Select Version
Pāthikavaggapāḷi
Pāthikavaggapāḷi

Dasakaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Dasakaṃ

345.‘‘ Atthi kho , āvuso , tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dasa dhammā sammadakkhātā .
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṃ … pe … atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ .
Katame dasa ?
‘‘ Dasa nāthakaraṇā dhammā .
Idhāvuso , bhikkhu sīlavā hoti .
Pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno , aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu .
Yaṃpāvuso , bhikkhuM3.222 sīlavāP3.267 hoti , pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati , ācāragocarasampanno , aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo .
YeT3.282 te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthā sabyañjanā [ sātthaṃ sabyañjanaṃ ( sī . syā . pī .)] kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti , tathārūpāssa dhammā bahussutā honti [ dhatā ( ka . sī . syā . kaṃ .)] dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā , yaṃpāvuso , bhikkhu bahussuto hoti … pe … diṭṭhiyā suppaṭividdhā .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko .
Yaṃpāvuso , bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato khamoV3.213 padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ .
Yaṃpāvuso , bhikkhu suvaco hoti … pe … padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni , tattha dakkho hoti analaso tatrupāyāya vīmaṃsāya samannāgato , alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ .
Yaṃpāvuso , bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ … pe … alaṃ saṃvidhātuṃ .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro , abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo [ uḷārapāmujjo ( sī . pī .), oḷārapāmojjo ( syā . kaṃ .)].
Yaṃpāvuso , bhikkhu dhammakāmo hoti … pe … uḷārapāmojjo [ uḷārapāmujjo ( sī . pī .), oḷārapāmojjo ( syā . kaṃ .)].
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ PunaM3.223 caparaṃ , āvusoP3.268 , bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarehi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehiT3.283 .
Yaṃpāvuso , bhikkhu santuṭṭho hoti … pe … parikkhārehi .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya , thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu .
Yaṃpāvuso , bhikkhu āraddhavīriyo viharati … pe … anikkhittadhuro kusalesu dhammesu .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā .
Yaṃpāvuso , bhikkhu satimā hoti … pe … saritā anussaritā .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu paññavā hoti , udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammādukkhakkhayagāminiyā .
Yaṃpāvuso , bhikkhu paññavā hoti … pe … sammādukkhakkhayagāminiyā .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
346. Dasa kasiṇāyatanāni .
Pathavīkasiṇameko sañjānāti , uddhaṃ adho tiriyaṃ advayaṃV3.214 appamāṇaṃ .
Āpokasiṇameko sañjānāti … pe … tejokasiṇameko sañjānāti … vāyokasiṇameko sañjānāti … nīlakasiṇameko sañjānāti … pītakasiṇameko sañjānāti …T3.284 lohitakasiṇameko sañjānāti … odātakasiṇameko sañjānāti … ākāsakasiṇameko sañjānāti … viññāṇakasiṇameko sañjānāti , uddhaṃ adho tiriyaṃ advayaṃ appamāṇaṃ .
347.‘‘ DasaP3.269 akusalakammapathā – pāṇātipāto , adinnādānaṃ , kāmesumicchācāro , musāvādo , pisuṇā vācā , pharusā vācā , samphappalāpo , abhijjhā , byāpādo , micchādiṭṭhi .
‘‘ DasaM3.224 kusalakammapathā – pāṇātipātā veramaṇī , adinnādānā veramaṇī , kāmesumicchācārā veramaṇī , musāvādā veramaṇī , pisuṇāya vācāya veramaṇī , pharusāya vācāya veramaṇī , samphappalāpā veramaṇī , anabhijjhā , abyāpādo , sammādiṭṭhi .
348.‘‘ Dasa ariyavāsā .
Idhāvuso , bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti , chaḷaṅgasamannāgato , ekārakkho , caturāpasseno , paṇunnapaccekasacco , samavayasaṭṭhesano , anāvilasaṅkappo , passaddhakāyasaṅkhāro , suvimuttacitto , suvimuttapañño .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti ?
Idhāvuso , bhikkhuno kāmacchando pahīno hoti , byāpādo pahīno hoti , thinamiddhaṃ pahīnaṃ hoti , uddhaccakukuccaṃ pahīnaṃ hoti , vicikicchā pahīnā hoti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti ?
Idhāvuso , bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā neva sumano hoti na dummano , upekkhako viharati sato sampajāno .
Sotena saddaṃT3.285 sutvā … pe … manasā dhammaṃ viññāya neva sumano hoti na dummano , upekkhako viharati sato sampajāno .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti .
‘‘ KathañcāvusoV3.215 , bhikkhu ekārakkho hoti ?
Idhāvuso , bhikkhu satārakkhena cetasā samannāgato hoti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu ekārakkho hotiP3.270 .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu caturāpasseno hoti ?
Idhāvuso , bhikkhu saṅkhāyekaṃ paṭisevati , saṅkhāyekaṃ adhivāseti , saṅkhāyekaṃ parivajjeti , saṅkhāyekaṃ vinodeti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu caturāpasseno hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti ?
Idhāvuso , bhikkhuno yāni tāni puthusamaṇabrāhmaṇānaṃ puthupaccekasaccāni , sabbāni tāni nunnāni honti paṇunnāni cattāni vantāni muttāni pahīnāni paṭinissaṭṭhāni .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti .
‘‘ KathañcāvusoM3.225 , bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti ?
Idhāvuso , bhikkhuno kāmesanā pahīnā hoti , bhavesanā pahīnā hoti , brahmacariyesanā paṭippassaddhā .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti ?
Idhāvuso , bhikkhuno kāmasaṅkappo pahīno hoti , byāpādasaṅkappo pahīno hoti , vihiṃsāsaṅkappo pahīno hoti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hotiT3.286 ?
Idhāvuso , bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu suvimuttacitto hoti ?
Idhāvuso , bhikkhuno rāgā cittaṃ vimuttaṃ hoti , dosā cittaṃ vimuttaṃ hoti , mohā cittaṃ vimuttaṃ hoti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu suvimuttacitto hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu suvimuttapañño hoti ?
Idhāvuso , bhikkhu ‘ rāgo me pahīno ucchinnamūloV3.216 tālāvatthukato anabhāvaṃkatoP3.271 āyatiṃ anuppādadhammo ’ ti pajānāti .
‘ Doso me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo ’ ti pajānāti .
‘ Moho me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo ’ ti pajānāti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu suvimuttapañño hoti .
‘‘ Dasa asekkhā dhammā – asekkhā sammādiṭṭhi , asekkho sammāsaṅkappo , asekkhā sammāvācā , asekkho sammākammanto , asekkho sammāājīvo , asekkho sammāvāyāmo , asekkhā sammāsati , asekkho sammāsamādhi , asekkhaṃ sammāñāṇaṃ , asekkhā sammāvimutti .
‘‘ Ime kho , āvuso , tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dasa dhammā sammadakkhātā .
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṃ naM3.226 vivaditabbaṃ , yathayidaṃ brahmacariyaṃ addhaniyaṃ assaT3.287 ciraṭṭhitikaṃ , tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan ’’ ti .
349. Atha kho bhagavā uṭṭhahitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi –
‘ sādhu sādhu , sāriputta , sādhu kho tvaṃ , sāriputta , bhikkhūnaṃ saṅgītipariyāyaṃ abhāsī ’ ti .
Idamavocāyasmā sāriputto , samanuñño satthā ahosi .
Attamanā te bhikkhū āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ abhinandunti .
Saṅgītisuttaṃ niṭṭhitaṃ dasamaṃ .