3. Pahānasuttavaṇṇanā
251. Sabbampi aṭṭhasatapabhedaṃ taṇhaṃ chindi samucchedapahānavasena pajahi .
Tenāha ‘‘ samucchindī ’’ ti .
Yadaggena taṇhā sabbaso samucchinnā , tadaggena sabbānipi saññojanānīti āha ‘‘ dasavidhampī ’’ tiādi .
Sammāti suṭṭhu .
Pahānañca nāma upāyena ñāyena pahānanti āha ‘‘ hetunā kāraṇenā ’’ ti .
Dassanābhisamayāti asammohapaṭivedhā .
Arahattamaggo hi uppajjamānova sabhāvapaṭicchādakaṃ mohaṃ viddhaṃsento eva pavattati , tena māno yāthāvato diṭṭho nāma hoti , ayamassa dassanābhisamayo .
Yathā hi sūriye uṭṭhite andhakāro viddhaṃsiyamāno vihato , evaṃ arahattamagge uppajjamāne so sabbaso pahīno eva hoti , na tasmiṃ santāne patiṭṭhaṃ labhati , ayamassa pahānābhisamayo .
Tena vuttaṃ ‘‘ arahattamaggo hī ’’ tiādi .
Kiccavasenāti asammohapaṭivedhasaṅkhātassa dassanakiccassa anipphādanavasena .
Ye ime cattāro antāti sambandho .
Mariyādantoti mariyādasaṅkhāto anto .
Esa nayo sesattayepi .
Tesūti catūsu antesu .
Aduṃ catutthakoṭisaṅkhātaṃ sabbasseva vaṭṭadukkhassa antaṃ paricchedaṃ arahattamaggena mānassa diṭṭhattā pahīnattā ca akāsīti yojanā .
Samussayo attabhāvo .
Na riñcatīti na viveceti na vissajjeti .
Tenāha ‘‘ sampajaññaṃ na jahatī ’’ ti , sampajaññaṃ na pariccajatīti attho .
Saṅkhyaṃ nopetīti imassa ‘‘ diṭṭhadhamme anāsavo ’’ ti
M2.355 imassa vasena atthaṃ vadanto ‘‘ ratto duṭṭho ’’ ti avoca saupādisesanibbānavasena .
Saṅkhyaṃ nopetīti vā diṭṭhe-dhamme anāsavo dhammaṭṭho vedagū kāyassa bhedā manusso devoti vā paññattiṃ na upetīti anupādisesanibbānavasenapi attho vattabbo .Ettha ca sukhādīsu vedanāsu yathākkamaṃ
V2.69 rāgānusayādayo kathitāti āha –
‘‘ imasmiṃ sutte ārammaṇānusayo kathito ’’ ti .
Yo hi rāgādi paccayasamavāye atiiṭṭhādīsu uppajjanāraho maggena appahīno , so ‘‘ rāgānusayo ’’ tiādinā vutto , appahīnattho so maggena pahātabbo , na pariyuṭṭhānābhibhavatthoti .
Pahānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .