Dasa dhammā
360.‘‘ Dasa
V3.247 dhammā bahukārā … pe … dasa dhammā sacchikātabbā .( Ka )‘‘ katame dasa dhammā bahukārā ?
Dasa nāthakaraṇādhammā – idhāvuso , bhikkhu sīlavā hoti , pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno , aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu , yaṃpāvuso , bhikkhu sīlavā hoti … pe … sikkhati sikkhāpadesu .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna
M3.256 caparaṃ , āvuso , bhikkhu bahussutoT3.335 … pe … diṭṭhiyā suppaṭividdhā , yaṃpāvuso , bhikkhu bahussuto … pe … ayampi dhammo nāthakaraṇo .‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko .
Yaṃpāvuso , bhikkhu … pe … kalyāṇasampavaṅko .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato , khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ .
Yaṃpāvuso , bhikkhu … pe … anusāsaniṃ .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni tattha dakkho hoti analaso tatrupāyāya vīmaṃsāya samannāgato , alaṃ kātuṃ , alaṃ saṃvidhātuṃ .
Yaṃpāvuso , bhikkhu … pe … alaṃ saṃvidhātuṃ .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo .
Yaṃpāvuso , bhikkhu … pe … uḷārapāmojjo .
Ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarehi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi .
Yaṃpāvuso , bhikkhu
T3.336 … pe … ayampi dhammo nāthakaraṇo .‘‘ Puna
V3.248 caparaṃ , āvuso , bhikkhu āraddhavīriyo viharati … pe … kusalesu dhammesu .Yaṃpāvuso , bhikkhu … pe … ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu satimā hoti , paramena satinepakkena samannāgato , cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā .
Yaṃpāvuso , bhikkhu … pe … ayampi dhammo nāthakaraṇo .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato , ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā .
Yaṃpāvuso , bhikkhu … pe … ayampi dhammo nāthakaraṇo .
Ime dasa dhammā bahukārā .
( Kha )‘‘ katame
M3.257 dasa dhammā bhāvetabbā ?Dasa kasiṇāyatanāni – pathavīkasiṇameko sañjānāti uddhaṃ adho tiriyaṃ advayaṃ appamāṇaṃ .
Āpokasiṇameko sañjānāti … pe … tejokasiṇameko sañjānāti … vāyokasiṇameko sañjānāti … nīlakasiṇameko sañjānāti … pītakasiṇameko sañjānāti … lohitakasiṇameko sañjānāti … odātakasiṇameko sañjānāti … ākāsakasiṇameko sañjānāti … viññāṇakasiṇameko sañjānāti uddhaṃ adho tiriyaṃ advayaṃ appamāṇaṃ
T3.337 .Ime dasa dhammā bhāvetabbā .
( Ga )‘‘ katame dasa dhammā pariññeyyā ?
Dasāyatanāni – cakkhāyatanaṃ , rūpāyatanaṃ , sotāyatanaṃ , saddāyatanaṃ , ghānāyatanaṃ , gandhāyatanaṃ , jivhāyatanaṃ , rasāyatanaṃ , kāyāyatanaṃ , phoṭṭhabbāyatanaṃ .
Ime dasa dhammā pariññeyyā .
( Gha )‘‘ katame dasa dhammā pahātabbā ?
Dasa micchattā – micchādiṭṭhi , micchāsaṅkappo , micchāvācā , micchākammanto , micchāājīvo , micchāvāyāmo , micchāsati , micchāsamādhi , micchāñāṇaṃ , micchāvimutti .
Ime dasa dhammā pahātabbā .
( Ṅa )‘‘ katame dasa dhammā hānabhāgiyā ?
Dasa akusalakammapathā – pāṇātipāto , adinnādānaṃ , kāmesumicchācāro , musāvādo , pisuṇā vācā , pharusā vācā , samphappalāpo , abhijjhā , byāpādo , micchādiṭṭhi .
Ime dasa dhammā hānabhāgiyā .
( Ca )‘‘ katame
V3.249P3.291 dasa dhammā visesabhāgiyā ?Dasa kusalakammapathā – pāṇātipātā veramaṇī , adinnādānā veramaṇī , kāmesumicchācārā veramaṇī , musāvādā veramaṇī , pisuṇāya vācāya veramaṇī , pharusāya vācāya veramaṇī , samphappalāpā veramaṇī , anabhijjhā , abyāpādo , sammādiṭṭhi .
Ime dasa dhammā visesabhāgiyā .
( Cha )‘‘ katame dasa dhammā duppaṭivijjhā ?
Dasa ariyavāsā – idhāvuso
T3.338 , bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti , chaḷaṅgasamannāgato , ekārakkho , caturāpasseno , paṇunnapaccekasacco , samavayasaṭṭhesano , anāvilasaṅkappo , passaddhakāyasaṅkhāro , suvimuttacitto , suvimuttapañño .‘‘ Kathañcāvuso
M3.258 , bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti ?Idhāvuso , bhikkhuno kāmacchando pahīno hoti , byāpādo pahīno hoti , thinamiddhaṃ pahīnaṃ hoti , uddhaccakukkuccaṃ pahīnaṃ hoti , vicikicchā pahīnā hoti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti ?
Idhāvuso , bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā neva sumano hoti na dummano , upekkhako viharati sato sampajāno .
Sotena saddaṃ sutvā … pe … ghānena gandhaṃ ghāyitvā … jivhāya rasaṃ sāyitvā … kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā … manasā dhammaṃ viññāya neva sumano hoti na dummano , upekkhako viharati sato sampajāno .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu ekārakkho hoti ?
Idhāvuso , bhikkhu satārakkhena cetasā samannāgato hoti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu ekārakkho hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu caturāpasseno hoti ?
Idhāvuso , bhikkhu saṅkhāyekaṃ paṭisevati , saṅkhāyekaṃ adhivāseti , saṅkhāyekaṃ parivajjeti , saṅkhāyekaṃ vinodeti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu caturāpasseno hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti ?
Idhāvuso , bhikkhuno yāni
T3.339 tāni puthusamaṇabrāhmaṇānaṃV3.250 puthupaccekasaccāni , sabbāni tāni nunnāni honti paṇunnāni cattāni vantāni muttāni pahīnāni paṭinissaṭṭhāni .Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti ?
Idhāvuso , bhikkhuno kāmesanā pahīnā hoti , bhavesanā pahīnā hoti , brahmacariyesanā paṭippassaddhā .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti .
‘‘ Kathañcāvuso
M3.259 , bhikkhu anāvilasaṅkappā hoti ?Idhāvuso , bhikkhuno kāmasaṅkappo pahīno hoti , byāpādasaṅkappo pahīno hoti , vihiṃsāsaṅkappo pahīno hoti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti ?
Idhāvuso , bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu suvimuttacitto hoti ?
Idhāvuso , bhikkhuno rāgā cittaṃ vimuttaṃ hoti , dosā cittaṃ vimuttaṃ hoti , mohā cittaṃ vimuttaṃ hoti .
Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu suvimuttacitto hoti .
‘‘ Kathañcāvuso , bhikkhu suvimuttapañño hoti ?
Idhāvuso , bhikkhu ‘ rāgo me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo ’ ti pajānāti .
‘ Doso me pahīno … pe … āyatiṃ anuppādadhammo ’ ti pajānāti .
‘ Moho me pahīno
T3.340 … pe … āyatiṃ anuppādadhammo ’ ti pajānāti .Evaṃ kho , āvuso , bhikkhu suvimuttapañño hoti .
Ime dasa dhammā duppaṭivijjhā .
( Ja )‘‘ katame dasa dhammā uppādetabbā ?
Dasa saññā – asubhasaññā , maraṇasaññā , āhārepaṭikūlasaññā , sabbalokeanabhiratisaññā , aniccasaññā , anicce dukkhasaññā , dukkhe anattasaññā , pahānasaññā , virāgasaññā , nirodhasaññā .
Ime dasa dhammā uppādetabbā .
( Jha )‘‘ katame
V3.251 dasa dhammā abhiññeyyā ?Dasa nijjaravatthūni – sammādiṭṭhissa micchādiṭṭhi nijjiṇṇā hoti .
Ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti , te cassa nijjiṇṇā honti .
Sammāsaṅkappassa micchāsaṅkappo … pe … sammāvācassa micchāvācā … sammākammantassa micchākammanto … sammāājīvassa micchāājīvo …
T3.341 sammāvāyāmassa micchāvāyāmo … sammāsatissa micchāsati … sammāsamādhissa micchāsamādhi … sammāñāṇassa micchāñāṇaṃ nijjiṇṇaṃ hoti .Sammāvimuttissa
T3.342 micchāvimuttiM3.260 nijjiṇṇā hoti .Ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti , te cassa nijjiṇṇā honti .
Ime dasa dhammā abhiññeyyā .
( Ña )‘‘ katame
P3.292 dasa dhammā sacchikātabbā ?Dasa asekkhā dhammā – asekkhā sammādiṭṭhi , asekkho sammāsaṅkappo , asekkhā sammāvācā , asekkho sammākammanto , asekkho sammāājīvo , asekkho sammāvāyāmo , asekkhā sammāsati , asekkho sammāsamādhi , asekkhaṃ sammāñāṇaṃ , asekkhā sammāvimutti .
Ime dasa dhammā sacchikātabbā .
‘‘ Iti ime satadhammā bhūtā tacchā tathā avitathā anaññathā sammā tathāgatena abhisambuddhā ’’ ti .
Idamavocāyasmā sāriputto .
Attamanā te bhikkhū āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ abhinandunti .
Dasuttarasuttaṃ niṭṭhitaṃ ekādasamaṃ .
Pāthikavaggo [ pāṭikavaggo ( sī . syā . pī .)] niṭṭhito .
Tassuddānaṃ –
Pāthiko
V3.252 ca [ pāṭikañca ( syā . kaṃ .)] udumbaraṃ [ pāṭikodumbarīceva ( sī . pī .)], cakkavatti aggaññakaṃ ;Sampasādanapāsādaṃ
P3.293 [ sampasādañca pāsādaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)], mahāpurisalakkhaṇaṃ .Siṅgālāṭānāṭiyakaṃ
T3.343 , saṅgīti ca dasuttaraṃ ;Ekādasahi suttehi , pāthikavaggoti vuccati .
Pāthikavaggapāḷi niṭṭhitā .
Tīhi vaggehi paṭimaṇḍito sakalo
Dīghanikāyo samatto .