8. Kosambisuttavaṇṇanā
68. Aṭṭhame
M2.122 parassa saddahitvāti parassa vacanaṃ saddahitvā .
Tenāha ‘‘ yaṃ esa bhaṇati , taṃ bhūtanti gaṇhātī ’’ ti .
Parapattiyo hi eso paraneyyabuddhiko .Yaṃ kāraṇan ti yaṃ attanā cintitavatthu .
Ruccatīti ‘‘ evametaṃ bhavissati , na aññathā ’’ ti attano matiyā cintentassa ruccati .
Ruciyā gaṇhātīti parapattiyo ahutvā sayameva tathā rocento gaṇhāti .
Anussavoti ‘‘ anu anu sutan ’’ ti evaṃ cirakālagatāya anussutiyā labbhamānaṃ ‘‘ kathamidaṃ siyā , kasmā bhūtametan ’’ ti anussavena gaṇhāti .
Vitakkayatoti ‘‘ evametaṃ siyā ’’ ti parikappentassa .
Ekaṃ kāraṇaṃ upaṭṭhātīti yathāparikappitavatthu cittassa upaṭṭhāti .
Ākāraparivitakkenāti attanā kappitākārenā taṃ gaṇhāti .
Ekā diṭṭhi uppajjatīti ‘‘ yathāparikappitaṃ kiñci atthaṃ evametaṃ , nāññathā ’’ ti abhinivisantassa eko abhiniveso uppajjati .
Yāyassāti yāya diṭṭhiyā assa puggalassa .
Nijjhāyantassāti paccakkhaṃ viya nirūpetvā cintentassa .
Khamatīti tathā gahaṇakkhamo hoti .
Tenāha ‘‘ so … pe … gaṇhātī ’’ ti .
Etānīti saddhādīni .
Tāni hi saddheyyānaṃ vatthūnaṃ gahaṇahetubhāvato ‘‘ kāraṇānī ’’ ti vuttāni .
Bhavanirodho nibbānan ti navavidhopi bhavo nirujjhati ettha etasmiṃ adhigateti bhavanirodho , nibbānaṃ .
Svāyaṃ bhavo pañcakkhandhasaṅgaho tabbinimutto natthīti āha ‘‘ pañcakkhandhanirodho nibbānan ’’ ti .
Bhavanirodho nibbānaṃ nāmāti ‘‘ nibbānaṃ nāma bhavanirodho ’’ ti esa pañho sekkhehipi jānitabbo , na asekkheheva .
Imaṃ ṭhānan ti imaṃ yāthāvakāraṇaṃ .
Suṭṭhu diṭṭhan ti ‘‘ bhavanirodho nibbānan ’’ ti mayā suṭṭhu yāthāvato diṭṭhaṃ , bhavassa pīḷanasaṅkhatasantāpavipariṇāmaṭṭhānaṃ , bhavanirodhassa ca nissaraṇavivekāsaṅkhatāmataṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya
V2.106 diṭṭhattā .Anāgāmiphale ṭhito hi anāgāmimagge ṭhito eva nāma uparimaggassa anadhigatattāti vuttaṃ ‘‘ anāgāmimagge ṭhitattā ’’ ti .
Nibbānaṃ ārabbha pavattampi therassetaṃ ñāṇaṃ ‘‘ nibbānaṃ paccavekkhatī ’’ ti vuttañāṇaṃ viya na hotīti vuttaṃ ‘‘ ekūnavīsatiyā … pe … paccavekkhaṇañāṇan ’’ ti .
Etena etaṃ nibbānapaccavekkhaṇā viya na hoti sappadesabhāvatoti dasseti .
Evañca katvā idha udapānanidassanampi samatthitanti daṭṭhabbaṃ .
Paccavekkhaṇañāṇenāti avasesakilesānaṃ , nibbānasseva
M2.123 vā paccavekkhaṇañāṇena .Upari arahattaphalasamayoti upari sijjhanato arahattapaṭilābho tathā atthi .
‘‘ Yenāhaṃ taṃ pariyesato nibbānaṃ sacchikarissāmī ’’ ti jānāti .