Issues
Select Version
(SN)Mahāvaggo
(SN)Mahāvaggo

1. Suddhikavaggo

Author: _System_commentary_ @ Administrator

471. IndriyasaṃyuttassaV3.260M3.264P3.232 paṭhame saddhindriyaṃ satindriyaṃ paññindriyan ti imāni tīṇi catubhūmakakusalavipākesu ceva kiriyāsu ca labbhanti . Vīriyindriyasamādhindriyāni catubhūmakakusale akusale vipāke kiriyāyāti sabbattha labbhanti . Iti idaṃ suttaṃ catubhūmakasabbasaṅgāhakadhammaparicchedavasena vuttanti veditabbaṃ .

7. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttavaṇṇanā

477. Sattame saddhindriyaṃ nappajānantīti dukkhasaccavasena na pajānanti . Saddhindriyasamudayaṃ nappajānantīti samudayasaccavasena na pajānanti . Evaṃ nirodhaṃ nirodhasaccavasena , paṭipadaṃ maggasaccavasenāti . Sesesupi eseva nayo .
Sukkapakkhe pana adhimokkhavasena āvajjanasamudayā saddhindriyasamudayo hoti , paggahavasena āvajjanasamudayā vīriyindriyasamudayo , upaṭṭhānavasena āvajjanasamudayā satindriyasamudayo , avikkhepavasena āvajjanasamudayā samādhindriyasamudayo , dassanavasena āvajjanasamudayā paññindriyasamudayo hoti . Tathā chandavasena āvajjanasamudayā saddhindriyasamudayo hoti , chandavasena āvajjanasamudayā vīriyasatisamādhipaññindriyasamudayo hoti . Manasikāravasena āvajjanasamudayā saddhindriyasamudayo hoti . Manasikāravasena āvajjanasamudayā vīriyasatisamādhipaññindriyasamudayoV3.261 hotīti evampi attho veditabbo .
Imesu paṭipāṭiyā chasu suttesu catusaccameva kathitaṃ .

8. Daṭṭhabbasuttavaṇṇanā

478. AṭṭhameP3.233 kattha ca , bhikkhave , saddhindriyaṃ daṭṭhabbaṃ , catūsu sotāpattiyaṅgesūtiādi imesaṃ indriyānaṃ savisaye jeṭṭhakabhāvadassanatthaṃ vuttaṃ .
Yathā hi cattāro seṭṭhiputtā rājāti rājapañcamesu sahāyesu ‘‘ nakkhattaṃM3.265 kīḷissāmā ’’ ti vīthiṃ otiṇṇesu ekassa seṭṭhiputtassa gehaṃ gatakāle itare cattāro tuṇhī nisīdanti , gehasāmikova – ‘‘ imesaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ detha , gandhamālālaṅkārādīni dethā ’’ ti gehe vicāreti . Dutiyassa , tatiyassa , catutthassa gehaṃ gatakāle itare cattāro tuṇhī nisīdanti , gehasāmikova – ‘‘ imesaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ detha , gandhamālālaṅkārādīni dethā ’’ ti gehe vicāreti . Atha sabbapacchā rañño gehaṃ gatakāle kiñcāpi rājā sabbattha issaro , imasmiṃ pana kāle attano geheyeva – ‘‘ imesaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ detha , gandhamālālaṅkārādīni dethā ’’ ti gehe vicāreti . Evameva saddhāpañcamakesu indriyesu tesu sahāyesu ekato vīthiṃ otarantesu viya ekārammaṇe uppajjamānesupi yathā paṭhamassa gehe itare cattāro tuṇhī nisīdanti , gehasāmikova vicāreti , evaṃ sotāpattiyaṅgāni patvā adhimokkhalakkhaṇaṃ saddhindriyameva jeṭṭhakaṃ hoti pubbaṅgamaṃ , sesāni tadanvayāni honti .
Yathā dutiyassa gehe itare cattāro tuṇhī nisīdanti , gehasāmikova vicāreti , evaṃ sammappadhānāni patvā paggahalakkhaṇaṃ vīriyindriyameva jeṭṭhakaṃ hoti pubbaṅgamaṃ , sesāni tadanvayāni honti .
Yathā tatiyassa gehe itare cattāro tuṇhī nisīdanti , gehasāmikova vicāreti , evaṃ satipaṭṭhānāni patvā upaṭṭhānalakkhaṇaṃ satindriyameva jeṭṭhakaṃ hoti pubbaṅgamaṃ , sesāni tadanvayāni honti .
Yathā catutthassa gehe itare cattāro tuṇhī nisīdanti , gehasāmikova vicāreti , evaṃ jhānavimokkhe patvā avikkhepalakkhaṇaṃ samādhindriyameva jeṭṭhakaṃ hoti pubbaṅgamaṃ , sesāni tadanvayāni honti .
Sabbapacchā rañño gehaṃ gatakāle pana yathā itare cattāro tuṇhī nisīdanti , rājāva gehe vicāreti , evameva ariyasaccāni patvā pajānanalakkhaṇaṃ paññindriyameva jeṭṭhakaṃ hoti pubbaṅgamaṃ , sesāni tadanvayāni hontīti .
9-10. Paṭhamavibhaṅgasuttādivaṇṇanā
479-480.
NavameV3.262P3.234 satinepakkenāti ettha nipakassa bhāvo nepakkaṃ , paññāyetaṃ nāmaṃ . Kasmā pana satibhājane paññā vuttāti ? Satiyā balavabhāvadassanatthaṃ . Balavasati hi idha adhippetā . Sā ca paññāsampayuttāva balavatī hoti , na vippayuttāti paññāsampayuttasatiṃ dassentoM3.266 evamāha .
Cirakatan ti cirakālaṃ kataṃ dānaṃ vā sīlaṃ vā uposathakammaṃ vā . Cirabhāsitan ti ‘‘ asukasmiṃ ṭhāne asukaṃ nāma bhāsitan ’’ ti evaṃ cirakāle bhāsitaṃ .
Vossaggārammaṇaṃ katvāti nibbānārammaṇaṃ katvā .
Udayatthagāminiyāti udayañca atthañca gacchantiyā , udayabbayapariggahikāyāti attho .
Imasmiṃ sutte saddhāsatipaññindriyāni pubbabhāgāni , vīriyindriyaṃ missakaṃ , samādhindriyaṃ nibbattitalokuttarameva kathitaṃ .
Dasamepi ayameva dhammaparicchedoti . Suddhikavaggo paṭhamo .

2. Mudutaravaggo 1. Paṭilābhasuttavaṇṇanā

479-480.
NavameV3.262P3.234 satinepakkenāti ettha nipakassa bhāvo nepakkaṃ , paññāyetaṃ nāmaṃ . Kasmā pana satibhājane paññā vuttāti ? Satiyā balavabhāvadassanatthaṃ . Balavasati hi idha adhippetā . Sā ca paññāsampayuttāva balavatī hoti , na vippayuttāti paññāsampayuttasatiṃ dassentoM3.266 evamāha .
Cirakatan ti cirakālaṃ kataṃ dānaṃ vā sīlaṃ vā uposathakammaṃ vā .
Cirabhāsitan ti ‘‘ asukasmiṃ ṭhāne asukaṃ nāma bhāsitan ’’ ti evaṃ cirakāle bhāsitaṃ .
Vossaggārammaṇaṃ katvāti nibbānārammaṇaṃ katvā .
Udayatthagāminiyāti udayañca atthañca gacchantiyā , udayabbayapariggahikāyāti attho .
Imasmiṃ sutte saddhāsatipaññindriyāni pubbabhāgāni , vīriyindriyaṃ missakaṃ , samādhindriyaṃ nibbattitalokuttarameva kathitaṃ . Dasamepi ayameva dhammaparicchedoti .
Suddhikavaggo paṭhamo .