Issues
Select Version
(SN) Nidānavagga-aṭṭhakathā
(SN) Nidānavagga-aṭṭhakathā

6. Sammasasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

66. Chaṭṭhe assāti bhagavato . Saṇhasukhumadhammaparidīpanato sukhumā . Tīhi lakkhaṇehi aṅkiyattā tilakkhaṇāhatā , aniccādilakkhaṇaparidīpinīti attho . Ariyadhammādhigamassa upanissayabhūtena hetunā sahetukā . Tihetukapaṭisandhipaññāya pāṭihāriyapaññāya ca atthitāya paññavantoM2.120 na kevalaṃ ajjhattikaaṅgasampattiyeva , bāhiraṅgasampattipi nesamatthīti dassetuṃ ‘‘ siniddhānī ’’ tiādi vuttaṃ .
Abbhantaran ti ajjhattaṃ . Paccayasammasanan ti paccayuppannānaṃ paccayavīmaṃsaṃ .
Ārambhānurūpā anusandhi yathānusandhi . Na gatāti na sampattā . Asambhinnapadan ti avomissakapadaṃ , aññattha evaṃ anāgataṃ vākyanti attho . Tenāha ‘‘ aññattha hi evaṃ vuttaṃ nāma natthī ’’ ti . Evan ti ‘‘ tenahānandā ’’ ti ekavacanaṃ ,‘‘ suṇātha manasi karothā ’’ ti bahuvacanaṃ katvā vuttaṃ nāma natthīti attho . Keci pana ‘‘ tenahānandā ’’ ti idhāpi bahuvacanameva katvā paṭhanti ‘‘ sādhu anuruddhā ’’ tiādīsu viya .
Upadhīti adhippetaṃ upadhīyati ettha dukkhanti .
Uppajjati uppādakkhaṇaṃ udayaṃ paṭilabhati ‘‘ pākaṭabhāvo ṭhitiko , attalābho udayo ’’ ti . Nivisati nivesaṃ okāsaṃ paṭilabhati . Ekavārameva hi uppannamattassa dhammassa dubbalattena okāse viya patiṭṭhahanaṃ natthi , punappunaṃ ārammaṇe pavattamānaṃ niviṭṭhaṃ patiṭṭhitaṃ nāma hoti . Tenāha ‘‘ nivisatīti punappunaṃ pavattivasena patiṭṭhahatī ’’ ti .
Piyasabhāvan ti piyāyitabbajātikaṃ . Madhurasabhāvan ti iṭṭhajātikaṃ .
Abhiniviṭṭhāti taṇhābhinivesena otiṇṇā . Sampattiyan ti bhavasampattiyaṃ .
Nimittaggahaṇānusārenāti paṭibimbaggahaṇānusārena . Kaṇṇassa chiddapadesaṃ rajatanāḷikaṃ viya , kaṇṇabaddhaṃ pana pāmaṅgasuttaṃ viya . Tuṅgā uccā dīghā nāsikā tuṅganāsā . Evaṃ laddhavohāraṃ attano ghānaṃ . ‘‘ Laddhavohārā ’’ tiV2.104 vā pāṭho . Tasmiṃ sati tuṅgā nāsā yesaṃ te tuṅganāsā . Evaṃ laddhavohārā sattā attano ghānanti yojanā vaṇṇasaṇṭhānato rattakambalapaṭalaṃ viya . Samphassato mudusiniddhaṃ kiccato siniddhamadhurarasadaṃ . Sālalaṭṭhin ti sālakkhandhaṃ .
Addasaṃsūti passiṃsu .
Evaṃ vuttan ti ‘‘ kaṃse ’’ ti evaṃ vuttaṃ adhiṭṭhānavohārena .
Sampattin ti vaṇṇādiguṇaṃ . Ādīnavan ti maraṇaggatato .
Sattupānīyenāti sattuṃ pakkhipitvā ālolitapānīyena .
Cattāri pānāni viya cattāro maggā taṇhāpipāsāvūpasamanato .
Sammasasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .