Issues
Select Version
နိဿယ
မြန်မာဘာသာ
胜嗣Jinadāyāda
中文
译文
中文
(MN) Uparipaṇṇāsa-aṭṭhakathā
(MN) Uparipaṇṇāsa-aṭṭhakathā

5. Dantabhūmisuttavaṇṇanā

Author: နိဿယ @ IAPT

ဧဝံမေသုတန္တိ၊ ဧဝံမေသုတံအစရှိသောသုတ်သည်။ ဒန္တဘူမိသုတ္တံ၊ ဒန္တဘူမိသုတ်တည်း။
တတ္ထ၊ ထိုဒန္တဘူမိသုတ်၌။ အရညကုဋိကာယန္တိ၊ အရညကုဋိကာယံဟူသည်ကား။ တဿောဝေဠုဝနဿ၊ ထိုဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၏သာလျှင်။ ဧကသ္မိံ၊ တခုသော။ ပိဝိတ္တဋ္ဌာနေ၊ ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်၌။ ပဓာနကမ္မိကာနံ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်းအမှုနှင့်ယှဉ်ကုန်သော။ ဘိက္ခူနံ၊ ရဟန်းတို့၏။ အတ္ထာယ၊ အလို့ငှါ။ ကတေသနသနေ၊ ပြုအပ်သောကျောင်းအိပ်ရာနေရာ၌။
ရာဇကုမာရောတိ၊ ရာဇကုမၼရာဟူသည်ကား။ ဗိမ္ဗိသာရဿ၊ ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး၏။ သြရသကော၊ ရင်၌ဖြစ်သော။ ပုတ္တော၊ သားတည်း။
ဖုသေယျာတိ၊ ဖုသေယျဟူသည်ကား။ လဘေယျ၊ ရရာ၏။
ဧကဂ္ဂတန္တိ၊ ဧကဂ္ဂတံဟူသည်ကား။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ပဋိပန္နော၊ မမေ့မလျော့ကျင့်သောပုဂ္ဂိုလ်သည်။ သမာပတ္တိနာမ၊ သမာပတ်မည်သည်ကို။ လဘတိ၊ ရ၏။ ဈာနံနာမ၊ ဈာန်မည်သည်ကို။ လဘတိ၊ ရ၏။ ဣတိဣဒံဝစနံ၊ ဤသို့သောစကားကို။ မယာ၊ အကျွန်ုဇယသေနမင်းသားသည်။ သုတံ၊ ကြားဘူးပါ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝဒတိ၊ လျှောက်ကြား၏။
ကိလမထောတိပဒေန၊ ကိလမထောဟူသောပုဒ်ဖြင့်။ ကာယကိလမထော၊ ကိုယ်၌ပင်ပန်းခြင်းကို။ ဝုတ္တော၊ ဆိုအပ်၏။
ဝိဟေသာတိပဒေန၊ ဝိဟေသာဟူသောပုဒ်ဖြင့်။ သွေဝကိလမထော၊ ထိုကိုယ်ပင်ပန်းခြင်းကိုသာလျှင်။ ဝုတ္တော၊ ဆို၏။
ယထာသကေ တိဋ္ဌေယျာသီတိ၊ ယထာသကေတိဋ္ဌေယျာသီဟူသည်ကား။ အတ္တတော၊ မိမိ၏။ အဇာနကောဋ္ဌာသေယေဝ၊ မသိသောအဖို့၌သာလျှင်။ တိဋ္ဌေယျာသိ၊ တည်လေလော။ ဣတိအယံ၊ ဤသည်ကား။ အတ္ထော၊ အနက်တည်း။
ဒေသေတီတိ၊ ဒေသေတိဟူသည်ကား။ စိတ္တေကဂ္ဂတံနာမ၊ စိတ်တည်ကြည်ခြင်းမည်သည်ကို။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ လဘတိ၊ ရ၏။ သမာပတ္တိ၊ သမာပတ်ကို။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ နိဗ္ဗာတိ၊ ဖြစ်စေ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အပ္ပနံ၊ အပ္ပနာသို့လည်းကောင်။ ဥပစာရံ၊ ဥပစာရသို့လည်းကောင်း။ ပါပေတွာဧဝ၊ ရောက်စေ၍သာလျှင်။ ကသိဏပရိကမ္မံ၊ ကသိုဏ်းပရိကံကို။ သမဏုဒ္ဒေသော၊ သာမဏေသည်။ ကထေသိ၊ ဟောတော်မူပြီ။
ပဝေဒေတွာတိ၊ ပဝေဒေတွာဟူသည်ကား။ ပကာသေတွာ၊ ပြ၍။
နေက္ခမ္မနဥာတဗ္ဗန္တိ၊ နေက္ခမ္မနဉ္စာတဗ္ဗံဟူသည်ကား။ ကာမတော၊ ဝတ္ထုကာမကိလေသကာမတို့မှ။ နိဿဋဂုဏေန၊ ထွက်မြောက်ခြင်းတည်းဟူသောဂုဏ်ဖြင့်။ ဥာတဗ္ဗံ၊ သိအပ်၏။
ကာမတော၊ ဝတ္ထုကာမကိလေသာကာမမှ။ နိဿဋဂုဏေ၊ ထွက်မြောက်ခြင်းတည်းဟူသောဂုဏ်၌။ ဌိတေန၊ တည်သော။ ပုဂ္ဂလေန၊ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဧကဂ္ဂံနာမ၊ တည်ကြည်ခြင်းမည်သည်ကို။ ဇာနိတဗ္ဗံ၊ သိအပ်၏။ ဣတိဣမိနာအဓိပ္ပါယေန၊ ဤသို့သောအလိုဖြင့်။ ဧတံ၊ ဤနေက္ခမ္မနဥာတဗ္ဗံ ဟူသောစကားကို။ ဘဂဝတာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်၏။
သေသာနိ၊ ကြွင်းကုန်သော နေက္ခမ္မနဒဋ္ဌဗ္ဗံ နေက္ခမ္မေနဒဋ္ဌဗ္ဗံ နေက္ခမ္မေနသစ္ဆိကာတဗ္ဗံဟူသောပုဒ်တို့သည်။ တဿေဝ၊ ထိုနေက္ခမ္မေနပတ္တဗ္ဗံဟူသောပုဒ်၏သာလျှင်။ ဝေဝစနာနိ၊ ဝေဝုစ်ပရိယာယ်စကားလှယ်တို့တည်း။
ကာမေပရိဘုဉ္ဇန္တောတိ၊ ကာမေပရိဘုဉ္ဇန္တောဟူသည်ကား။ ဒုဝိဓေပိ၊ နှစ်ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ ကာမေ၊ ဝတ္ထုကမကိလေသာကာမတို့ကို။ ဘုဉ္ဇမာနော၊ သုံးဆောင်သောသူသည်။
ဟတ္ထိဒမ္မာဝါအဿဝါဂေါဒမ္မာဝါတိဧတ္ထ၊ ဟတ္ထိဒမ္မာဝါအဿဒမ္မာဝါ၀ါဒမ္မဝါဟူသောပုဒ်၌။ အဒန္တဟတ္တိဒမ္မသာဒိယ၊ မယဉ်းကျေးသောမဆုံးမအပ်သောဆင်အစရှိသည်တို့ကဲ့သို့။ စိတ္တေကဂ္ဂရဟိတာ၊ သမာဓိမှကင်းကုန်သော။ ပုဂ္ဂလာ၊ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ မှတ်အပ်ကုန်၏။
ဒဟတ္ထိအဒယပိယ၊ ယဉ်ကျေးပြီးသောဆင်အစရှိသည်တို့ကဲ့သို့။ စိတ္တကဂ္ဂသမ္ပန္နာ၊ သမာဓိနှင့်ပြည့်စုံကုန်သော။ ပုဂ္ဂလာ၊ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ မှတ်အပ်ကုန်၏။
အဒန္တဟတ္ထိ ဒမ္မာဒယော၊ မယဉ်ကျေးသောဆုံးမအပ်သောဆင်အစရှိသည်တို့သည်။ ကူဋာကာရံ၊ စဉ်းလဲသောအခြင်းအရာကို။ အကတွာ၊ မပြုမူ၍။ ဓုရံ၊ ရထားဦးကို။ အဆဋ္ဋေတွာ၊ မစွန့်မူ၍။ ဒန္တဂမနံ၊ ယဉ်ကျေးပြီးသောဆင်မြင်းတို့သည်သွားရာခရီးသို့။ ဂန္တုံဝါ၊ သွားခြင်းငှါလည်းကောင်း။ ဒန္တေဟိ၊ ယဉ်ကျေးပြီးသောဆင်မြင်းတို့သည်။ ပတ္တဗ္ဗံ၊ ရောအပ်သော။ ဘူမိံ၊ တပ်တည်းဟူသောအရပ်သို့။ ပါပုဏိတုံဝါ၊ ရောက်ခြင်းငှါလည်းကောင်း။ နသက္ကောန္တိ ယထာ၊ မတတ်နိုင်ကုန်သကဲ့သို့။ ဧဝမေဝ၊ ဤအတူသာလျှင်။ စိတ္တကဂ္ဂရဟိတာ၊ သမာဓိမှကင်းကုန်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ပသန္နစိတ္တေကဂ္ဂေဟိ၊ ကြည်စွာသောသမာဓိတို့ဖြင့်။ နိဗ္ဗတ္တိတဂုဏံ၊ ဖြစ်စေအပ်သောဂုဏ်ကို။ နိဗ္ဗတ္တေတုံဝါ၊ ဖြစ်စေခြင်းငှါလည်းကောင်း။ ပါပုဏိတုံဝါ၊ ရောက်ခြင်းငှါလည်းကောင်း။ နသက္ကောန္တိ၊ မတတ်နိုင်ကုန်။
ဟတ္ထဝိလင်္ဃကေနာတိ၊ ဟာဝိသင်္ဃကေနဟူသည်ကား။ ဟတ္ထေန၊ တယောက်သောသူ၏လက်ဖြင့်။ ဟတ္ထံ၊ တယောက်သောသူ၏လက်ကို။ ဂဟေတွာ၊ ဆွဲကိုင်၍။
ဒိဋ္ဌေယျန္တိ၊ ဒိဋ္ဌေယျံဟူသည်ကား။ ပဿိတဗ္ဗယုတ္တကံ၊ ရှုအပ်သောသဘောနှင့်ယှဉ်သောဝတ္ထုကို။
အာဝုဋောတိ၊ အာဝုဋောဟူသည်ကား။ အာဝရိတော၊ ပိတ်ပင်အပ်၏။
နိဝုဋောတိ၊ နိဝုဋောဟူသည်ကား။ နိဝါရိတော၊ တားမြစ်အပ်၏။
ဩဖုဋောတိ၊ ဩဖုဋောဟူသည်ကား။ သြနဒ္ဓေါ၊ မြှေးရှက်အပ်၏။
နာဂဝနိကန္တိ၊ နာဂဝနိကံဟူသည်ကား။ ဟတ္ထိပဒေါပမေ၊ ဟတ္ထိပဒါပမသုတ်၌။ နာဂဝကာ၊ ဆင်တို့၏ နေရာတော၌ကျင်လည်ကျက်စားတတ်သော။ ပုရိသော၊ ယောက်ျားကို။ နာဂဝနိကောတိ၊ နာဂဝနိကောဟူ၍။ ဝုတ္တော၊ ဆိုအပ်၏။ ဣဓ၊ ဤဒန္တဘူမိသုတ်၌။ ဟတ္ထိသိက္ခာယ၊ ဆင်အတတ်၌။ ကုသလော၊ လိမ္မာသော။ ဟတ္ထိံ၊ ဆင်ကို။ ဂဟေတုံ၊ ဖမ်းယူခြင်းငှါ။ သမတ္ထော၊ စွမ်းနိုင်သော။ ပုရိသော၊ ယောက်ျားကို။ နာဂဝနိကာ၊ နာဂဝနိကဟူ၍။ ဝုတ္တော၊ ဆိုအပ်၏။
အတိပဿိတွာ၊ အတိပဿိတွာဟူသည်ကား။ ဒိသွာ၊ ကောင်းသောဆင်မကောင်းသောဆင်ကိုရှု၍။
ဧတ္ထဂေဓာဝါတိ၊ ဧတ္ထဂေဓာဝါဟူသည်ကား။ ဧတသ္မိံ၊ ထိုဆင်တို့၏နေရာတော၌ဖြစ်သောဆင်အပေါင်း၌။ ပဝတ္တဝေဓာ၊ ဖြစ်သောတပ်မက်မောခြင်းရှိကုန်၏။
သရသင်္ကပ္ပါနန္တိ၊ သရသင်္ကပ္ပါဟူသည်ကား။ ဗာနေသင်္ကပ္ပါနံ၊ နှိုပ်စက်အံ့ဟူသောအကြံအစည်တို့ကို။
မနုဿကန္တေသုသိလေသုသမာဒ ပနာယာတိဧတ္ထ၊ မနုဿကန္တေသုသီလေသုသမာဒပယ ဟူသောပါဌ်၌။ ယဒါ၊ အကြင်အခါ၌။ နာဂေါ၊ ဆင်သည်။ ဣတ္ထိပုရိသေဟိ၊ မိန်းမယောက်ျားတို့သည်လည်း။ ကုမာရကုမာရိကာဟိ၊ သတို့သားငယ် သတို့သမီးငယ်တို့သည်လည်း။ သောဏ္ဍာဒီသု၊ နှာမောင်းအစရှိသည်တို့၌။ ဂဟေတွာ၊ ကိုင်၍။ ဥပကေဠယမာနေ၊ ကစားအပ်သည်ရှိသော်။ ဝိကာရံ၊ တောပြန်ခြင်းကို။ နကရောတိ၊ မပြု။ သုခါယတိ၊ ချမ်းသာစွာဖြစ်၏။ တဒါ၊ ထိုအခါ၌။ အနေနနာဂေန၊ ဤဆင်မင်းသည်။ မနုဿကန္တာနိ၊ လူတို့သည်နှစ်သက်အပ်ကုန်သော။ သီလာနိ၊ အလေ့အကျင့်တို့ကို။ သမာဒိန္နာနိန္ဒာမ၊ ဆောက်တည်အပ်သည်မည်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
ပေမနိယာတိ၊ ပေမနိယာဟူသည်ကား။ တာတ၊ အမောင်ဆင်မင်း။ ရာဇာ၊ ငါတို့အရှင်မင်းမြတ်သည်။ တေ၊ သင်ဆင်မင်းအား။ ပသန္နော၊ ကြည်ညိုပြီ။ မင်္ဂလဟတ္ထိဋ္ဌနေစ၊ မင်္ဂလာဆင်၍အရာဌာန၌သာလျှင်။ ဌပေဿတိ၊ ထားလတ္တံ့။ ရာဇာရဟာနိ၊ မင်းအားထိုက်ကုန်သော။ ဘောဇန၁ဒီနိ၊ ဘောဇဉ်စသည်တို့ကို။ လဘိဿတိ၊ ရလတ္တံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝတွာ၊ ဆို၍။ ဧဝရူပီ၊ ဤသို့သဘောရှိသော၊ နာဂေဟိ၊ ဆင်တို့သည်။ ဝိယာယိတဗ္ဗာ၊ ချစ်အပ်သော။ ကထာ၊ စကားသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။
သုဿုသတီတိ၊ သုသတိဟူသည်ကား။ တံပေမနိယကထံ၊ ထိုချစ်နှစ်သက်ဖွယ်သောစကားကို။ သောတုကာမော၊ နာခြင်းငှါအလိုရှိသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
တိဏဃာသောဒကန္တိ၊ တိကဃသောဒကံဟူသည်ကား။ တိဏသင်္ခါတံ၊ မြက်ဟုဆိုအပ်သော။ ဃာသဉ္စေဝ၊ စားအပ်သောအစာကိုလည်းကောင်း။ ဥဒကဉ္စ၊ သောက်အပ်သောရေကိုလည်းကောင်း။ အနုပဝစ္ဆိ၊ မပြတ်ပေးလတ္တံ့။ ဃာသိတဗ္ဗံ၊ စားအပ်သော။ တိဏံ၊ မြက်ကိုလည်းကောင်း။ ခါဒိတဗ္ဗံ၊ ခဲအပ်သော။ တိဏ၊ မြက်ကိုလည်းကောင်း။ ဣတိအယံ၊ ဤသည်ကား။ အတ္ထော၊ အနက်တည်း။
ပဏဝေါတိ၊ ပဏဝါဟူသည်ကား။ ဒိဏ္ဍိမော၊ ထက်စည်တည်း။
သဗ္ဗဝင်္ကဒေါသနိဟိတနိန္နိတကသာဝေါတိ၊ သဗ္ဗဝင်္ကဒေါသနိဟိတ နိန္နိတကသာဝေါဟူသည်ကား။ နိဟိတ သဗ္ဗဝင်္ကဒေါသောစေဝ၊ ပယ်အပ်သောအလုံးစုံသောကောက်ကျစ်စဉ်းလဲခြင်းတည်းဟူသောအပြစ်ရှိသည်လည်း။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ အပနီတကသဝါစ၊ ပယ်အပ်ပြီးသောချုတ်ချယ်ခြင်းတည်းဟူသောအဖန်ကိုပယ်အပ်ပြီးသည်လည်း။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
အင်္ဂန္တေဝသင်္ချံဂစ္ဆတီတိ၊ အင်္ဂန္တေဝသင်္ချံ ဂစ္ဆတိဟူသည်ကား။ အင်္ဂသမော၊ မင်း၍လက်ခြေအင်္ဂါနှင့်တူသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဂေဟသိတ သီလာနန္တိ၊ ဂေဟသိတသီလာနံ ဟူသည်ကား။ ပဉ္စဂုဏန္တိဿိတသိလာနံ၊ ကာမဂုဏ်ငါးပါးရှိသေါအကုသိုလ်သီလတို့ကို။
ဥာယဿာတိ၊ ဥာဘဿဟူသည်ကား။ အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂဿ၊ အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ်ကို။
အဓိဂမာယ၊ ရခြင်းငှါ။ အဒန္တံမဏိမဟလ္လကောရညောနာဂေါကာလင်္ကတောတိ၊ အဒန္တံမရဏံမဟလ္လကောရညောနာဂေါကာလင်္ကတော ဟူသည်ကား။ ရညော၊ မင်းကို။ မဟလ္လကော၊ ကြီးသော။ နာဂေါ၊ ဆင်ပြောင်သည်။ အဒန္တံ၊ မယဉ်ကျေးဘဲ။ မရဏံ၊ သေခြင်းကို။ မတောကာလင်္ကတော၊ သေ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အဒန္တံ၊ မယဉ်ကျေးဘဲ။ မရဏံကာလံ၊ သေခြင်းကို။ ကရိယံနာမ၊ ပြုခြင်းမည်သည်ကို။ ကရိယတိ၊ ပြုအပ်၍။ ဣတိအယံ၊ ဤသည်ကား။ ဧတ္ထ၊ အဒန္တံမရဏံအစရှိသောပါဌ်၌။ အတ္ထော၊ အနက်တည်း။
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံတို့၌။ ဧသဧသော၊ ဤသို့သော။ နယော၊ နည်းကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ သိအပ်၏။
သေသံ၊ ကြွင်းကျန်သော စကားရပ်သည်။ ဥတ္တာနမေဝ၊ ပေါ်သည်သာလျှင်တည်း။ ဣတိ၊ ဤသည်လျှင် ဒန္တဘူမိသုတ်၏အဖွင့်အပြီးတည်း။ ပဉ္စမံ၊ ငါးခုမြောက်သော။ ဒန္တဘူမိသုတ္တံ၊ ဒန္တေဘူမိသုတ်သည်။ နိဋ္ဌိတံ၊ ပြီးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။