2. Abhisamayasaṃyuttaṃ
1. Nakhasikhāsuttavaṇṇanā
74. Sukhumāti
V2.110M2.127 taruṇā parittā kesaggamattabhāvato .
Yathā kesā dīghaso dvaṅgulamattāya sabbasmiṃ kāle etappamāṇāva , na tacchindanaṃ , evaṃ nakhaggāpi kesaggamattāva , na tesaṃ chindanaṃ avaḍḍhanato .Paratoti ‘‘ sahassimaṃ satasahassiman ’’ ti vuttaṭṭhāne .
Abhisametvāti paṭivijjhitvā , tasmā abhisametāvino paṭividdhasaccassāti attho .
Kāmaṃ purimapadaṃ dukkhakkhandhassa atītabhāvaṃ upādāyapi vattuṃ yuttaṃ .
Puretaraṃyeva pana vuttabhāvaṃ upādāya vuttanti dassetuṃ ‘‘ purimaṃ dukkhakkhandhan ’’ tiādi vuttaṃ .
Purimaṃ nāma pacchimaṃ apekkhitvā .
Purimapacchimatā hi taṃ taṃ upādāya vuccatīti idhādhippetaṃ purimaṃ nīharitvā dassetuṃ ‘‘ katamaṃ panā ’’ tiādi vuttaṃ .
‘‘ Atītampi parikkhīṇan ’’ ti idhādhippetaṃ parikkhīṇameva vibhāvetuṃ ‘‘ katamaṃ pana parikkhīṇan ’’ tiādi vuttaṃ .
Sotāpannassa dukkhakkhayo idha coditoti taṃ dassetuṃ ‘‘ paṭhamamaggassa abhāvitattā uppajjeyyā ’’ ti vatvā idāni taṃ sarūpato dassetuṃ puna ‘‘ kataman ’’ tiādi vuttaṃ .
Sattasu attabhāvesu yaṃ apāye uppajjeyya aṭṭhamaṃ paṭisandhiṃ ādiṃ katvā yattha katthaci apāyesu cāti yaṃ dukkhaṃ uppajjeyya , taṃ sabbaṃ parikkhīṇanti daṭṭhabbaṃ .
Assāti sotāpannassa , yaṃ parimāṇaṃ , tato uddhañca upapātaṃ atthīti adhippāyo .
Mahā attho guṇo mahattho , so etassa atthīti mahatthiyo ka-kārassa ya-kāraṃ katvā .
Tenāha ‘‘ mahato atthassa nipphādako ’’ ti .
Nakhasikhāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Pokkharaṇīsuttavaṇṇanā
75. Ubbedhenāti avavedhena adhodisatāya .
Tenāha ‘‘ gambhīratāyā ’’ ti .
Pokkharaṇīsuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Saṃbhejjaudakasuttādivaṇṇanā
76-77.
Sambhijjaṭṭhāneti
V2.111M2.128 sambhijjasamodhānagataṭṭhāne .
Samenti sametā honti .
Tenāha ‘‘ samāgacchantī ’’ ti .Pāḷiyaṃ vibhattilopena niddesoti tamatthaṃ dassento ‘‘ tīṇi vā ’’ ti āha .
Sambhijjati missībhāvaṃ gacchati etthāti sambhejjaṃ , missitaṭṭhānaṃ .
Tattha udakaṃ sambhejjaudakaṃ .
Tenāha ‘‘ sambhinnaṭṭhāne udakan ’’ ti .
Saṃbhejjaudakasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Saṃbhejjaudakasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
4. Pathavīsuttādivaṇṇanā
78-84.
Cakkavāḷabbhantarāyāti cakkavāḷapabbatassa antogadhāya .
Chaṭṭhādīsu vuttanayenevāti idha chaṭṭhasuttādīsu paṭhamasuttādīsu vuttanayenevāti attho veditabbo visesābhāvato .
Pariyosāneti imassa abhisamayasaṃyuttassa osānaṭṭhāne .
Aññatitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakānan ti aññatitthiyānaṃ .
Guṇādhigamoti jhānābhiññāsahito guṇādhigamo .
Satabhāgampi … pe … na upagacchati saccapaṭivedhassa mahānubhāvattā .
Tenāha bhagavā paccakkhasabbadhammo ‘‘ evaṃ mahādhigamo , bhikkhave , diṭṭhisampanno puggalo evaṃ mahābhiñño ’’ ti .
Pathavīsuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Sāratthappakāsiniyā saṃyuttanikāya-aṭṭhakathāya
Abhisamayasaṃyuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā samattā .