Issues
Select Version
(SN) Nidānavagga-aṭṭhakathā
(SN) Nidānavagga-aṭṭhakathā

Atthirāgasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

4. Atthirāgasuttavaṇṇanā

64. Catutthe soti lobho . Rañjanavasenāti raṅgajātaṃ viya tassa cittassa anurañjanavasena . Nandanavasenāti sappītikatāya ārammaṇassa abhinandanavasena . Taṇhāyanavasenāti visayakattukāmatāya vasena . Eko eva hi lobho pavattiākāravasena tathā vutto .
Patiṭṭhitan ti laddhasabhāvaṃ . Tatthāti vaṭṭe . Āhāreti keci . Viññāṇan ti abhisaṅkhāraviññāṇaṃ . Viruḷhan ti phalanibbattiyā viruḷhippattaṃ . Tenāha ‘‘ kammaṃ javāpetvā ’’ tiādi . Tattha javāpetvāti phalaṃ gāhāpetvā . Abhisaṅkhāraviññāṇañhi attanā sahajātānaṃ sahajātādipaccayehi ceva āhārapaccayena ca paccayo hutvā tassa attano phaluppādane sāmatthiyattā viruḷhippattaṃ . Tenāha ‘‘ kammaṃ santāne laddhabhāvaṃ viruḷhippattañcassa hotī ’’ ti .
Vaṭṭakathā esāti katvā ‘‘ yatthāti tebhūmakavaṭṭe bhumman ’’ ti vuttaṃ . Sabbatthāti sabbesu . Purimapade etaṃ bhumman ti ‘‘ yattha tatthā ’’ ti āgataṃ etaṃ bhummavacanaṃ purimasmiṃ purimasmiṃ pade visayabhūte . Tañhi ārabbha etaṃ ‘‘ yattha tatthā ’’ ti bhummavacanaṃ vuttaṃ .
Imasmiṃ vipākavaṭṭeti paccuppanne vipākavaṭṭe . Āyatiṃ vaṭṭahetuke saṅkhāre sandhāya vuttaṃ ‘‘ yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbattī ’’ ti vacanatoM2.116 . Punabbhavābhinibbattīti ca paṭisandhi adhippetāti vuttaṃV2.100 ‘‘ yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti , atthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇan ’’ ti . Jātīti cettha mātukucchito nikkhamanaṃ adhippetaṃ . Yasmiṃ ṭhāneti yasmiṃ kāraṇe sati . Kāraṇañcettha saṅkhārā veditabbā . Te hi āyatiṃ punabbhavābhinibbattiyā hetū , taṇhāavijjāyo , kālagatiādayo ca kammassa sambhārā . Keci pana kilesavaṭṭakammagatikālā cāti adhippāyena ‘‘ kālagatiādayo ca kammassa sambhārā ’’ ti vadanti .
Taṃtaṃbhavapatthanāya tathā tathā gato tividho bhavova tebhūmakavaṭṭaṃ . Tenāha ‘‘ yatthāti tebhūmakavaṭṭe ’’ ti . Tathā cāha ‘‘ sasambhārakakammaṃ bhavesu rūpaṃ samuṭṭhāpetī ’’ ti . Rūpan ti attabhāvaṃ .
Saṅkhipitvāti tīsu akatvā viññāṇena ekasaṅkhepaṃ katvāti attho . Eko sandhīti eko hetuphalasandhi . Vipākavidhin ti saḷāyatanādikaṃ vedanāvasānaṃ vipākavidhiṃ . ‘‘ Nāmarūpena saddhin ’’ ti padaṃ ānetvā sambandho . Nāmarūpenāti vā sahayoge karaṇavacanaṃ . Idha eko sandhīti eko hetuphalasandhi . Āyatibhavassāti āyatiṃ upapattibhavassa . Tena cettha eko sandhi hetuphalasandhi veditabbo .
Khīṇāsavassa aggamaggādhigamanatova pavattakammassa maggena sahāyavekallassa katattā avijjamānaṃ . Sūriyarasmisaman ti tato eva vuttanayeneva appatiṭṭhitasūriyarasmisamaṃ . Sāti rasmi . Kāyādayoti kāyadvārādayo . Katakamman ti paccayehi katabhāvaṃ upādāya vuttaṃ , na kammalakkhaṇapattato . Tenāha ‘‘ kusalākusalaṃ nāma na hotī ’’ ti . Kiriyamatteti avipākadhammattā kāyikādipayogamatte ṭhatvā . Avipākaṃ hoti tesaṃ avipākadhammattā .
Atthirāgasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .