ပဌမဝိဟာရသုတ္တံ၊ ပဌမဝိဟာရသုတ်။
ပဋိသလ္လီယိတုံ နိလီယိတုံ ဧကောဝ ဟုတွာ ဝိဟိရိတုံ။ဋ္ဌ။ ပဋိသလ္လီယိတုန္တိ တထာဝုတ္တံ ကာလံ ပဋိ ဒီဝသေ သမာပတ္တိယံ ဓမ္မစိန္တာယံ စိတ္တံ နိလီယိတုံ။ဋီ။
ဣစ္ဆာမိ၊ အလိုရှိ၏။ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗော ဟူသော ကိဘ်ကြိယာ, အမှီဟူသော အာချာတ်ကြိယာ ၂-ပါး ယှဉ်ရာ၌ သတိပြု၊ သတိမမူလျှင် ပါဌ်မှန်ကို အမှားပြင်တတ်သည်။ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။
သော အဟံ၊ ထိုငါဘုရားသည်။
အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သစ္စာလေးပါးကိုသိတော်မူသည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။
ပဌမံ၊ ရှေးဦးစွာ(၄၉-ရက်အတွင်း၌)။
ယေန ဝိဟရေန၊ အကြင်ခန္ဓာအားလုံး အာယတနအားလုံး စသည်ကိုဆင်ခြင်၍နေခြင်း။
ဝိဟာရာမိ၊ နေတော်မူခဲ့၏။(ဝိဟရာမိတိ ဣဒံ အဘီဘတ္ထေ ဝတ္တမနာဝစနံ။ဋ္ဌ။)
တသ၊ ထိုခန္ဓာအားလုံး အာရတနအားလုံး စသည်ကို ဆင်ခြင်၍နေခြင်း၏(တဿပဌမာဘိသမ္ဗုဒ္ဓဝိဟာရဿ ဟုဋ္ဌ-၌ ဖွင့်၏။)
ပဒေသေန၊ ခန္ဓာတစိတ်, အာယတနာတစိတ်(ဝေဒနာက္ခန္ဓာ, ဓမ္မာယတနာ)စသည်ကိုဆင်ခြင်၍ နေခြင်းဖြင့်။
ဝိဟာသိံ၊ နေတော်မူခဲ့ပြီ။
တဿ ပဒေသေန ဝိဟာသိန္တိ တဿ ပဌမာဘိသမ္ဗုဒ္ဓဝိဟာရဿ ပဒေသေန။ တတ္ထ ပဒေသော နာမ ခန္ဓပဒေသော အာယတန ဓာတု သစ္စ ဣန္ဒြိယ ပစ္စယာကာရ သဘိပဋ္ဌာန ဈာန နာမရူပပဒေသော ဓမ္မပဒေသောတိ နာနာဝိဓော၊ တံ သဗ္ဗမ္ပိ သန္ဓာယ "တဿ ပဒေသေန ဝိဟာသိ"န္တိ အာဟ။ ဘဂဝါ ဟိ ပဌမဗောဓိယံ ဧကူနပညာသဒိဝသဗ္ဘန္တရေ။ပ။ ပဉ္ဇက္ခန္ဓေ နိပ္ပဒေသေ ကတွာ သမ္မာသန္တော ပစ္စဝေက္ခန္တော ဝိဟာသိ။ ဣမသ္မိံ ပန အဍ္ဎမာသေ တေသံ ခန္ဓာနံ ပဒေသံ ဝေဒနာက္ခန္ဓမေဝ ပစ္စဝေခန္တာ ဝိဟာသိ။ပ။ တသ္မိံ တသ္မိံ ဌာနေ သာ သာ စ ဝိဟာရသမာပတ္တိ ဝေဒနာနုဘာဝေန ဇာတာ။ဋ္ဌ။
သာ သာ စဝိဟာရသမာပတ္တီတိ ခန္ဓဝသေန အာယဘနာဒိဝသေန စ ပဝတ္တိတွာ တေသံ ဧကဒေသဘူတံ ဝေဒနံယေဝ ပရိဂ္ဂဟေတွာ တံ သမ္မသိတွာ အနုက္ကမေန သမာပန္နာ ဈာနသမာပတ္တိ ဖလသမာပတ္တိစ ။
ကာမ့ အညဓမ္မဝသေနပိ ဇာတာ ဝေ၊ ဝေဒနာဝသေန ပနေတ္တ အာနိဝေသော ကတော ဝေဒနာနုဘာဝေန ဇာတာ။ဋီ။
သညာပစ္စယာပိ၊ သညာဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း။
ဝေဒီယံ၊ (ခြောက်ပါးသော သညာသမာပတ်) ခံစားမှုဝေဒနာတို့သည်။
ဆန္ဒပစ္စယာတိအာဒီသု ပန ဆန္ဒပစ္စယာ အဋ္ဌလောဘသဟဂတစိတ္တသမ္ပယုတ္တာ ဝေဒနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ဝိတက္ကပစ္စယာ ပဌမဇ္စျာနဝေဒနာဝ၊ သညာပစ္စယာ ဌပေတွာ ပဌမဇ္စျာနံ သေသာ ဆ သညာသမာပတ္တိဝေဒနာ။ဋ္ဌ။
ဆန္ဒပစ္စယာတိ ဧတ္ထ တဏှာဆန္ဒသဟိတော ကတ္တုကာမဆန္ဒော အဓိပ္ပေတောတိ အာဟ"ဆန္ဒပစ္စယာတိအာဒီသု။ပ။ ဝေဒနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ'တိ။ ဝိတက္ကပစ္စယာတိ ဧတ္ထ အပ္ပနာပ္ပတ္တောဝ ဝိတက္ကော အဓိပ္ပေတောတိ ဝုတ္တံ"ဝိတက္ကပစ္စယာ ပဌမဇ္စျာနဝေဒနာဝါ" တိ။ ဥပရိ တိဿော ရူပါဝစရာ., ဟေဋ္ဌာ တိဿော အရူပါဝစရာ၊ ဧဝံသေသာ ဆ သညာသမာပတ္တိဝေဒနာ။ဋီ။
အထက် ရူပါဝစရသမာပတ် ဒေနာ သုံးပါး, အောက် အရူပဝစရသမာပတ် ဝေဒနာ သုံးပါး ပေါင်း သညာသမာပတ်ဝေဒနာ ခြောက်ပါး။
ဆန္ဒါ စ၊ ဆန္ဒသည်လည်း။
အဝူပသန္တော၊ မငြိမ်းအေးသည်(ဆန့်ကျင်ဘက်တရားက မငြိမ်းစေအပ်သည်)။
ဟောတိ၊ ၏။
ဝိတက္ကောစ၊ ဝိတက်သည်လည်း။
အဝူပသန္တော၊ မငြိမ်းအေးသည်(ဆန့်ကျင်ဘက်တရားက မငြိမ်းအေးစေနိုင်သည်)။
ဟောတိ၊ ၏။
သညာ စ၊ သညာသည်လည်း။
အဝူပသန္တာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တပ္ပစ္စယာတိ၊ ထိုဆန္ဒ, ဝိတက်,သညာဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း။
ဆန္ဒော စ အဝူပသန္တောတိအာဒီသု တိဏ္ဏံ အဝူပသမေ အဋ္ဌလောဘသဟဂတစိတ္တသမ္ပယုတ္တာ ဝေဒနာ ဟောတိ။ဋ္ဌ။
တိဏ္ဏန္တိ ဆန္ဒ ဝိတက္ကသညာနံ။ အဝူပသမေတိ ပဋိပက္ခေန အဝူပသမိတေ။ တိဏ္ဏံ ဟိ တေသံ သဟဘာဝေန ပစ္စယထာ အဋ္ဌလောဘသဟဂတစိတ္တေသု ဧဝ။ဋီ။
ဝေဒယိတံ၊ ခံစားမှုဝေဒနာသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ဆန္ဒေါစ၊ ဆန္ဒသည်လည်း။
ဝူပသန္တော၊ ငြိမ်းအေးသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဝိတက္ကောစ၊ ဝိတက်သည်လည်း။
ဝူပသန္တော၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
သညာစ၊ သညာသည်လည်း။
ဝူပသန္တာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တပ္ပစ္စယာပိ၊ ထိုဆန္ဒ, ဝိတက်, သညာဟူသောကြောင်း ကြောင့်လည်း။
ဝေဒယိတံ၊ ခံစားမှု 'ဝေဒနာ' သည်။
ဆန္ဒမတ္တသ ဝူပသမေ ပဌမဇ္စျာနဝေဒနာဝ။ ဆန္ဒဝိတက္ကာနံ ဝူပသမေ ဒုတိယဇ္စျာနာဒိဝေဒနာ အဓိပ္ပေတာ။ တိဏ္ဏမ္ပိ ဝူပသမေ နေဝသညာနာသညာယတနဝေဒနာ။ဋ္ဌ။
ဒုတိယဇ္စျာနာဒိ-၌ ၆-ပါးသော သညာသမာပတ်တို့ကိုပါ ယူ။ ဒုတိယဇ္စျာနဒိဝေဒနားဟေဏေန ဟိသဗ္ဗာ သညာသမာပတ္တိယော စ ဂဟိတာဝ ဟောန္တိ။ဋီ။
ဟောတိ၊ ၏။အပတ္တဿ၊ မရောက်အပ်သေးသော အရဟတ္တဖိုလ်သို့။
ပတ္တိယာ၊ ရောက်ခြင်းငှါ။
အာယာမံ၊ အားထုပ်ခြင်းသည်။
အတ္တိ၊ ရှိ၏။
အပတ္တဿ ပတ္တိယာတိ အရဟတ္တဖလဿ ပတ္တတ္တာယ။ အတ္တိ အာယာမန္တိ အတ္တိ ဝီရိယံ။ဋ္ဌ။
ဟေဋ္ဌာ သမ္မာဒိဋ္ဌိပစ္စယာတိ ဧတ္ထ သမ္မာဒိဋ္ဌိဂ္ဂဟဏေန ဟေဋ္ဌိမမဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိပိ ဂဟိတာဝ ဟောတီတိ အာဟ "အပတ္တဿ ပတ္တိယာတိ အရဟတ္တဖလဿ ပတ္တတ္ထာသာ"တိ။ အထ ဝါ ဟေဋ္ဌိမမဂ္ဂါဓိဂမေန ဝိနာအဂ္ဂမဂ္ဂေါ နတ္တီတိ ဟေဋ္ဌိမမဂ္ဂါဓိဂမ့ အတ္တာပန္နံ ကတွာ "အရဟတ္တဖလဿ ပတ္တတ္တာယာ"တိ။ အာယမေတိ (ဖလေန မိဿိတော ဟောတိ) ဟတေနာတိ အာယာမော၊ သမ္မာဝါယာမောတိ အာဟ "အတ္တိ အာယာမန္တိ အတ္တိ ဝီရိယာ"န္တိ။ဋ္ဌိ။
တသ္မိမ္ပိ ဌာနေ၊ ထိုအရဟတ္ထဖိုလ်၏ အကြောင်းသို့။ အနုပ္ပတ္တေ၊ အစဉ်ရောက်သည်ရှိသော်။ တပ္ပစ္စယာပိ၊ ထိုအရဟတ္တဖိုလ်ဟူသောအကြောင်းကြောင့်လည်း။ ဝေဒယိတံ၊ လောကုတ္တရာခံစားမှု'ဝေဒနာ' သည်။တသ္မိမ္ပိ ဌာနေ အနုပ္ပတ္တေတိ တဿ ဝီရိယာရမ္ဘသ ဝသေန တသ အရဟတ္တဖလဿ ကာရဏေအနုပ္ပတ္တေ။တပ္ပစ္စယာပိ ဝေဒယိတန္တိ အရဟတ္တသ ဌာနပစ္စယာ ဝေဒယိတန္တိ အရဟတ္တသ ဌာနပစ္စယာ ဝေဒယိတံ။ ဧတေန စတုမး္းသဟဇာတနိဗ္ဗတ္တိတလောကုတ္တရဝေဒနာဝ ဂဟိတာ။ဋ္ဌ။
တဿ ဝီရိယာရမ္ဘဿာတိ အညာဓိဂမကာရဏသ သမ္မဝါယာမသ ဝသေန။ ပါဋ္ဌိယံ ဌာနသဒ္ဒေါ ကာရကပရိယာယောတိ အာဟ "အရဟတ္တဖလသ ကာရဏေတိ"တိ။ တပ္ပစ္စယာတိ ဧတ္ထ တံသဒ္ဒေန ဌာနေတိဝုတ္တကာရဏမေဝ ပစ္စာမဋ္ဌန္တိ အာဟ အရဟတ္တဿ ဌာနပစ္စယာ တိ။ စတုမဂ္ဂသဟဇာတာတိ ဧတေန "အရဟတ္တဿ ဌာနပစ္စယာ"တိ။ စတုမဂ္ဂသဟဇာတာတိ ဧတေန "အရဟတ္တဇလသ ပတ္တတ္တာဘာ"တိ ဧတ္တ ဟေဋ္ဌိမမဂ္ဂါနံ အတ္တာပတ္တိဝသေန ဂဟိတဘာဝမေဝ ဗောတေတိ။ဋီ။
ဟောတီတိ၊ ၏ဟူ၍။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ပဇာနမီတိ၊ သိတော်မူ၏ဟု။ အာမန္တေသိ၊ မိန့်တော်မူပြီ။ဒုတိယဝိဟာရသုတ္တံ၊ ဒုတိယဝိဟာရသုတ်။(ဤသုတ်၌ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝူပသမပစ္စယာပိ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၏ငြိမ်းအေးကြောင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်းဟု စသည်ဖြင့် ပေးအပ်သည်သာထူး၏။
ဆန္ဒဝူပသမပစ္စယာတိအာဒီသု ပန ဆန္ဒဝူပသမပစ္စယာ တာဝ ပဌမဇ္စျာနဝေဒနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ဝိတက္ကဝူပသမပစ္စယာ ဒုတိယဇ္စျာနဝေဒနာ၊ သညာပစ္စယာ ဆ သမာပတ္တိဝေဒနာ၊ သညာဝူပသမပစ္စယာ နေဝသညာနာသညာယတေနဖဝဒနာ။ဋ္ဌ။
ဝေဒိယိတံတို့၌လည်း ဝေဒယိတံ၊ (ကုသိုလ်,အကုုသိုလ်) ခံစားမှုဝေဒနာဟုပေး၊ ဝိပါက်ဝေုနာ မယူရ။ဋ္ဌ။တဿ တေမာသဿ၊ထို ၃-လ၏ဟု ပေး။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဝူပသမတိ သဗ္ဗသော ပဟီယတိ ဧတေနာတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝူပသမော။ဋီ။)
ဆန္ဒဝူပသမပစ္စယာတိအာဒီသု ပန ဆန္ဒဝူပသမပစ္စယာ တာဝ ပဌမဇ္စျာနဝေဒနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ဝိတက္ကဝူပသမပစ္စယာ ဒုတိယဇ္စျာနဝေဒနာ၊ သညာပစ္စယာ ဆ သမာပတ္တိဝေဒနာ၊ သညာဝူပသမပစ္စယာ နေဝသညာနာသညာယတေနဖဝဒနာ။ဋ္ဌ။
ဝေဒိယိတံတို့၌လည်း ဝေဒယိတံ၊ (ကုသိုလ်,အကုုသိုလ်) ခံစားမှုဝေဒနာဟုပေး၊ ဝိပါက်ဝေုနာ မယူရ။ဋ္ဌ။တဿ တေမာသဿ၊ထို ၃-လ၏ဟု ပေး။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဝူပသမတိ သဗ္ဗသော ပဟီယတိ ဧတေနာတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝူပသမော။ဋီ။)သေက္ခသုတ္တံ၊ သေက္ခသုတ််။
သေက္ခော သေက္ခောတိ၊ (သိက္ခာ ၃-ပါး)ကိုကျင့်လေ့ရှိသောသူ , (သိက္ခာ ၃-ပါး)ကိုကျင့်လေ့ရှိသောသူဟု။
သေက္ခောတိ သိက္ခနသီလော။ဋ္ဌ။ သိက္ခတိ သီလေနာတိ သေက္ခော ဟု ပြု။
တိဿန္နမ္ပိ သိက္ခာနံ သိက္ခနံ သီလံ ဧတသာတိ သိက္ခနသီလော။ သိက္ခတီတိပိ ဝါ သေက္ခော။ဋီ။
ဝုစ္စတိ၊ ဟောတော်မူ၏။ပဌမဥပ္ပါဒသုတ္တံ၊ ပဌမဥပ္ပါဒသုတ်။
ဒုတိယဥပ္ပါဒသုတ္တံ၊ ဒုတိယဥပ္ပါဒသုတ်။(ဤသုတ်၌ သုဂတိဝိနယာ၊ ဘုရားရှင်သာသနာမှ။ဟုပေးသည်သာထူး၏။)
ပဌမပရိသုဒ္ဓသုတ္တံ၊ ပဌမပရိသုဒ္ဓသုတ်။
ဒုတိယပရိသုဒ္ဓသုတ္တံ၊ ဒုတိယပရိသုဒ္ဓသုတ်။(ဤသုတ်၌ သုဂတဝိနယာ တခုသာ ထူး၏။)
ပဌမကုက္ကုဋာရာမသုတ္တံ၊ ပဌမကုက္ကုဋာရာမသုတ်။
ဥမ္မင်္ဂေါတိ ပညာဥမ္မင်္ဂေါ။ ပညာဝီမံသနံ ပညာဂဝေသနန္တိ အတ္တော။ဋ္ဌ။ ဥမ္မင်္ဂေါတိ ပဥမဂ္ဂေါ ပကဂဝေသနံ။ဤ သံ-ဋ္ဌ ၃၊၂၆၀-ထောက်က ဤနေရာ၌လည်း။ ပညာ (၃) ထာန၌ ပဥ ဟုရှိသင့်၏။ ထိုသို့ရှိမူ ဥမ္မင်္ဂေါ၊ ပြဿနာကို ရှာဖွေ ဖော်ထုပ်ခြင်းသည်ဟု ပေး။
ဘဒ္ဒကော၊ ကောင်း၏။
ပဋိဘာနံ၊ ဉာဏ်အမြင်သည်။
ဘဒ္ဒကံ၊ ကောင်း၏။
ပရိပုစ္ဆာ၊ မေးမြန်းခြင်းသည်။
ကလျာဏီ၊ ကောင်း၏။