8. Siṅgālasuttaṃ
242. Evaṃ
M3.146P3.180V3.136T3.194 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe .Tena kho pana samayena siṅgālako [ sigālako ( sī .)] gahapatiputto kālasseva uṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā [ puthuddisā ( sī . syā . pī .)] namassati – puratthimaṃ disaṃ dakkhiṇaṃ disaṃ pacchimaṃ disaṃ uttaraṃ disaṃ heṭṭhimaṃ disaṃ uparimaṃ disaṃ .
243. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi .
Addasā kho bhagavā siṅgālakaṃ gahapatiputtaṃ kālasseva vuṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavatthaṃ allakesaṃ pañjalikaṃ puthudisā namassantaṃ – puratthimaṃ disaṃ dakkhiṇaṃ disaṃ pacchimaṃ disaṃ uttaraṃ disaṃ heṭṭhimaṃ disaṃ uparimaṃ disaṃ .
Disvā siṅgālakaṃ gahapatiputtaṃ etadavoca –
‘‘ kiṃ nu kho tvaṃ , gahapatiputta , kālasseva uṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā
P3.181 namassasi – puratthimaṃ disaṃ dakkhiṇaṃ disaṃ pacchimaṃ disaṃ uttaraṃ disaṃ heṭṭhimaṃ disaṃ uparimaṃ disan ’’ ti ?‘‘ Pitā maṃ , bhante , kālaṃ karonto evaṃ avaca –
‘ disā , tāta , namasseyyāsī ’ ti .
So kho ahaṃ , bhante , pituvacanaṃ sakkaronto garuṃ karonto mānento pūjento kālasseva uṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā namassāmi – puratthimaṃ disaṃ dakkhiṇaṃ disaṃ pacchimaṃ disaṃ uttaraṃ disaṃ heṭṭhimaṃ disaṃ uparimaṃ
T3.195 disan ’’ ti .Cha disā
244.‘‘ Na kho , gahapatiputta , ariyassa vinaye evaṃ cha disā [ chaddisā ( sī . pī .)] namassitabbā ’’ ti .
‘‘ Yathā kathaṃ pana , bhante , ariyassa vinaye cha disā [ chaddisā ( sī . pī .)] namassitabbā ?
Sādhu me , bhante , bhagavā tathā dhammaṃ desetu , yathā ariyassa vinaye cha disā [ chaddisā ( sī . pī .)] namassitabbā ’’ ti .
‘‘ Tena
V3.137 hi , gahapatiputta suṇohi sādhukaṃ manasikarohi bhāsissāmī ’’ ti .‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho siṅgālako gahapatiputto bhagavato paccassosi .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Yato
M3.147 kho , gahapatiputta , ariyasāvakassa cattāro kammakilesā pahīnā honti , catūhi ca ṭhānehi pāpakammaṃ na karoti , cha ca bhogānaṃ apāyamukhāni na sevati , so evaṃ cuddasa pāpakāpagato chaddisāpaṭicchādī [ paṭicchādī hoti ( syā .)] ubholokavijayāya paṭipanno hoti .Tassa ayañceva loko āraddho hoti paro ca loko .
So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati .
Cattārokammakilesā
245.‘‘ Katamassa cattāro kammakilesā pahīnā honti ?
Pāṇātipāto kho , gahapatiputta , kammakileso , adinnādānaṃ kammakileso , kāmesumicchācāro kammakileso , musāvādo kammakileso .
Imassa cattāro kammakilesā pahīnā hontī ’’ ti .
Idamavoca bhagavā , idaṃ vatvāna [ idaṃ vatvā ( sī . pī .) evamīdisesu ṭhānesu ] sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
‘‘ Pāṇātipāto
P3.182 adinnādānaṃ , musāvādo ca vuccati ;Paradāragamanañceva , nappasaṃsanti paṇḍitā ’’ ti .
Catuṭṭhānaṃ
246.‘‘ Katamehi catūhi ṭhānehi pāpakammaṃ na karoti ?
Chandāgatiṃ gacchanto
T3.196 pāpakammaṃ karoti , dosāgatiṃ gacchanto pāpakammaṃ karoti , mohāgatiṃ gacchanto pāpakammaṃ karoti , bhayāgatiṃ gacchanto pāpakammaṃ karoti .Yato kho , gahapatiputta , ariyasāvako neva chandāgatiṃ gacchati , na dosāgatiṃ gacchati , na mohāgatiṃ gacchati , na bhayāgatiṃ gacchati ;
imehi catūhi ṭhānehi pāpakammaṃ na karotī ’’ ti .
Idamavoca bhagavā , idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
‘‘ Chandā dosā bhayā mohā , yo dhammaṃ ativattati ;
Nihīyati yaso tassa [ tassa yeso ( bahūsu , vinayepi )], kāḷapakkheva candimā .
‘‘ Chandā
V3.138 dosā bhayā mohā , yo dhammaṃ nātivattati ;Āpūrati yaso tassa [ tassa yeso ( bahūsu , vinayepi )], sukkapakkheva [ juṇhapakkheva ( ka .)] candimā ’’ ti .
Cha apāyamukhāni
247.‘‘ Katamāni
M3.148 cha bhogānaṃ apāyamukhāni na sevati ?Surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyogo kho , gahapatiputta , bhogānaṃ apāyamukhaṃ , vikālavisikhācariyānuyogo bhogānaṃ apāyamukhaṃ , samajjābhicaraṇaṃ bhogānaṃ apāyamukhaṃ , jūtappamādaṭṭhānānuyogo bhogānaṃ apāyamukhaṃ , pāpamittānuyogo bhogānaṃ apāyamukhaṃ , ālasyānuyogo [ ālasānuyogo ( sī . syā . pī .)] bhogānaṃ apāyamukhaṃ .
Surāmerayassa cha ādīnavā
248.‘‘ Cha khome , gahapatiputta , ādīnavā surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge .
Sandiṭṭhikā dhanajāni [ dhanañjāni ( sī . pī .)], kalahappavaḍḍhanī , rogānaṃ āyatanaṃ , akittisañjananī , kopīnanidaṃsanī
P3.183 , paññāya dubbalikaraṇītveva chaṭṭhaṃ padaṃ bhavati .Ime kho , gahapatiputta , cha ādīnavā surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge .
Vikālacariyāya cha ādīnavā
249.‘‘ Cha
T3.197 khome , gahapatiputta , ādīnavā vikālavisikhācariyānuyoge .Attāpissa agutto arakkhito hoti , puttadāropissa agutto arakkhito hoti , sāpateyyaṃpissa aguttaṃ arakkhitaṃ hoti , saṅkiyo ca hoti pāpakesu ṭhānesu [ tesu tesu ṭhānesu ( syā .)], abhūtavacanañca tasmiṃ rūhati , bahūnañca dukkhadhammānaṃ purakkhato hoti .
Ime kho , gahapatiputta , cha ādīnavā vikālavisikhācariyānuyoge .
Samajjābhicaraṇassa cha ādīnavā
250.‘‘ Cha khome , gahapatiputta , ādīnavā samajjābhicaraṇe .
Kva [ kuvaṃ ( ka . sī . pī .)] naccaṃ , kva gītaṃ , kva vāditaṃ , kva akkhānaṃ , kva pāṇissaraṃ , kva kumbhathunanti .
Ime kho , gahapatiputta , cha ādīnavā samajjābhicaraṇe .
Jūtappamādassa cha ādīnavā
251.‘‘ Cha
M3.149V3.139 khome , gahapatiputta , ādīnavā jūtappamādaṭṭhānānuyoge .Jayaṃ veraṃ pasavati , jino vittamanusocati , sandiṭṭhikā dhanajāni , sabhāgatassa [ sabhāye tassa ( ka .)] vacanaṃ na rūhati , mittāmaccānaṃ paribhūto hoti , āvāhavivāhakānaṃ apatthito hoti –
‘ akkhadhutto ayaṃ purisapuggalo nālaṃ dārabharaṇāyā ’ ti .
Ime kho , gahapatiputta , cha ādīnavā jūtappamādaṭṭhānānuyoge .
Pāpamittatāya cha ādīnavā
252.‘‘ Cha khome , gahapatiputta , ādīnavā pāpamittānuyoge .
Ye dhuttā , ye soṇḍā , ye pipāsā , ye nekatikā , ye vañcanikā , ye sāhasikā .
Tyāssa mittā honti te sahāyā .
Ime
P3.184 kho , gahapatiputta , cha ādīnavā pāpamittānuyoge .Ālasyassa cha ādīnavā
253.‘‘ Cha khome , gahapatiputta , ādīnavā ālasyānuyoge .
Atisītanti
T3.198 kammaṃ na karoti , atiuṇhanti kammaṃ na karoti , atisāyanti kammaṃ na karoti , atipātoti kammaṃ na karoti , atichātosmīti kammaṃ na karoti , atidhātosmīti kammaṃ na karoti .Tassa evaṃ kiccāpadesabahulassa viharato anuppannā ceva bhogā nuppajjanti , uppannā ca bhogā parikkhayaṃ gacchanti .
Ime kho , gahapatiputta , cha ādīnavā ālasyānuyoge ’’ ti .
Idamavoca bhagavā , idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
‘‘ Hoti pānasakhā nāma ,
Hoti sammiyasammiyo ;
Yo ca atthesu jātesu ,
Sahāyo hoti so sakhā .
‘‘ Ussūraseyyā
M3.150 paradārasevanā ,Verappasavo [ verappasaṅgo ( sī . syā . pī .)] ca anatthatā ca ;
Pāpā
V3.140 ca mittā sukadariyatā ca ,Ete cha ṭhānā purisaṃ dhaṃsayanti .
‘‘ Pāpamitto pāpasakho ,
Pāpaācāragocaro ;
Asmā lokā paramhā ca ,
Ubhayā dhaṃsate naro .
‘‘ Akkhitthiyo vāruṇī naccagītaṃ ,
Divā soppaṃ pāricariyā akāle ;
Pāpā ca mittā sukadariyatā ca ,
Ete cha ṭhānā purisaṃ dhaṃsayanti .
‘‘ Akkhehi dibbanti suraṃ pivanti ,
Yantitthiyo
T3.199 pāṇasamā paresaṃ ;Nihīnasevī
P3.185 na ca vuddhasevī [ vuddhisevī ( syā .), buddhisevī ( ka .)],Nihīyate kāḷapakkheva cando .
‘‘ Yo vāruṇī addhano akiñcano ,
Pipāso pivaṃ papāgato [ pipāsosi atthapāgato ( syā .), pipāsopi samappapāgato ( ka .)];
Udakamiva iṇaṃ vigāhati ,
Akulaṃ [ ākulaṃ ( syā . ka .)] kāhiti khippamattano .
‘‘ Na divā soppasīlena , rattimuṭṭhānadessinā [ rattinuṭṭhānadassinā ( sī . pī .), rattinuṭṭhānasīlinā (?)];
Niccaṃ mattena soṇḍena , sakkā āvasituṃ gharaṃ .
‘‘ Atisītaṃ atiuṇhaṃ , atisāyamidaṃ ahu ;
Iti vissaṭṭhakammante , atthā accenti māṇave .
‘‘ Yodha
M3.151V3.141 sītañca uṇhañca , tiṇā bhiyyo na maññati ;Karaṃ purisakiccāni , so sukhaṃ [ sukhā ( sabbattha ) aṭṭhakathā oloketabbā ] na vihāyatī ’’ ti .
Mittapatirūpakā
254.‘‘ Cattārome , gahapatiputta , amittā mittapatirūpakā veditabbā .
Aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo , vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo , anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo , apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo .
255.‘‘ Catūhi kho , gahapatiputta , ṭhānehi aññadatthuharo amitto
P3.186 mittapatirūpako veditabbo .‘‘ Aññadatthuharo hoti , appena bahumicchati
T3.200 ;Bhayassa kiccaṃ karoti , sevati atthakāraṇā .
‘‘ Imehi kho , gahapatiputta , catūhi ṭhānehi aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo .
256.‘‘ Catūhi kho , gahapatiputta , ṭhānehi vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo .
Atītena paṭisantharati [ paṭisandharati ( ka .)], anāgatena paṭisantharati , niratthakena saṅgaṇhāti , paccuppannesu kiccesu byasanaṃ dasseti .
Imehi kho , gahapatiputta , catūhi ṭhānehi vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo .
257.‘‘ Catūhi kho , gahapatiputta , ṭhānehi anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo .
Pāpakaṃpissa [ pāpakammaṃpissa ( syā .)] anujānāti , kalyāṇaṃpissa anujānāti , sammukhāssa vaṇṇaṃ bhāsati , parammukhāssa avaṇṇaṃ bhāsati .
Imehi kho , gahapatiputta , catūhi ṭhānehi anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo .
258.‘‘ Catūhi
M3.152 kho , gahapatiputta , ṭhānehi apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabboV3.142 .Surāmeraya majjappamādaṭṭhānānuyoge sahāyo hoti , vikāla visikhā cariyānuyoge sahāyo hoti , samajjābhicaraṇe sahāyo hoti , jūtappamādaṭṭhānānuyoge sahāyo hoti .
Imehi kho , gahapatiputta , catūhi ṭhānehi apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo ’’ ti .
259. Idamavoca bhagavā , idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
‘‘ Aññadatthuharo
T3.201 mitto , yo ca mitto vacīparo [ vacīparamo ( syā .)];Anuppiyañca yo āha , apāyesu ca yo sakhā .
Ete amitte cattāro , iti viññāya paṇḍito ;
Ārakā parivajjeyya , maggaṃ paṭibhayaṃ yathā ’’ ti .
Suhadamitto
260.‘‘ Cattārome
P3.187 , gahapatiputta , mittā suhadā veditabbā .Upakāro [ upakārako ( syā .)] mitto suhado veditabbo , samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo , atthakkhāyī mitto suhado veditabbo , anukampako mitto suhado veditabbo .
261.‘‘ Catūhi kho , gahapatiputta , ṭhānehi upakāro mitto suhado veditabbo .
Pamattaṃ rakkhati , pamattassa sāpateyyaṃ rakkhati , bhītassa saraṇaṃ hoti , uppannesu kiccakaraṇīyesu taddiguṇaṃ bhogaṃ anuppadeti .
Imehi kho , gahapatiputta , catūhi ṭhānehi upakāro mitto suhado veditabbo .
262.‘‘ Catūhi kho , gahapatiputta , ṭhānehi samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo .
Guyhamassa ācikkhati , guyhamassa parigūhati , āpadāsu na vijahati , jīvitaṃpissa atthāya pariccattaṃ hoti .
Imehi kho , gahapatiputta , catūhi ṭhānehi samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo .
263.‘‘ Catūhi
M3.153 kho , gahapatiputta , ṭhānehi atthakkhāyī mitto suhado veditabbo .Pāpā nivāreti , kalyāṇe niveseti , assutaṃ sāveti , saggassa
T3.202 maggaṃ ācikkhati .Imehi kho , gahapatiputta , catūhi ṭhānehi atthakkhāyī mitto suhado veditabbo .
264.‘‘ Catūhi
V3.143 kho , gahapatiputta , ṭhānehi anukampako mitto suhado veditabbo .Abhavenassa na nandati , bhavenassa nandati , avaṇṇaṃ bhaṇamānaṃ nivāreti , vaṇṇaṃ bhaṇamānaṃ pasaṃsati .
Imehi kho , gahapatiputta , catūhi ṭhānehi anukampako mitto suhado veditabbo ’’ ti .
265. Idamavoca bhagavā , idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
‘‘ Upakāro
P3.188 ca yo mitto , sukhe dukkhe [ sukhadukkho ( syā . ka .)] ca yo sakhā [ yo ca mitto sukhe dukkhe ( sī . pī .)];Atthakkhāyī ca yo mitto , yo ca mittānukampako .
‘‘ Etepi mitte cattāro , iti viññāya paṇḍito ;
Sakkaccaṃ payirupāseyya , mātā puttaṃ va orasaṃ ;
Paṇḍito sīlasampanno , jalaṃ aggīva bhāsati .
