Dasakaṃ
345.‘‘ Atthi kho , āvuso , tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dasa dhammā sammadakkhātā .
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṃ … pe … atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ .
Katame dasa ?
‘‘ Dasa nāthakaraṇā dhammā .
Idhāvuso , bhikkhu sīlavā hoti .
Pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno , aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu .
Yaṃpāvuso , bhikkhu
M3.222 sīlavāP3.267 hoti , pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati , ācāragocarasampanno , aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu .Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo .
Ye
T3.282 te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthā sabyañjanā [ sātthaṃ sabyañjanaṃ ( sī . syā . pī .)] kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti , tathārūpāssa dhammā bahussutā honti [ dhatā ( ka . sī . syā . kaṃ .)] dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā , yaṃpāvuso , bhikkhu bahussuto hoti … pe … diṭṭhiyā suppaṭividdhā .Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko .
Yaṃpāvuso , bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato khamo
V3.213 padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ .Yaṃpāvuso , bhikkhu suvaco hoti … pe … padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni , tattha dakkho hoti analaso tatrupāyāya vīmaṃsāya samannāgato , alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ .
Yaṃpāvuso , bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ … pe … alaṃ saṃvidhātuṃ .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro , abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo [ uḷārapāmujjo ( sī . pī .), oḷārapāmojjo ( syā . kaṃ .)].
Yaṃpāvuso , bhikkhu dhammakāmo hoti … pe … uḷārapāmojjo [ uḷārapāmujjo ( sī . pī .), oḷārapāmojjo ( syā . kaṃ .)].
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna
M3.223 caparaṃ , āvusoP3.268 , bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarehi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehiT3.283 .Yaṃpāvuso , bhikkhu santuṭṭho hoti … pe … parikkhārehi .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya , thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu .
Yaṃpāvuso , bhikkhu āraddhavīriyo viharati … pe … anikkhittadhuro kusalesu dhammesu .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā .
Yaṃpāvuso , bhikkhu satimā hoti … pe … saritā anussaritā .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu paññavā hoti , udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammādukkhakkhayagāminiyā .
Yaṃpāvuso , bhikkhu paññavā hoti … pe … sammādukkhakkhayagāminiyā .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
346. Dasa kasiṇāyatanāni .
Pathavīkasiṇameko sañjānāti , uddhaṃ adho tiriyaṃ advayaṃ
V3.214 appamāṇaṃ .Āpokasiṇameko sañjānāti … pe … tejokasiṇameko sañjānāti … vāyokasiṇameko sañjānāti … nīlakasiṇameko sañjānāti … pītakasiṇameko sañjānāti …
T3.284 lohitakasiṇameko sañjānāti … odātakasiṇameko sañjānāti … ākāsakasiṇameko sañjānāti … viññāṇakasiṇameko sañjānāti , uddhaṃ adho tiriyaṃ advayaṃ appamāṇaṃ . 347.‘‘ Dasa
P3.269 akusalakammapathā – pāṇātipāto , adinnādānaṃ , kāmesumicchācāro , musāvādo , pisuṇā vācā , pharusā vācā , samphappalāpo , abhijjhā , byāpādo , micchādiṭṭhi .‘‘ Dasa
M3.224 kusalakammapathā – pāṇātipātā veramaṇī , adinnādānā veramaṇī , kāmesumicchācārā veramaṇī , musāvādā veramaṇī , pisuṇāya vācāya veramaṇī , pharusāya vācāya veramaṇī , samphappalāpā veramaṇī , anabhijjhā , abyāpādo , sammādiṭṭhi . 348.‘‘ Dasa ariyavāsā .
Idhāvuso , bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti , chaḷaṅgasamannāgato , ekārakkho , caturāpasseno , paṇunnapaccekasacco , samavayasaṭṭhesano , anāvilasaṅkappo , passaddhakāyasaṅkhāro , suvimuttacitto , suvimuttapañño .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti ?
Idhāvuso , bhikkhuno kāmacchando pahīno hoti , byāpādo pahīno hoti , thinamiddhaṃ pahīnaṃ hoti , uddhaccakukuccaṃ pahīnaṃ hoti , vicikicchā pahīnā hoti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti ?
Idhāvuso , bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā neva sumano hoti na dummano , upekkhako viharati sato sampajāno .
Sotena saddaṃ
T3.285 sutvā … pe … manasā dhammaṃ viññāya neva sumano hoti na dummano , upekkhako viharati sato sampajāno .Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti .
‘‘ Kathañcāvuso
V3.215 , bhikkhu ekārakkho hoti ?Idhāvuso , bhikkhu satārakkhena cetasā samannāgato hoti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu ekārakkho hoti
P3.270 .‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu caturāpasseno hoti ?
Idhāvuso , bhikkhu saṅkhāyekaṃ paṭisevati , saṅkhāyekaṃ adhivāseti , saṅkhāyekaṃ parivajjeti , saṅkhāyekaṃ vinodeti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu caturāpasseno hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti ?
Idhāvuso , bhikkhuno yāni tāni puthusamaṇabrāhmaṇānaṃ puthupaccekasaccāni , sabbāni tāni nunnāni honti paṇunnāni cattāni vantāni muttāni pahīnāni paṭinissaṭṭhāni .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti .
‘‘ Kathañcāvuso
M3.225 , bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti ?Idhāvuso , bhikkhuno kāmesanā pahīnā hoti , bhavesanā pahīnā hoti , brahmacariyesanā paṭippassaddhā .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti ?
Idhāvuso , bhikkhuno kāmasaṅkappo pahīno hoti , byāpādasaṅkappo pahīno hoti , vihiṃsāsaṅkappo pahīno hoti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti
T3.286 ?Idhāvuso , bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu suvimuttacitto hoti ?
Idhāvuso , bhikkhuno rāgā cittaṃ vimuttaṃ hoti , dosā cittaṃ vimuttaṃ hoti , mohā cittaṃ vimuttaṃ hoti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu suvimuttacitto hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu suvimuttapañño hoti ?
Idhāvuso , bhikkhu ‘ rāgo me pahīno ucchinnamūlo
V3.216 tālāvatthukato anabhāvaṃkatoP3.271 āyatiṃ anuppādadhammo ’ ti pajānāti .‘ Doso me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo ’ ti pajānāti .
‘ Moho me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo ’ ti pajānāti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu suvimuttapañño hoti .
‘‘ Dasa asekkhā dhammā – asekkhā sammādiṭṭhi , asekkho sammāsaṅkappo , asekkhā sammāvācā , asekkho sammākammanto , asekkho sammāājīvo , asekkho sammāvāyāmo , asekkhā sammāsati , asekkho sammāsamādhi , asekkhaṃ sammāñāṇaṃ , asekkhā sammāvimutti .
‘‘ Ime kho , āvuso , tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dasa dhammā sammadakkhātā .
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṃ na
M3.226 vivaditabbaṃ , yathayidaṃ brahmacariyaṃ addhaniyaṃ assaT3.287 ciraṭṭhitikaṃ , tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan ’’ ti . 349. Atha kho bhagavā uṭṭhahitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi –
‘ sādhu sādhu , sāriputta , sādhu kho tvaṃ , sāriputta , bhikkhūnaṃ saṅgītipariyāyaṃ abhāsī ’ ti .
Idamavocāyasmā sāriputto , samanuñño satthā ahosi .
Attamanā te bhikkhū āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ abhinandunti .
Saṅgītisuttaṃ niṭṭhitaṃ dasamaṃ .