Issues
Select Version
(SN) Nidānavagga-aṭṭhakathā
(SN) Nidānavagga-aṭṭhakathā

Kosambisuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

8. Kosambisuttavaṇṇanā

68. AṭṭhameM2.122 parassa saddahitvāti parassa vacanaṃ saddahitvā . Tenāha ‘‘ yaṃ esa bhaṇati , taṃ bhūtanti gaṇhātī ’’ ti . Parapattiyo hi eso paraneyyabuddhiko .
Yaṃ kāraṇan ti yaṃ attanā cintitavatthu . Ruccatīti ‘‘ evametaṃ bhavissati , na aññathā ’’ ti attano matiyā cintentassa ruccati . Ruciyā gaṇhātīti parapattiyo ahutvā sayameva tathā rocento gaṇhāti .
Anussavoti ‘‘ anu anu sutan ’’ ti evaṃ cirakālagatāya anussutiyā labbhamānaṃ ‘‘ kathamidaṃ siyā , kasmā bhūtametan ’’ ti anussavena gaṇhāti .
Vitakkayatoti ‘‘ evametaṃ siyā ’’ ti parikappentassa . Ekaṃ kāraṇaṃ upaṭṭhātīti yathāparikappitavatthu cittassa upaṭṭhāti . Ākāraparivitakkenāti attanā kappitākārenā taṃ gaṇhāti .
Ekā diṭṭhi uppajjatīti ‘‘ yathāparikappitaṃ kiñci atthaṃ evametaṃ , nāññathā ’’ ti abhinivisantassa eko abhiniveso uppajjati . Yāyassāti yāya diṭṭhiyā assa puggalassa . Nijjhāyantassāti paccakkhaṃ viya nirūpetvā cintentassa . Khamatīti tathā gahaṇakkhamo hoti . Tenāha ‘‘ so … pe … gaṇhātī ’’ ti .
Etānīti saddhādīni . Tāni hi saddheyyānaṃ vatthūnaṃ gahaṇahetubhāvato ‘‘ kāraṇānī ’’ ti vuttāni .
Bhavanirodho nibbānan ti navavidhopi bhavo nirujjhati ettha etasmiṃ adhigateti bhavanirodho , nibbānaṃ . Svāyaṃ bhavo pañcakkhandhasaṅgaho tabbinimutto natthīti āha ‘‘ pañcakkhandhanirodho nibbānan ’’ ti .
Bhavanirodho nibbānaṃ nāmāti ‘‘ nibbānaṃ nāma bhavanirodho ’’ ti esa pañho sekkhehipi jānitabbo , na asekkheheva . Imaṃ ṭhānan ti imaṃ yāthāvakāraṇaṃ .
Suṭṭhu diṭṭhan ti ‘‘ bhavanirodho nibbānan ’’ ti mayā suṭṭhu yāthāvato diṭṭhaṃ , bhavassa pīḷanasaṅkhatasantāpavipariṇāmaṭṭhānaṃ , bhavanirodhassa ca nissaraṇavivekāsaṅkhatāmataṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāyaV2.106 diṭṭhattā .
Anāgāmiphale ṭhito hi anāgāmimagge ṭhito eva nāma uparimaggassa anadhigatattāti vuttaṃ ‘‘ anāgāmimagge ṭhitattā ’’ ti .
Nibbānaṃ ārabbha pavattampi therassetaṃ ñāṇaṃ ‘‘ nibbānaṃ paccavekkhatī ’’ ti vuttañāṇaṃ viya na hotīti vuttaṃ ‘‘ ekūnavīsatiyā … pe … paccavekkhaṇañāṇan ’’ ti . Etena etaṃ nibbānapaccavekkhaṇā viya na hoti sappadesabhāvatoti dasseti . Evañca katvā idha udapānanidassanampi samatthitanti daṭṭhabbaṃ .
Paccavekkhaṇañāṇenāti avasesakilesānaṃ , nibbānassevaM2.123 vā paccavekkhaṇañāṇena .
Upari arahattaphalasamayoti upari sijjhanato arahattapaṭilābho tathā atthi . ‘‘ Yenāhaṃ taṃ pariyesato nibbānaṃ sacchikarissāmī ’’ ti jānāti .