‘‘ Bhoge saṃharamānassa , bhamarasseva irīyato ;
Bhogā sannicayaṃ yanti , vammikovupacīyati .
‘‘ Evaṃ bhoge samāhatvā [ samāharitvā ( syā .)], alamatto kule gihī ;
Catudhā vibhaje bhoge , sa ve mittāni ganthati .
‘‘ Ekena bhoge bhuñjeyya , dvīhi kammaṃ payojaye ;
Catutthañca nidhāpeyya , āpadāsu bhavissatī ’’ ti .
Chaddisāpaṭicchādanakaṇḍaṃ
266.‘‘ Kathañca , gahapatiputta , ariyasāvako chaddisāpaṭicchādī hoti ?
Cha
T3.203 imā , gahapatiputta , disā veditabbā .Puratthimā disā mātāpitaro veditabbā , dakkhiṇā
P3.189 disā ācariyā veditabbā , pacchimā disāM3.154 puttadārā veditabbā , uttarā disā mittāmaccā veditabbā , heṭṭhimā disā dāsakammakarā veditabbā , uparimā disā samaṇabrāhmaṇā veditabbā . 267.‘‘ Pañcahi
V3.144 kho , gahapatiputta , ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhātabbā – bhato ne [ nesaṃ ( bahūsu )] bharissāmi , kiccaṃ nesaṃ karissāmi , kulavaṃsaṃ ṭhapessāmi , dāyajjaṃ paṭipajjāmi , atha vā pana petānaṃ kālaṅkatānaṃ dakkhiṇaṃ anuppadassāmīti .Imehi kho , gahapatiputta , pañcahi ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi puttaṃ anukampanti .
Pāpā nivārenti , kalyāṇe nivesenti , sippaṃ sikkhāpenti , patirūpena dārena saṃyojenti , samaye dāyajjaṃ niyyādenti [ niyyātenti ( ka . sī .)].
Imehi kho , gahapatiputta , pañcahi ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi puttaṃ anukampanti .
Evamassa esā puratthimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā .
268.‘‘ Pañcahi kho , gahapatiputta , ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhātabbā – uṭṭhānena upaṭṭhānena sussusāya pāricariyāya sakkaccaṃ sippapaṭiggahaṇena [ sippaṃ paṭiggahaṇena ( syā .), sippauggahaṇena ( ka .)].
Imehi kho , gahapatiputta , pañcahi ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhitā pañcahi
T3.204 ṭhānehi antevāsiṃ anukampanti – suvinītaṃ vinenti , suggahitaṃ gāhāpenti , sabbasippassutaṃ samakkhāyino bhavanti , mittāmaccesu paṭiyādenti [ paṭivedenti ( syā .)], disāsu parittāṇaṃ karonti .Imehi kho , gahapatiputta , pañcahi ṭhānehi antevāsinā
P3.190 dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi antevāsiṃ anukampanti .Evamassa esā dakkhiṇā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā .
269.‘‘ Pañcahi kho , gahapatiputta , ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhātabbā – sammānanāya anavamānanāya [ avimānanāya ( syā . pī .)] anaticariyāya issariyavossaggena alaṅkārānuppadānena .
Imehi kho , gahapatiputta , pañcahi ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi
M3.155 sāmikaṃ anukampati – susaṃvihitakammantā ca hoti , saṅgahitaparijanā [ susaṅgahitaparijanā ( sī . syā . pī .)] ca , anaticārinī ca , sambhatañca anurakkhati , dakkhā ca hoti analasā sabbakiccesu .Imehi kho , gahapatiputta , pañcahi ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi sāmikaṃ anukampati .
Evamassa esā pacchimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā .
270.‘‘ Pañcahi kho , gahapatiputta , ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhātabbā – dānena peyyavajjena [ viyavajjena ( syā . ka .)] atthacariyāya samānattatāya avisaṃvādanatāya .
Imehi kho , gahapatiputta , pañcahi ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhitā pañcahi
T3.205 ṭhānehiV3.145 kulaputtaṃ anukampanti – pamattaṃ rakkhanti , pamattassa sāpateyyaṃ rakkhanti , bhītassa saraṇaṃ honti , āpadāsu na vijahanti , aparapajā cassa paṭipūjenti .Imehi kho , gahapatiputta , pañcahi ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi kulaputtaṃ anukampanti .
Evamassa esā uttarā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā .
271.‘‘ Pañcahi kho , gahapatiputta , ṭhānehi ayyirakena [ ayirakena ( sī . syā . pī .)] heṭṭhimā
P3.191 disā dāsakammakarā paccupaṭṭhātabbā – yathābalaṃ kammantasaṃvidhānena bhattavetanānuppadānena gilānupaṭṭhānena acchariyānaṃ rasānaṃ saṃvibhāgena samaye vossaggena .Imehi kho , gahapatiputta , pañcahi ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi ayyirakaṃ anukampanti – pubbuṭṭhāyino ca honti , pacchā nipātino ca , dinnādāyino ca , sukatakammakarā ca , kittivaṇṇaharā ca .
Imehi kho , gahapatiputta , pañcahi ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi ayyirakaṃ anukampanti .
Evamassa esā heṭṭhimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā .
272.‘‘ Pañcahi kho , gahapatiputta , ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhātabbā – mettena kāyakammena mettena vacīkammena mettena
M3.156 manokammena anāvaṭadvāratāya āmisānuppadānena .Imehi kho , gahapatiputta , pañcahi ṭhānehi kulaputtena uparimā
T3.206 disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhitā chahi ṭhānehi kulaputtaṃ anukampanti – pāpā nivārenti , kalyāṇe nivesenti , kalyāṇena manasā anukampanti , assutaṃ sāventi , sutaṃ pariyodāpenti , saggassa maggaṃ ācikkhanti .Imehi kho , gahapatiputta , pañcahi ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhitā imehi chahi ṭhānehi kulaputtaṃ anukampanti .
Evamassa esā uparimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā ’’ ti .
273. Idamavoca bhagavā .
Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
‘‘ Mātāpitā disā pubbā , ācariyā dakkhiṇā disā ;
Puttadārā
P3.192 disā pacchā , mittāmaccā ca uttarā .‘‘ Dāsakammakarā
V3.146 heṭṭhā , uddhaṃ samaṇabrāhmaṇā ;Etā disā namasseyya , alamatto kule gihī .
‘‘ Paṇḍito sīlasampanno , saṇho ca paṭibhānavā ;
Nivātavutti atthaddho , tādiso labhate yasaṃ .
‘‘ Uṭṭhānako analaso , āpadāsu na vedhati ;
Acchinnavutti medhāvī , tādiso labhate yasaṃ .
‘‘ Saṅgāhako mittakaro , vadaññū vītamaccharo ;
Netā vinetā anunetā , tādiso labhate yasaṃ .
‘‘ Dānañca peyyavajjañca , atthacariyā ca yā idha ;
Samānattatā ca dhammesu , tattha tattha yathārahaṃ ;
Ete
T3.207 kho saṅgahā loke , rathassāṇīva yāyato .‘‘ Ete ca saṅgahā nāssu , na mātā puttakāraṇā ;
Labhetha mānaṃ pūjaṃ vā , pitā vā puttakāraṇā .
‘‘ Yasmā ca saṅgahā [ saṅgahe ( ka .) aṭṭhakathāyaṃ icchitapāṭho ] ete , sammapekkhanti [ samavekkhanti ( sī . pī . ka .)] paṇḍitā ;
Tasmā
P3.193 mahattaṃ papponti , pāsaṃsā ca bhavanti te ’’ ti . 274. Evaṃ
M3.157 vutte , siṅgālako gahapatiputto bhagavantaṃ etadavoca –‘‘ abhikkantaṃ , bhante !
Abhikkantaṃ , bhante !
Seyyathāpi , bhante , nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya , paṭicchannaṃ vā vivareyya , mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya , andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya ‘ cakkhumanto rūpāni dakkhantī ’ ti .
Evamevaṃ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito .
Esāhaṃ , bhante , bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṃghañca .
Upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu , ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
Siṅgālasuttaṃ [ siṅgālovādasuttantaṃ ( pī .)] niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ .