Issues
Select Version
(SN)Mahāvaggo
(SN)Mahāvaggo

Uṇṇābhabrāhmaṇasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

2. Uṇṇābhabrāhmaṇasuttavaṇṇanā

512. DutiyeM3.277 gocaravisayan ti gocarabhūtaṃ visayaṃ . Aññamaññassāti cakkhu sotassa , sotaṃ vā cakkhussāti evaṃ ekaṃ ekassa gocaravisayaṃ na paccanubhoti . Sace hi nīlādibhedaṃ rūpārammaṇaṃ samodhānetvā sotindriyassa upaneyya – ‘‘ iṅgha tvaṃ tāva naṃ vavatthapehi vibhāvehi ‘ kinnāmetaṃ ārammaṇan ’’’ ti . Cakkhuviññāṇaṃ vināpi mukhena attano dhammatāya evaṃ vadeyya – ‘‘ are , andhabāla , vassasatampi vassasahassampi vassasatasahassampi paridhāvamāno aññatra mayā kuhiṃ etassa jānanakaṃ labhissasi , taṃ āhara , cakkhupasāde upanehi , ahametaṃ ārammaṇaṃ jānissāmi – yadi vā nīlaṃ , yadi vā pītakaṃ . Na hi eso aññassa visayo , mayhameveso visayo ’’ ti . Sesadvāresupi eseva nayo . Evametāni aññamaññassa gocaravisayaṃ na paccanubhonti nāma .
Kiṃ paṭisaraṇan ti etesaṃ kiṃ paṭisaraṇaṃ , kiṃ etāni paṭisarantīti pucchati .
Mano paṭisaraṇan ti javanamano paṭisaraṇaṃ . Manova nesan ti manodvārikajavanamanova etesaṃ gocaravisayaṃ rajjanādivasena anubhoti . Cakkhuviññāṇañhi rūpadassanamattameva , ettha rajjanaṃ vā dussanaṃ vā muyhanaṃ vā natthi . Ekasmiṃ pana dvāre javanaṃ rajjati vā dussati vā muyhati vā . Sotaviññāṇādīsupi eseva nayo . Tatrāyaṃ upamā – pañca kira dubbalabhojakā rājānaṃ sevitvā kicchena kasirena ekasmiṃ pañcakulike gāme parittakaṃ āyaṃ labhiṃsu . Tesaṃ tattha macchabhāgo maṃsabhāgo , addukahāpaṇo vā yottakahāpaṇo vā māsakahāpaṇoP3.246 vā aṭṭhakahāpaṇo vā soḷasakahāpaṇo vāV3.274 catusaṭṭhikahāpaṇo vā daṇḍoti ettakamattameva pāpuṇāti , satavatthukaṃ pañcasatavatthukaṃ sahassavatthukaṃ mahābaliṃ rājāva gaṇhāti . Tattha pañcakulikagāmā viya pañcapasādā daṭṭhabbā , pañca dubbalabhojakā viya pañcaviññāṇāni ; rājā viya javanaṃ , dubbalabhojakānaṃ parittakaāyapāpuṇanaṃ viya cakkhuviññāṇādīnaṃ rūpadassanādimattaṃ , rajjanādi pana etesu natthiM3.278 . Rañño mahābaliggahaṇaṃ viya tesu dvāresu javanassa rajjanādīni veditabbāni . Evamettha manoti kusalākusalajavanaṃ vuttaṃ .
Sati paṭisaraṇan ti maggasati paṭisaraṇaṃ . Javanamano hi maggasatiṃ paṭisarati .
Vimuttīti phalavimutti .
Paṭisaraṇan ti phalavimuttiyā nibbānaṃ paṭisaraṇaṃ . Tañhi sā paṭisarati .
Nāsakkhi pañhassa pariyantaṃ gahetun ti pañhassa paricchedaṃ pamāṇaṃ gahetuṃ nāsakkhi , appaṭisaraṇaṃ dhammaṃ ‘‘ sappaṭisaraṇan ’’ ti pucchi . Nibbānaṃ nāmetaṃ appaṭisaraṇaṃ , na kiñci paṭisarati .
Nibbānogadhan ti nibbānabbhantaraṃ nibbānaṃ anupaviṭṭhaṃ . Brahmacariyan ti maggabrahmacariyaṃ . Nibbānaparāyaṇan ti nibbānaṃ paraṃ ayanamassa parā gati , na tato paraṃ gacchatīti attho . Nibbānaṃ pariyosānaṃ avasānaṃ assāti nibbānapariyosānaṃ .
Mūlajātā patiṭṭhitāti maggena āgatasaddhā vuccati .
Imamhi ce , bhikkhave , samayeti kiṃ sandhāyāha ? Jhānaanāgāmitaṃ . Tasmiñhi samaye brāhmaṇassa paṭhamamaggena pañca akusalacittāni pahīnāni , paṭhamajjhānena pañca nīvaraṇānīti jhānaanāgāmiṭṭhāne ṭhito . So aparihīnajjhāno kālaṃ katvā tattheva parinibbāyeyya . Sace panassa puttadāraṃ anusāsantassa kammante vicārentassa jhānaṃ nassati , naṭṭhe jhāne gati anibaddhā hoti , anaṭṭhe pana nibaddhāti imaṃ jhānaanāgāmitaṃ sandhāya evamāha .