7. Rāhulasaṃyuttaṃ
1. Paṭhamavaggo
1-8.Cakkhusuttādivaṇṇanā
188-195.
Ekavihārīti
V2.158M2.179 catūsupi iriyāpathesu ekākī hutvā viharanto .
Vivekaṭṭhoti vivittaṭṭho , tenāha ‘‘ nissaddo ’’ ti .Satiyā avippavasantoti satiyā avippavāsena ṭhito , sabbadā avijahanavasena pavatto .
Ātāpīti vīriyasampannoti sabbaso kilesānaṃ ātāpanaparitāpanavasena pavattavīriyasamaṅgībhūto .
Pahitattoti tasmiṃ visesādhigame pesitacitto , tattha ninno tappabbhāroti attho .
Hutvā abhāvākārenāti uppattito pubbe avijjamāno paccayasamavāyena hutvā uppajjitvā bhaṅguparamasaṅkhātena abhāvākārena .
Aniccan ti niccadhuvatābhāvato .
Uppādavayavantatāyāti khaṇe khaṇe uppajjitvā nirujjhanato .
Tāvakālikatāyāti taṅkhaṇikatāya .
Vipariṇāmakoṭiyāti vipariṇāmavantatāya .
Cakkhuñhi upādāya vikārāpajjanena vipariṇamantaṃ vināsaṃ paṭipīḷaṃ pāpuṇāti .
Niccapaṭikkhepatoti niccatāya paṭikkhipitabbato lesamattassapi anupalabbhanato .
Dukkhamanaṭṭhenāti nirantaradukkhatāya dukkhena khamitabbato .
Dukkhavatthukaṭṭhenāti nānappakāradukkhādhiṭṭhānato .
Satatasampīḷanaṭṭhenāti abhiṇhatāpasabhāvato .
Sukhapaṭikkhepenāti sukhabhāvassa paṭikkhipitabbato .
Taṇhāgāho mamaṃkārabhāvato .
Mānagāho ahaṃkārabhāvato .
Diṭṭhigāho ‘‘ attā me ’’ ti vipallāsabhāvato .
Virāgavasenāti virāgaggahaṇena .
Tathā vimuttivasenāti vimuttiggahaṇena .
Pasādāva gahitā dvārabhāvappattassa adhippetattā .
Sammasanacāracittaṃ dvārabhūtamanoti adhippāyo .
Chaṭṭhe ārammaṇe tebhūmakadhammā sammasanacārassa adhippetattā .
Yathā paṭhamasutte pañca pasādā gahitā , na sasambhāracakkhuādayo , evaṃ
M2.180 tatiyasutte na pasādavatthukacittameva gahitaṃ .
NaV2.159 taṃsampayuttā dhammā .
Evañhi avadhāraṇaṃ sātthakaṃ hoti aññathā tena apanetabbassa abhāvato .Sabbatthāti sabbesu catutthasuttādīsu .
Javanappattāti javanacittasaṃyuttā .
Cakkhusuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
9. Dhātusuttavaṇṇanā
196. Ākāsadhātu rūpaparicchedatāya rūpapariyāpannanti adhippāyena ‘‘ sesāhi rūpan ’’ ti vuttaṃ .
Nāmarūpan ti tebhūmakaṃ nāmaṃ rūpañca kathitaṃ .
Dhātusuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
10. Khandhasuttavaṇṇanā
197. Sabbasaṅgāhikaparicchedenāti dhammasaṅgaṇhanapariyāyena .
Idhāti imasmiṃ sutte .
Tebhūmakāti gahetabbā sammasanacārassa adhippetattā .
Khandhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Paṭhamavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Dutiyavaggo
11. Anusayasuttavaṇṇanā
200. Dutiyavagge attanoti āyasmā rāhulo attano saviññāṇakaṃ kāyaṃ dasseti .
Parassāti parassa aviññāṇakakāyaṃ dasseti .
Parasantāne vā arūpe dhamme aggahetvā rūpakāyameva gaṇhanto vadati .
Apare ‘‘ asaññasattānaṃ attabhāvaṃ sandhāya tathā vuttan ’’ ti vadanti .
Purimenāti ‘‘ imasmiṃ saviññāṇake kāye ’’ ti iminā padena .
Pacchimenāti ‘‘ bahiddhā ’’ ti iminā padena .
Ete kilesāti ete
M2.181 diṭṭhitaṇhāmānasaññitā kilesā .
Etesu vatthūsūti ajjhattabahiddhāvatthūsu .Samma … pe … passatīti pubbabhāge vipassanāñāṇena sammasanavasena , maggakkhaṇe abhisamayavasena suṭṭhu attapaccakkhena ñāṇena passati .
Anusayasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
12. Apagatasuttavaṇṇanā
201.‘‘ Ahametan ’’ ti
V2.160 ahaṃkārādīnaṃ anavasesappahānena accantameva apagataṃ .Dvīsūti paṭhamavaggādīsu .
Desanāya asekkhabhūmiyā desitattā asekkhabhūmi kathitā .
Paṭhamoti paṭhamavaggo ‘‘ sādhu me , bhante , bhagavā ’’ tiādinā āyācantassa , dutiyo anāyācantassa therassa ajjhāsayavasena kathito .
Vimuttiparipācanīyadhammā nāma vivaṭṭasannissitā saddhindriyādayo .
Tena pana vipassanāya kathitattā kathitā evāti .
Taṃtaṃdesanānusārena hi thero te dhamme paripākaṃ pāpesi .
Tathā hi bhagavā dutiyavaggaṃ anāyācitopi desesi .
Apagatasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Dutiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
Sāratthappakāsiniyā saṃyuttanikāya-aṭṭhakathāya
Rāhulasaṃyuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā samattā .