1. Bhūtasuttavaṇṇanā
31. Ajitamāṇavenāti
V2.62 soḷasasu bāvariyabrāhmaṇaparicārakesu ‘‘ ajito ’’ ti laddhanāmena māṇavena .Saṅkhā vuccati paññā , saṅkhātā pariññātā dhammā yesaṃ te saṅkhātadhammā , paṭividdhasaccā khīṇāsavā .
Sekkhā pana vipākassa apariññātattā ‘‘ saṅkhātadhammā ’’ ti na vuccanti .
Sekkhadhammasamannāgamena te sekkhā .
Te pana kāmaṃ puggalapaṭilābhavasena anekasahassāva honti , catumaggaheṭṭhimaphalattayassa pana vasena taṃsamaṅgitāsāmaññena na sattajanato uddhanti āha ‘‘ satta jane ’’ ti niyametvā viseseti .
Saṃkilesavajjaṃ , tato vā attānaṃ viya vineyyalokaṃ nipāti rakkhatīti nipako , tassa bhāvo nepakkaṃ , ñāṇanti āha ‘‘ nepakkaṃ vuccati paññā , tāya samannāgatattā nipako ’’ ti .
‘‘ Ko nu kho imassa pañhassa attho ’’ ti cintento pañhāya kaṅkhati nāma .
‘‘ Kathaṃ byākaramāno nu kho satthu ajjhāsayaṃ na virodhemī ’’ ti cintento ajjhāsayaṃ kaṅkhati nāma .
Sujānanīyatthaparicchedaṃ katvā cintanā hettha
M2.73 ‘‘ kaṅkhā ’’ ti adhippetā , na vicikicchāti .
Pahīnavicikiccho hi mahāthero āyasmato assajimahātherassa santikeyeva , vicinanabhūtaṃ kukkuccasadisaṃ panetaṃ vīmaṃsanamattanti daṭṭhabbaṃ .Pattaṃ ādāya carantoti pabbajitabhāvalakkhaṇaṃ .
Dhammasenāpatibhāvena vā mama pattadhammadesanāvāraṃ ādāya carantoti evaṃ vā ettha attho daṭṭhabbo .
Jātan ti yathārahaṃ paccayato uppannaṃ , saṅkhatanti attho .
Pañhabyākaraṇaṃ upaṭṭhāsīti pañhassa byākaraṇatā paṭibhāsi .
‘‘ Sammappaññāya passatī ’’ ti pāṭho , aṭṭhakathāyaṃ pana ‘‘ sammappaññāya passato ’’ ti padaṃ uddharitvā ‘‘ passantassā ’’ ti attho vutto .
Taṃ ‘‘ bhūtanti … pe … paṭipanno hotī ’’ ti imāya pāḷiyā na sameti , tasmā yathādassitapāṭho eva yutto .
Yāva arahattamaggā nibbidādīnaṃ atthāyāti samitāpekkhadhammavasā padaṃ vadanti .
Āhārasambhavan ti paccayahetukaṃ .
Sekkhapaṭipadā kathitā ‘‘ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī ’’ ti vacanato .
Esa nayo nirodhavārepi .
Nibbidāti karaṇe paccattavacanaṃ , virāgā nirodhāti karaṇe nissakkavacananti
V2.63 āha ‘‘ sabbāni kāraṇavacanānī ’’ ti .Anupādāti anupādāya .
Bhūtamidantiādimāha sabbasuttaṃ āhaccabhāsitaṃ jinavacanameva karonto .
Bhūtasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .