Issues
Select Version
(SN) Nidānavagga-aṭṭhakathā
(SN) Nidānavagga-aṭṭhakathā

Sattadhātusuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

1. Sattadhātusuttavaṇṇanā

95. ĀbhātītiV2.116 ābhā , ālokabhāvena nipphajjati , upaṭṭhātīti vā attho . So eva nijjīvaṭṭhena dhātūti ābhādhātu .
Ālokassāti ālokakasiṇassa .
Suṭṭhu , sobhanaṃ vā bhātīti subhaṃ . Kasiṇasahacaraṇato jhānaṃ subhaṃ . Sesaṃ vuttanayameva .
Suparisuddhavaṇṇaṃ kasiṇaṃ . Ākāsānañcādayopi subhārammaṇaṃ evāti keci .
Desanaṃ niṭṭhāpesīti desanaṃ uddesamatte eva ṭhapesi .
Pāḷiyaṃ ‘‘ andhakāraṃ paṭicca paññāyatī ’’ ti etthāpi ārammaṇameva gahitaṃ , tathā ‘‘ ayaṃ dhātu asubhaṃ paṭicca paññāyatī ’’ ti etthāpi . Yathā hi idha suvaṇṇaṃ kasiṇaṃ subhanti adhippetaṃ , evaṃ dubbaṇṇaṃ asubhanti . Andhakāraṃ paṭiccāti andhakāraṃ paṭicchādakapaccayaṃ paṭicca . Paññāyatīti pākaṭo hoti . Tenāha ‘‘ andhakāro hī ’’ tiādi . Ālokopi , andhakārenaM2.134 paricchinno hotīti yojanā . Andhakāro tāva ālokena paricchinno hotu ‘‘ yattha āloko natthi , tattha andhakāro ’’ ti āloko kathaṃ andhakārena paricchinno hotīti āha ‘‘ andhakārena hi so pākaṭo hotī ’’ ti . Paricchedalekhāya viya cittarūpaṃ andhakārena hi parito paricchinno hutvā paññāyati , yathā taṃ chāyāya ātapo .
Eseva nayoti asubhasubhānaṃ aññamaññaparicchinnataṃ atidisitvā tattha adhippetameva dassento ‘‘ asubhe sati subhaṃ paññāyatī ’’ ti āha . Evamāhāti ‘‘ asubhaṃ paṭicca subhaṃ paññāyatī ’’ ti avoca .
‘‘ Rūpī rūpāni passatī ’’ tiādīsu viya uttarapadalopenāyaṃ niddesoti āha ‘‘ rūpaṃ paṭiccāti rūpāvacarasamāpattiṃ paṭiccā ’’ ti . Tāya hi sati adhigatāya .
Rūpasamatikkamā vā hotīti sabhāvārammaṇānaṃ rūpajjhānānaṃ samatikkamā ākāsānañcāyatanasamāpatti nāma hotīti attho .
Eseva nayoti iminā ‘‘ ākāsānañcāyatanasamatikkamā viññāṇañcāyatanasamāpatti nāma hotī ’’ tiādinā dvepi pakāre atidisati .
Paṭisaṅkhāti paṭisaṅkhāñāṇena . Appavattin ti yathāparicchinnakālaṃ appavattanaṃ . Etena khaṇanirodhādiṃ paṭikkhipati .
Kathaṃ samāpatti pattabbāti imāsu sattasu dhātūsu kā pakārā saññāsamāpatti nānā hutvā samāpajjitabbā . Tenāha ‘‘ kīdisā samāpattiyo ’’ tiādi .
Saññāya atthibhāvenāti paṭukiccāyaV2.117 saññāya atthibhāvena .
Sukhumasaṅkhārānaṃ tattha samāpattiyaṃ avasissatāya .
Nirodhovāti saṅkhārānaṃ nirodho eva .
Sattadhātusuttavaṇṇanā niṭṭhitā .