1. Paṭhamavaggo
1. Dāruṇasuttavaṇṇanā
157. Thaddhoti
V2.152M2.173 kakkhaḷo aniṭṭhassa padānato .Catupaccayalābhoti catunnaṃ paccayānaṃ paṭilābho .
Sakkāroti tehiyeva paccayehi susaṅkhatehi pūjanā , so pana atthato sampattiyevāti āha ‘‘ tesaṃyeva … pe … lābho ’’ ti .
Vaṇṇaghosoti guṇakittanā .
Antarāyassa anativattanato antarāyiko anatthāvahattā .
Dāruṇasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Baḷisasuttavaṇṇanā
158. Baḷisena carati , tena vā jīvatīti bāḷisiko .
Tenāha ‘‘ baḷisaṃ gahetvā caramāno ’’ ti .
Āmisagatan ti āmisūpagataṃ āmisapatitaṃ .
Tenāha ‘‘ āmisamakkhitan ’’ ti .
Bhinnādhikaraṇānampi bāhiratthasamāso hotevāti āha ‘‘ āmise cakkhudassanan ’’ ti .
Ayo vuccati sukhaṃ , tabbidhuratāya anayo , dukkhanti āha ‘‘ dukkhaṃ patto ’’ ti .
Assāti etena .
Kattuatthe hi etaṃ sāmivacanaṃ .
Yathā kilesā vattanti , evaṃ pavattamāno puggalo kilesavippayogo na hotīti vuttaṃ ‘‘ yathā kilesamārassa kāmo , evaṃ kattabbo ’’ ti .
Baḷisasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
3-4.Kummasuttādivaṇṇanā
159-160.
Aṭṭhikacchapā vuccanti yesaṃ kapālamatthake tikhiṇā aṭṭhikoṭi hoti , tesaṃ samūho aṭṭhikacchapakulaṃ .
Macchakacchapādīnaṃ sarīre lambantī papatatīti papatā , vuccamānākāro
V2.153 ayakaṇṭako .
AyakosaketiM2.174 ayomayakosake .
Kaṇṇikasallasaṇṭhānoti attanikāpanasallasaṇṭhāno .
Ayakaṇṭakoti ayomayavaṅkakaṇṭako .
Nikkhamati ettha athāvarato .
Pavesitamatto hi so .Idāni tvaṃ ‘‘ amhākan ’’ ti na vattabbo .
Ito anantarasutteti catutthasuttamāha .
Kummasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
5. Mīḷhakasuttavaṇṇanā
161. Mīḷhakāti evaṃ itthiliṅgavasena vuccamānā .
Gūthapāṇakāti gūthabhakkhapāṇakā .
Antoti kucchiyaṃ .
Mīḷhakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
6. Asanisuttavaṇṇanā
162.‘‘ Ime lābhasakkāraṃ anāharantā jighacchādidukkhaṃ pāpuṇantū ’’ ti evaṃ na sattānaṃ dukkhakāmatāya evamāhāti ānetvā sambandho .
Anantadukkhaṃ anubhoti aparāparaṃ uppajjanakaakusalacittānaṃ bahubhāvato .
Asanisuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
7. Diddhasuttavaṇṇanā
163. Acchavisayuttāti vā diddhe gatena gatadiddhena .
Tenāha ‘‘ visamakkhitenā ’’ ti .
Diddhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
8. Siṅgālasuttavaṇṇanā
164. Jarasiṅgālo tveva
M2.175 vuccati sarīrasobhāya abhāvato .Sarīrassa uggatakaṇṭakattā ukkaṇṭakena nāma .
Phuṭatīti phalati bhijjati .
Siṅgālasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
9. Verambhasuttavaṇṇanā
165. Kāyaṃ
V2.154 na rakkhati nāma chabbīsatiyā sāruppānaṃ pariccajanato .
Vācaṃ na rakkhati nāma rāgasāmantā ca kodhasāmantā ca yāva nicchāraṇato .Verambhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
10. Sagāthakasuttavaṇṇanā
166.‘‘ Yassa sakkariyamānassā ’’ ti ettha asakkārena cūbhayan ti asakkārena ca ubhayañca , kadāci sakkārena , kadāci asakkārena kadāci ubhayenāti attho .
Tenāha ‘‘ asakkārenā ’’ tiādi .
Satatavihārānaṃ sampattiyā sātatikoti āha ‘‘ arahatta … pe … sukhumadiṭṭhī ’’ tiādi .
Tathā hi sā ‘‘ vajirūpamañāṇan ’’ ti vuccati .
Āgatattāti phalasamāpattiṃ samāpajjituṃ tassā pubbaparikammaṃ upagatattā .
Sagāthakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Paṭhamavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Dutiyavaggo
1-2.Suvaṇṇapātisuttādivaṇṇanā
167-168.
Cāletuṃ na sakkoti sīlapabbatasannissitattā .
Aññaṃ vā kiccaṃ karoti pageva sīlassa chaḍḍitattā .
Tatiyādīsu apubbaṃ natthi .
Suvaṇṇapātisuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Dutiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Tatiyavaggo
1. Mātugāmasuttavaṇṇanā
3-6.
Ekaputtakasuttādivaṇṇanā
171. Dutiyaṃ uttānameva , tasseva atthassa kevalaṃ janapadakalyāṇīvasena vuttaṃ .
Kalyāṇīsuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Kalyāṇīsuttavaṇṇanā
172-175.
Saddhāti ariyamaggena āgatasaddhā adhippetāti āha ‘‘ sotāpannā ’’ ti .
Ekaputtakasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
7. Tatiyasamaṇabrāhmaṇasuttavaṇṇanā
176. Evamādīti ādi -saddena bāhusaccasaṃvarasīlādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo .
Lābhasakkārassa samudayaṃ uppattikāraṇaṃ samudayasaccavasena dukkhasaccassa uppattihetutāvasena .
Tatiyasamaṇabrāhmaṇasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
8. Chavisuttavaṇṇanā
177. Lābhasakkārasiloko
V2.156M2.177 narakādīsu nibbattentoti idaṃ tannissayaṃ kilesagaṇaṃ sandhāyāha .
Nibbattentoti nibbattāpento .
Imaṃ manussa attabhāvaṃ nāseti manussattaṃ puna nibbattituṃ appadānavasena .
Tasmāti duggatinibbattāpanato idha maraṇadukkhāvahanato ca .Chavisuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
9. Rajjusuttavaṇṇanā
178. Kharā pharusā chaviādīni chindane samatthā .
Rajjusuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
10. Bhikkhusuttavaṇṇanā
179. Taṃ sandhāyāti diṭṭhadhammasukhavihārassa okāsābhāvaṃ sandhāya .
Bhikkhusuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Tatiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
4. Catutthavaggo
1-4.
Bhindisuttādivaṇṇanā
180-183.
Devadatto sagge vā nibbatteyyātiādi parikappavacanaṃ .
Na hi paccekabodhiyaṃ niyatagatiko antarā maggaphalāni adhigantuṃ bhabboti .
Soti anavajjadhammo .
Assāti devadattassa .
Samucchedamagamā katūpacitassa mahato pāpadhammassa balena tasmiṃ attabhāve samucchedabhāvato , na accantāya .
Akusalaṃ nāmetaṃ abalaṃ , kusalaṃ viya na mahābalaṃ , tasmā tasmiṃyeva attabhāve tādisānaṃ puggalānaṃ atekicchatā , aññathā sammattaniyāmo viya micchattaniyāmo accantiko
M2.178 siyā .
Yadi evaṃ vaṭṭakhāṇukajotanā kathanti ?
Āsevanāvasena , tasmāV2.157 yathā ‘‘ sakiṃ nimuggo nimuggo eva bālo ’’ ti vuttaṃ , evaṃ vaṭṭakhāṇukajotanā .
Yādise hi paccaye paṭicca puggalo taṃ dassanaṃ gaṇhi , tathā ca paṭipanno , puna acintappativatte paccaye patitato sīsukkhipanamassa na hotīti na vattabbaṃ .
Bhindisuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .5. Acirapakkantasuttavaṇṇanā
5. Acirapakkantasuttavaṇṇanā
184. Kāle sampatteti gabbhassa paripākagatattā vijāyanakāle sampatte .
Potan ti assatariyā puttaṃ .
Etan ti ‘‘ gabbho assatariṃ yathā ’’ ti etaṃ vacanaṃ .
Acirapakkantasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
6. Pañcarathasatasuttavaṇṇanā
185. Abhiharīyatīti abhihāro , bhattaṃyeva abhihāro bhattābhihāroti āha ‘‘ abhiharitabbaṃ bhattan ’’ ti .
Macchapittan ti vāḷamacchapittaṃ .
Pakkhipeyyun ti uragādinā osiñceyyuṃ .
Pañcarathasatasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
7-13.Mātusuttādivaṇṇanā
186-187.
Mātupi hetūti attano mātuyā uppannaanatthāvahassa pahānahetupi .
Ito paresūti ‘‘ pitupi hetū ’’ ti evamādīsu .
Mātusuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Sāratthappakāsiniyā saṃyuttanikāya-aṭṭhakathāya
Lābhasakkārasaṃyuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā samattā .