2. Moḷiyaphaggunasuttavaṇṇanā
12. Imasmiṃyeva ṭhāneti ‘‘ cattārome bhikkhu … pe … āhārā ’’ ti evaṃ cattāro āhāre sarūpato dassetvā ‘‘ ime kho bhikkhave … pe … anuggahāyā ’’ ti nigamanavasena dassite imasmiṃyeva ṭhāne .
Desanaṃ niṭṭhāpesi
M2.33 catuāhāravibhāgadīpakaṃ desanaṃ uddesavaseneva niṭṭhāpesi , upari āvajjetvā tuṇhī nisīdi .Diṭṭhigatikoti attadiṭṭhivasena diṭṭhigatiko .
Varagandhavāsitan ti sabhāvasiddhena candanagandhena ceva tadaññanānāgandhena ca paribhāvitattā varagandhavāsitaṃ
V2.29 .
Ratanacaṅkoṭavarenāti ratanamayena uttamacaṅkoṭakena .Desanānusandhiṃ ghaṭentoti yathādesitāya desanāya anusandhiṃ ghaṭento , yathā uparidesanā vaddheyya , evaṃ ussāhaṃ karonto .
Viññāṇāhāraṃ āhāretīti tassa āhāraṇakiriyāya vuttapucchāya taṃ diṭṭhigataṃ uppāṭento ‘‘ yo etaṃ … pe … bhuñjati vā ’’ ti āha .
Viññāṇāhāre nāma icchite tassa upabhuñjakenapi bhavitabbaṃ , so ‘‘ ko nu kho ’’ ti ayaṃ pucchāya adhippāyo .
Utusamayeti gabbhavuṭṭhānasamaye .
So hi utusamayassa mattakasamayattā tathā vutto .
‘‘ Udakena aṇḍāni mā nassantū ’’ ti mahāsamuddato nikkhamitvā .
Gijjhapotakā viya āhārasañcetanāya tāni kacchapaṇḍāni manosañcetanāhārena yāpentīti ayaṃ tassa therassa laddhi .
Kiñcāpi ayaṃ laddhīti phassamanosañcetanāhāresu kiñcāpi therassa yuttā ayuttā vā ayaṃ laddhi .
Imaṃ pañhan ti ‘‘ ko nu kho , bhante , viññāṇāhāraṃ āhāretī ’’ ti imaṃ pañhaṃ etāya yathāvuttāya laddhiyā na pana pucchati , atha kho sattupaladdhiyā pucchatīti adhippāyo .
Soti diṭṭhigatiko .
Na niggahetabbo ummattakasadisattā adhippāyaṃ ajānitvā pucchāya katattā .
Tenāha ‘‘ āhāretīti nāhaṃ vadāmī ’’ tiādi .
Tasmiṃ mayā evaṃ vutteti tasmiṃ vacane mayā ‘‘ āhāretī ’’ ti evaṃ vutte sati .
Ayaṃ pañhoti ‘‘ ko nu kho , bhante , viññāṇāhāraṃ āhāretī ’’ ti ayaṃ pañho yutto bhaveyya .
Evaṃ pucchite pañheti sattupaladdhiṃ anādāya ‘‘ katamassa dhammassa paccayo ’’ ti evaṃ dhammapavattavaseneva pañhe pucchite .
Teneva viññāṇenāti teneva paṭisandhiviññāṇena saha uppannaṃ nāmañca rūpañca atītabhave diṭṭhigatikassa vasena āyatiṃ punabbhavābhinibbattīti idhādhippetaṃ .
Nāmarūpe jāte satīti nāmarūpe nibbatte tappaccayabhūtaṃ bhinditvā saḷāyatanaṃ hoti .
Tatrāyaṃ paccayavibhāgo – nāmanti vedanādikhandhattayaṃ idhādhippetaṃ , rūpaṃ pana sattasantatipariyāpannaṃ , niyamato cattāri bhūtāni cha vatthūni jīvitindriyaṃ
M2.34 āhāro ca .
Tattha vipākanāmaṃ paṭisandhikkhaṇe hadayavatthuno sahāyo hutvā chaṭṭhassa manāyatanassa sahajātaaññamaññanissayasampayuttavipākaatthiavigatapaccayehi sattadhā paccayo hoti .
Kiñci panettha hetupaccayena kiñci āhārapaccayenāti evaṃ ukkaṃsāvakaṃso veditabbo .
Itaresaṃ pana pañcāyatanānaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ sahāyo hutvā sahajātanissayavipākavippayuttaatthiavigatavasena chadhā paccayo hoti .
Kiñci panettha hetupaccayena kiñci āhārapaccayenāti sabbaṃ purimasadisaṃ .
Pavatte vipākanāmaṃ vipākassa chaṭṭhāyatanassa vuttanayena sattadhāV2.30 paccayo hoti , avipākaṃ pana avipākassa chaṭṭhassa tato vipākapaccayaṃ apanetvā paccayo hoti .
Cakkhāyatanādīnaṃ pana paccuppannaṃ cakkhupasādādivatthukampi itarampi vipākanāmaṃ pacchājātavippayuttaatthiavigatapaccayehi catudhā paccayo hoti , tathā avipākampi veditabbaṃ .
Rūpato pana vatthurūpaṃ paṭisandhiyaṃ chaṭṭhassa sahajātaaññamaññanissayavippayuttaatthiavigatapaccayehi chadhā paccayo hoti .
Cattāri pana bhūtāni cakkhāyatanādīnaṃ pañcannaṃ sahajātanissayaatthiavigatapaccayehi catudhā paccayo hoti .
Rūpajīvitaṃ atthiavigatindriyavasena tidhā paccayo hotīti ayañhettha saṅkhepo , vitthāro pana visuddhimaggato ( visuddhi .2.594) gahetabbo .Pañhassa okāsaṃ dentoti ‘‘ ko nu kho , bhante , phusatī ’’ ti imassa diṭṭhigatikapañhassa okāsaṃ dento .
Tato vivecetukāmoti adhippāyo .
Sabbapadesūti diṭṭhigatikena bhagavatā ca vuttapadesu .
Sattoti attā .
So pana ucchedavādinopi yāva na ucchijjati , tāva atthevāti laddhi , pageva sassatavādino .
Bhūtoti vijjamāno .
Nipphattoti nipphanno .
Na tassa dāni nipphādetabbaṃ kiñci atthīti laddhi .
Idappaccayā idan ti imasmā viññāṇāhārapaccayā idaṃ nāmarūpaṃ .
Puna idappaccayā idan ti imasmā nāmarūpapaccayā idaṃ saḷāyatananti evaṃ bahūsu ṭhānesu bhagavatā kathitattā yathā paccayato nibbattaṃ saṅkhāramattamidanti saññattiṃ upagato .
Tenāpīti saññattupagatenāpi .
Ekābaddhaṃ katvāti yathā pucchāya avasaro na hoti , tathā ekābaddhaṃ katvā .
Desanāruḷhan ti yato saḷāyatanapadato paṭṭhāya ‘‘ saḷāyatanapaccayā phasso ’’ tiādinā desanā paṭiccasamuppādavīthiṃ āruḷhameva .
Tamevāti saḷāyatanapadameva
M2.35 gahetvā .
Vivajjentoti vivaṭṭento .
Evamāhāti ‘‘ channaṃtvevā ’’ tiādiākārena evaṃ desite ,‘‘ vineyyajano paṭivijjhatī ’’ ti evamāha .Viññāṇāhāro āyatiṃ punabbhavābhinibbattiyāti evaṃ purimabhavato āyatibhavassa paccayavasena mūlakāraṇavasena ca desitattā ‘‘ viññāṇanāmarūpānaṃ antare eko sandhī ’’ ti vuttaṃ .
Tadaminā viññāṇaggahaṇena abhisaṅkhāraviññāṇassāpi gahaṇaṃ katanti daṭṭhabbaṃ .
Moḷiyaphaggunasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .