāti nīlādibhedaṃ rūpāyatanamattaṃ , na nīlādi . Visesanivattanattho hi ayaṃ matta-saddo . Yadi evaṃ , eva -kāro kimatthiyo ? Cakkhuviññāṇañhi rūpāyatane labbhamānampi nīlādivisesaṃ ‘‘ idaṃ nīlaṃ nāma , idaṃ pītaṃ nāmā ’’ ti na gaṇhāti . Kuto niccāniccādisabhāvatthanti saṃhitassapi nivattanatthaṃ evakāraggahaṇaṃ . Tenāha ‘‘ na niccādisabhāvan ’’ ti . Sesaviññāṇehipīti javanaviññāṇehipi . Diṭṭhaṃ nāma cakkhuviññāṇaṃ rūpāyatanassa dassananti katvā . Tenāha ‘‘ rūpe rūpavijānanan ’’ ti . Cakkhuviññāṇamattamevāti yattakaṃ cakkhuviññāṇaṃ rūpāyatane gahaṇamattaṃ , taṃmattameva me sabbaṃ cittaṃ bhavissatīti attho . ‘‘ Rāgādirahenā ’’ ti vā pāṭho . Diṭṭhaṃ nāma padatthato cakkhuviññāṇena diṭṭhaṃ rūpaṃ . Tatthevāti cakkhuviññāṇena diṭṭhamatte rūpe . Cittattayaṃ diṭṭhamattaṃ nāma cakkhuviññāṇaṃ viya rāgādivirahena pavattanato . Tenāha ‘‘ yathā tan ’’ ti ādi . ManodvārāvajjanenaV2.21 viññātārammaṇaṃ viññātanti adhippetaṃ rāgādivirahena viññeyyato . Tenāha ‘‘ yathā āvajjanenā ’’ tiādi .

Tadāti tasmiṃ kāle , na tato paṭṭhāyāti ayamettha atthoti dasseti .

‘‘ Diṭṭhamattan ’’ tiādinā yesaṃ rāgādīnaṃ nivattanaṃ adhippetaṃ , te ‘‘ tenā ’’ ti ettha ta-saddena paccāmasīyantīti ‘‘ tena rāgena vā ratto ’’ tiādi vuttaṃ .

Tatthāti visaye bhummaṃ , visayabhāvo ca visayinā sambandhavasena icchitabboti vuttaṃ ‘‘ paṭibaddho ’’ tiādi .

Satīti rūpassa yathāsabhāvasallakkhaṇā sati muṭṭhā piyanimittamanasikārena anuppajjanato na dissati nappavattati .

Ajjhosāti ajjhosāya . Gilitvā pariniṭṭhapetvā attaniyakaraṇena .

Abhijjhā ca vihesā cāti karaṇatthe paccattavacananti āha – ‘‘ abhijjhāya ca vihesāya cā ’’ ti . Atthavasena vibhattipariṇāmoti āha – ‘‘ abhijjhāvihesāhī ’’ ti .

Ācinantassāti vaḍḍhentassa .

Paṭissatoti patissato sabbattha satiyā yutto .

Sevato cāpīti ettha ca -saddo api -saddo ca nipātamattanti ‘‘ sevantassa ’’ icceva attho vutto .

Mālukyaputtasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .