55-56.
Ojaṃ abhiharantīti rasaharaṇiyo viya purisassa sarīre rukkhamūlāni rukkhassa pathavīāporase upari āropenti .
Tesaṃ tathā āropanaṃ ‘‘ ojāyā ’’ tiādinā vibhāveti .
Hatthasatubbedhamassāti hatthasatubbedho , hatthasataṃ ubbiddhassapi .
Etthāti etissaṃ vaṭṭakathāyaṃ .
Kammārohanan ti kammapaccayo .
Puna etthāti etissaṃ vivaṭṭakathāyaṃ .
Vaṭṭadukkhaṃ nāsetukāmassa daḷhaṃ uppannasaṃvegañāṇaṃ sandhāya ‘‘ kuddālo viyā ’’ ti āha .
Tato nibbattitañāṇaṃ samādhipacchiyā ṭhitaṃ nissāya pavattetabbavipassanārambhañāṇaṃ .
Rukkhacchedanapharasu viyāti evaṃbhūtassa vipassanā ekantato vaṭṭacchedāya hotiyevāti āha ‘‘ rukkhassa … pe … manasikarontassa paññā ’’ ti .
Tattha kammaṭṭhānan ti vipassanākammaṭṭhānaṃ .
Taṃ catubbidhavavatthānavasena vīsati pathavīkoṭṭhāsā , dvādasa āpokoṭṭhāsā , cattāro tejokoṭṭhāsā , cha vāyokoṭṭhāsāti dvecattālīsāya koṭṭhāsesu .
Viññāṇassa cāti iti -saddo ādiattho pakārattho ca .
Tena bhūtarūpāni viññāṇasampayuttadhamme ca saṅgaṇhāti .
Sattasu sappāyesu yassa alabhantassa kammaṭṭhānaṃ vibhūtaṃ hutvā na upaṭṭhāti , taṃ sandhāyāha ‘‘ aññataraṃ sappāyan ’’ ti .
Sesaṃ suviññeyyameva .
Mahārukkhasuttadvayavaṇṇanā niṭṭhitā .
(SN) Nidānavagga-aṭṭhakathā
- 1. Nidānasaṃyuttaṃ
- 1. Buddhavaggo
- 1. Paṭiccasamuppādasuttavaṇṇanā
- Vibhaṅgasuttavaṇṇanā
- 3. Paṭipadāsuttavaṇṇanā
- Vipassīsuttavaṇṇanā
- 5-10. Sikhīsuttādivaṇṇanā
- Āhāravaggo
- Āhārasuttavaṇṇanā
- Moḷiyaphaggunasuttavaṇṇanā
- Samaṇabrāhmaṇasuttavaṇṇanā
- Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttavaṇṇanā
- Kaccānagottasuttavaṇṇanā
- Kaccānagottasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 6. Dhammakathikasuttavaṇṇanā
- Acelakassapasuttavaṇṇanā
- Timbarukasuttavaṇṇanā
- Bālapaṇḍitasuttavaṇṇanā
- 10. Paccayasuttavaṇṇanā
- Dasabalavaggo
- Dasabalasuttavaṇṇanā
- Dutiyadasabalasuttavaṇṇanā
- Upanisasuttavaṇṇanā
- Aññatitthiyasuttavaṇṇanā
- Bhūmijasuttavaṇṇanā
- 7. Paccayasuttavaṇṇanā
- Bhikkhusuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 9. Samaṇabrāhmaṇasuttavaṇṇanā
- Kaḷārakhattiyavaggo
- Bhūtasuttavaṇṇanā
- Kaḷārasuttavaṇṇanā
- Ñāṇavatthusuttavaṇṇanā
- Ñāṇavatthusuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 4. Dutiyañāṇavatthusuttavaṇṇanā
- Avijjāpaccayasuttavaṇṇanā
- Avijjāpaccayasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 6. Dutiyaavijjāpaccayasuttavaṇṇanā
- Natumhasuttavaṇṇanā
- Cetanāsuttavaṇṇanā
- 9. Dutiyacetanāsuttavaṇṇanā
- Tatiyacetanāsuttavaṇṇanā
- Gahapativaggo
- Pañcaverabhayasuttavaṇṇanā
- Pañcaverabhayasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 2. Dutiyapañcaverabhayasuttavaṇṇanā
- Dukkhasuttavaṇṇanā
- Lokasuttavaṇṇanā
- Lokasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 5. Ñātikasuttavaṇṇanā
- Aññatarabrāhmaṇasuttavaṇṇanā
- Jāṇussoṇisuttavaṇṇanā
- Lokāyatikasuttavaṇṇanā
- Ariyasāvakasuttavaṇṇanā
- Dutiyaariyasāvakasuttavaṇṇanā
- Dukkhavaggo
- Parivīmaṃsanasuttavaṇṇanā
- Upādānasuttavaṇṇanā
- 3. Saṃyojanasuttavaṇṇanā
- 4. Dutiyasaṃyojanasuttavaṇṇanā
- 5. Mahārukkhasuttavaṇṇanā
- 6. Dutiyamahārukkhasuttavaṇṇanā
- Taruṇarukkhasuttavaṇṇanā
- Nidānasuttavaṇṇanā
- Mahāvaggo
- Assutavāsuttavaṇṇanā
- Dutiyaassutavāsuttavaṇṇanā
- Puttamaṃsūpamasuttavaṇṇanā
- Atthirāgasuttavaṇṇanā
- Nagarasuttavaṇṇanā
- 6. Sammasasuttavaṇṇanā
- Naḷakalāpīsuttavaṇṇanā
- Kosambisuttavaṇṇanā
- Kosambisuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 9. Upayantisuttavaṇṇanā
- 10. Susimasuttavaṇṇanā
- Samaṇabrāhmaṇavaggo
- Jarāmaraṇasuttādivaṇṇanā
- Antarapeyyālavaggo
- Satthusuttādivaṇṇanā
- Abhisamayasaṃyuttaṃ
- Nakhasikhāsuttavaṇṇanā
- Pokkharaṇīsuttavaṇṇanā
- Saṃbhejjaudakasuttādivaṇṇanā
- Pathavīsuttādivaṇṇanā
- Dhātusaṃyuttaṃ
- Nānattavaggo
- Dhātunānattasuttavaṇṇanā
- Phassanānattasuttavaṇṇanā
- Nophassanānattasuttavaṇṇanā
- Vedanānānattasuttavaṇṇanā
- Vedanānānattasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 5. Dutiyavedanānānattasuttavaṇṇanā
- Dutiyavedanānānattasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 6. Bāhiradhātunānattasuttavaṇṇanā
- Saññānānattasuttavaṇṇanā
- Nopariyesanānānattasuttavaṇṇanā
- Bāhiraphassanānattasuttādivaṇṇanā
- Dutiyavaggo
- Sattadhātusuttavaṇṇanā
- Sanidānasuttavaṇṇanā
- Giñjakāvasathasuttavaṇṇanā
- Hīnādhimuttikasuttavaṇṇanā
- Caṅkamasuttavaṇṇanā
- Caṅkamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 6. Sagāthāsuttavaṇṇanā
- Assaddhasaṃsandanasuttavaṇṇanā
- 8-12.
- Kammapathavaggo
- 1-2.
- 3-5.
- Pañcasikkhāpadasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā . 7. Dasaṅgasuttavaṇṇanā
- 7. Dasaṅgasuttavaṇṇanā
- Catutthavaggo
- Catudhātusuttavaṇṇanā
- Pubbesambodhasuttavaṇṇanā
- Acariṃsuttavaṇṇanā
- Acariṃsuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 4. Nocedaṃsuttavaṇṇanā
- Ekantadukkhasuttavaṇṇanā
- 6-10.
- Anamataggasaṃyuttaṃ
- Paṭhamavaggo
- Tiṇakaṭṭhasuttavaṇṇanā
- Pathavīsuttavaṇṇanā
- Assusuttavaṇṇanā
- 4. Khīrasuttavaṇṇanā
- Pabbatasuttavaṇṇanā
- 6. Sāsapasuttavaṇṇanā
- Sāvakasuttavaṇṇanā
- Gaṅgāsuttavaṇṇanā
- Puggalasuttavaṇṇanā
- Duggatasuttavaṇṇanā
- 1. Duggatasuttavaṇṇanā
- Duggatasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 2. Sukhitasuttavaṇṇanā
- Sukhitasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 3. Tiṃsamattasuttavaṇṇanā
- 4-9.
- Mātusuttādivaṇṇanā niṭṭhitā . 10. Vepullapabbatasuttavaṇṇanā
- Kassapasaṃyuttaṃ
- Santuṭṭhasuttavaṇṇanā
- 2. Anottappīsuttavaṇṇanā
- Candūpamasuttavaṇṇanā
- Kulūpakasuttavaṇṇanā
- Jiṇṇasuttavaṇṇanā
- Ovādasuttavaṇṇanā
- 7. Dutiyaovādasuttavaṇṇanā
- 8. Tatiyaovādasuttavaṇṇanā
- Jhānābhiññasuttavaṇṇanā
- Upassayasuttavaṇṇanā
- Upassayasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 11. Cīvarasuttavaṇṇanā
- Paraṃmaraṇasuttavaṇṇanā
- Saddhammappatirūpakasuttavaṇṇanā
- Paṭhamavaggo
- Dāruṇasuttavaṇṇanā
- 1. Dāruṇasuttavaṇṇanā
- Baḷisasuttavaṇṇanā
- Baḷisasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 3-4.
- Mīḷhakasuttavaṇṇanā
- Asanisuttavaṇṇanā
- Diddhasuttavaṇṇanā
- Siṅgālasuttavaṇṇanā
- Verambhasuttavaṇṇanā
- Sagāthakasuttavaṇṇanā
- Dutiyavaggo
- 1-2.
- Tatiyavaggo Mātugāmasuttavaṇṇanā
- 3. Tatiyavaggo
- 1-2. Mātugāmasuttādivaṇṇanā
- Kalyāṇīsuttavaṇṇanā
- Ekaputtakasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā . 7. Tatiyasamaṇabrāhmaṇasuttavaṇṇanā
- Chavisuttavaṇṇanā
- Rajjusuttavaṇṇanā
- Bhikkhusuttavaṇṇanā
- 1-4.
- Bhindisuttādivaṇṇanā
- Acirapakkantasuttavaṇṇanā
- Pañcarathasatasuttavaṇṇanā
- Pañcarathasatasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 7-13.
- Rāhulasaṃyuttaṃ
- Paṭhamavaggo
- 1-8.
- 9. Dhātusuttavaṇṇanā
- Dhātusuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 10. Khandhasuttavaṇṇanā
- Dutiyavaggo
- Anusayasuttavaṇṇanā
- 11. Anusayasuttavaṇṇanā
- Apagatasuttavaṇṇanā
- Lakkhaṇasaṃyuttaṃ
- Paṭhamavaggo
- Aṭṭhisuttavaṇṇanā
- Aṭṭhisuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 2. Pesisuttavaṇṇanā
- Piṇḍasuttavaṇṇanā
- Nicchavisuttavaṇṇanā
- Asilomasuttavaṇṇanā
- Sattisuttavaṇṇanā
- Usulomasuttavaṇṇanā
- Sūcilomasuttavaṇṇanā
- Dutiyasūcilomasuttavaṇṇanā
- Kumbhaṇḍasuttavaṇṇanā
- Dutiyavaggo
- Sasīsakasuttavaṇṇanā
- Nicchavitthisuttavaṇṇanā
- 3. Nicchavitthisuttavaṇṇanā
- Maṅgulitthisuttavaṇṇanā
- Okilinīsuttavaṇṇanā
- Asīsakasuttavaṇṇanā
- 7-11.
- Opammasaṃyuttaṃ
- Kūṭasuttavaṇṇanā
- Nakhasikhasuttavaṇṇanā
- Kulasuttavaṇṇanā
- Okkhāsuttavaṇṇanā
- Sattisuttavaṇṇanā
- Sattisuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 6. Dhanuggahasuttavaṇṇanā
- Āṇisuttavaṇṇanā
- Kaliṅgarasuttavaṇṇanā
- Nāgasuttavaṇṇanā
- 10. Biḷārasuttavaṇṇanā
- Biḷārasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 11. Siṅgālasuttavaṇṇanā
- Dutiyasiṅgālasuttavaṇṇanā
- Bhikkhusaṃyuttaṃ
- Kolitasuttavaṇṇanā
- Kolitasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 2. Upatissasuttavaṇṇanā
- Ghaṭasuttavaṇṇanā
- Navasuttavaṇṇanā
- Navasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 5. Sujātasuttavaṇṇanā
- Lakuṇḍakabhaddiyasuttavaṇṇanā
- Visākhasuttavaṇṇanā
- Visākhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 8. Nandasuttavaṇṇṇanā
- Nandasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 9. Tissasuttavaṇṇanā
- Theranāmakasuttavaṇṇanā
- Mahākappinasuttavaṇṇanā
- Sahāyakasuttavaṇṇanā