339.

‘‘ Daharāhaṃ suddhavasanā , yaṃ pure dhammamassuṇiṃ ;

Tassā me appamattāya , saccābhisamayo ahu .

340.

‘‘ Tatohaṃ sabbakāmesu , bhusaṃ aratimajjhagaṃ ;

Sakkāyasmiṃ bhayaṃ disvā , nekkhammameva pīhaye .

341.

‘‘ Hitvānahaṃ ñātigaṇaṃ , dāsakammakarāni ca ;

Gāmakhettāni phītāni , ramaṇīye pamodite .

342.

‘‘ Pahāyahaṃ pabbajitā , sāpateyyamanappakaṃ ;

Evaṃ saddhāya nikkhamma , saddhamme suppavedite .

343.

‘‘ Netaṃ assa patirūpaṃ , ākiñcaññañhi patthaye ;

Yo jātarūpaṃ rajataṃ , chaḍḍetvā punarāgame .

344.

‘‘ Rajataṃ jātarūpaṃ vā , na bodhāya na santiyā ;

Netaṃ samaṇasāruppaṃ , na etaṃ ariyaddhanaṃ .

345.

‘‘ LobhanaṃV0.263 madanañcetaṃ , mohanaṃ rajavaḍḍhanaṃ ;

Sāsaṅkaṃ bahuāyāsaṃ , natthi cettha dhuvaṃ ṭhiti .

346.

‘‘ Ettha rattā pamattā ca , saṃkiliṭṭhamanā narā ;

Aññamaññena byāruddhā , puthū kubbanti medhagaṃ .

347.

‘‘ VadhoP0.238 bandho parikleso , jāni sokapariddavo ;

Kāmesu adhipannānaṃ , dissate byasanaṃ bahuṃ .

348.

‘‘ Taṃ maṃ ñātī amittāva , kiṃ vo kāmesu yuñjatha ;

Jānātha maṃ pabbajitaṃ , kāmesu bhayadassiniṃ .

349.

‘‘ Na hiraññasuvaṇṇena , parikkhīyanti āsavā ;

Amittā vadhakā kāmā , sapattā sallabandhanā .

350.

‘‘ Taṃ maṃ ñātī amittāva , kiṃ vo kāmesu yuñjatha ;

Jānātha maṃ pabbajitaṃ , muṇḍaṃ saṅghāṭipārutaṃ .

351.

‘‘ UttiṭṭhapiṇḍoM0.246 uñcho ca , paṃsukūlañca cīvaraṃ ;

Etaṃ kho mama sāruppaṃ , anagārūpanissayo .

352.

‘‘ Vantā mahesīhi kāmā , ye dibbā ye ca mānusā ;

Khemaṭṭhāne vimuttā te , pattā te acalaṃ sukhaṃ .

353.

‘‘ Māhaṃ kāmehi saṃgacchiṃ , yesu tāṇaṃ na vijjati ;

Amittā vadhakā kāmā , aggikkhandhūpamā dukhā .

354.

‘‘ Paripantho esa bhayo , savighāto sakaṇṭako ;

Gedho suvisamo ceso , mahanto mohanāmukho .

355.

‘‘ UpasaggoV0.264 bhīmarūpo , kāmā sappasirūpamā ;

Ye bālā abhinandanti , andhabhūtā puthujjanā .

356.

‘‘ Kāmapaṅkena sattā hi , bahū loke aviddasū ;

Pariyantaṃ na jānanti , jātiyā maraṇassa ca .

357.

‘‘ Duggatigamanaṃ maggaṃ , manussā kāmahetukaṃ ;

Bahuṃ ve paṭipajjanti , attano rogamāvahaṃ .

358.

‘‘ Evaṃ amittajananā , tāpanā saṃkilesikā ;

Lokāmisā bandhanīyā , kāmā maraṇabandhanā .

359.

‘‘ Ummādanā ullapanā , kāmā cittappamāthino ;

Sattānaṃ saṃkilesāya , khippaṃ mārena oḍḍitaṃ .

360.

‘‘ Anantādīnavā kāmā , bahudukkhā mahāvisā ;

Appassādā raṇakarā , sukkapakkhavisosanā .

361.

‘‘ Sāhaṃ etādisaṃ katvā , byasanaṃ kāmahetukaṃ ;

Na taṃ paccāgamissāmi , nibbānābhiratā sadā .

362.

‘‘ RaṇaṃP0.239 taritvā kāmānaṃ , sītibhāvābhikaṅkhinī ;

Appamattā vihassāmi , sabbasaṃyojanakkhaye .

363.

‘‘ Asokaṃ virajaṃ khemaṃ , ariyaṭṭhaṅgikaṃ ujuṃ ;

Taṃ maggaṃ anugacchāmi , yena tiṇṇā mahesino .

364.

‘‘ ImaṃM0.247 passatha dhammaṭṭhaṃ , subhaṃ kammāradhītaraṃ ;

Anejaṃ upasampajja , rukkhamūlamhi jhāyati .

365.

‘‘ AjjaṭṭhamīV0.265 pabbajitā , saddhā saddhammasobhanā ;

Vinītuppalavaṇṇāya , tevijjā maccuhāyinī .

366. ‘‘ Sāyaṃ bhujissā aṇaṇā , bhikkhunī bhāvitindriyā ; Sabbayogavisaṃyuttā , katakiccā anāsavā .

367. ‘‘ Taṃ sakko devasaṅghena , upasaṅkamma iddhiyā ; Namassati bhūtapati , subhaṃ kammāradhītaran ’’ ti . – imā gāthā abhāsi ;

Atha sakko devānamindo taṃ pavattiṃ dibbena cakkhunā disvā ‘‘ evaṃ satthārā pasaṃsīyamānā ayaṃ therī yasmā devehi ca payirupāsitabbā ’’ ti tāvadeva tāvatiṃsehi devehi saddhiṃ upasaṅkamitvā abhivādetvā añjaliṃ paggayha aṭṭhāsi . Taṃ sandhāya saṅgītikārehi vuttaṃ – ‘‘ Taṃ sakko devasaṅghena , upasaṅkamma iddhiyā ; Namassati bhūtapati , subhaṃ kammāradhītaran ’’ ti . Tattha tīsu kāmabhavesu bhūtānaṃ sattānaṃ pati issaroti katvā bhūtapatīti laddhanāmo sakko devarājā devasaṅghena saddhiṃ taṃ subhaṃ kammāradhītaraṃ attano deviddhiyā upasaṅkamma namassati , pañcapatiṭṭhitena vandatīti attho .

Tattha daharāhaṃ suddhavasanā , yaṃ pure dhammamassuṇin ti yasmā ahaṃ pubbe daharā taruṇī eva suddhavasanā suddhavatthanivatthā alaṅkatappaṭiyattā satthu santike dhammaṃ assosiṃ . Tassā me appamattāya , saccābhisamayo ahūti yasmā ca tassā me mayhaṃ yathāsutaṃ dhammaṃ paccavekkhitvā appamattāya upaṭṭhitassatiyā sīlaṃ adhiṭṭhahitvā bhāvanaṃ anuyuñjantiyāva catunnaṃ ariyasaccānaṃ abhisamayo ‘‘ idaṃ dukkhan ’’ tiādinā ( paṭi . ma .1.32) paṭivedho ahosi . Tatohaṃ sabbakāmesu , bhusaṃ aratimajjhagan ti tato tena kāraṇena satthu santike dhammassa sutattā saccānañca abhisamitattā manussesu dibbesu cāti sabbesupi kāmesu bhusaṃ ativiya aratiṃ ukkaṇṭhiṃ adhigacchiṃ . Sakkāyasmiṃ upādānakkhandhapañcake , bhayaṃ sappaṭibhayabhāvaṃ ñāṇacakkhunā disvā , nekkhammameva pabbajjaṃ nibbānameva , pīhaye pihayāmi patthayāmi . Dāsakammakarāni cāti dāse ca kammakāre ca , liṅgavipallāsenaP0.240 hetaṃ vuttaṃ . Gāmakhettānīti gāme ca pubbaṇṇāparaṇṇaviruhanakkhettāni ca , gāmapariyāpannāni vā khettāni . Phītānīti samiddhāni . Ramaṇīyeti manuññe . Pamoditeti pamudite , bhogakkhandhe hitvāti sambandho . Sāpateyyan ti santakaṃ dhanaṃ , maṇikanakarajatādipariggahavatthuṃ . Anappakan ti mahantaṃ , pahāyāti yojanā . Evaṃ saddhāya nikkhammāti ‘‘ hitvānahaṃ ñātigaṇan ’’ tiādinā vuttappakārenaM0.248 mahantaṃ ñātiparivaṭṭaṃ mahantañca bhogakkhandhaṃ pahāya kammakammaphalāni ratanattayañcāti saddheyyavatthuṃV0.266 saddhāya saddahitvā gharato nikkhamma , saddhamme suppavedite sammāsambuddhena suṭṭhu pavedite ariyavinaye ahaṃ pabbajitā . Evaṃ pabbajitāya pana netaṃ assa patirūpaṃ , yadidaṃ chaḍḍitānaṃ kāmānaṃ paccāgamanaṃ . Ākiñcaññañhi patthayeti ahaṃ akiñcanabhāvaṃ apariggahabhāvameva patthayāmi . Yo jātarūparajataṃ , chaḍḍetvā punarāgameti yo puggalo suvaṇṇaṃ rajataṃ aññampi vā kiñci dhanajātaṃ chaḍḍetvā puna taṃ gaṇheyya , so paṇḍitānaṃ antare kathaṃ sīsaṃ ukkhipeyya ? Yasmā rajataṃ jātarūpaṃ vā , na bodhāya na santiyā na maggañāṇāya na nibbānāya hotīti attho . Netaṃ samaṇasāruppan ti etaṃ jātarūparajatādipariggahavatthu , tassa vā pariggaṇhanaṃ samaṇānaṃ sāruppaṃ na hoti . Tathā hi vuttaṃ ‘‘ na kappati samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ jātarūparajatan ’’ tiādi ( cūḷava .446). Na etaṃ ariyaddhanan ti etaṃ yathāvuttapariggahavatthu saddhādidhanaṃ viya ariyadhammamayampi dhanaṃ na hoti , na ariyabhāvāvahato . Tenāha ‘‘ lobhanan ’’ tiādi . Tattha lobhanan ti lobhuppādanaṃ . Madanan ti madāvahaṃ . Mohanan ti sammohajananaṃ . Rajavaḍḍhanan ti rāgarajādisaṃvaḍḍhanaṃ . Yena pariggahitaṃ , tassa āsaṅkāvahattā sahaP0.241 āsaṅkāya vattatīti sāsaṅkaṃ , yena pariggahitaṃ , tassa yato kuto āsaṅkāvahanti attho . Bahuāyāsan ti sajjanarakkhaṇādivasena bahuparissamaṃ . Natthi cettha dhuvaṃ ṭhitīti etasmiṃ dhane dhuvabhāvo ca ṭhitibhāvo ca natthi , cañcalamanavaṭṭhitamevāti attho . Ettha rattā pamattā cāti etasmiṃ dhane rattā sañjātarāgā dasakusaladhammesu satiyā vippavāsena pamattā . Saṃkiliṭṭhamanā lobhādisaṃkilesena saṃkiliṭṭhacittāva nāma honti . Tato ca aññamaññamhi byāruddhā , puthū kubbanti medhagaṃ antamaso mātāpi puttena , puttopi mātarāti evaṃ aññamaññaṃ paṭiruddhā hutvā puthū sattā medhagaṃ kalahaṃM0.249 karonti . Tenāha bhagavā – ‘‘ puna caparaṃ , bhikkhave , kāmahetu kāmanidānaṃ kāmādhikaraṇaṃ … pe … mātāpi puttena vivadati puttopi mātarā vivadatī ’’ tiādi ( ma . ni .1.168,178). Vadhoti maraṇaṃ . Bandhoti addubandhanādibandhanaṃ . Pariklesoti hatthacchedādiparikilesāpatti . JānītiV0.267 dhanajāni ceva parivārajāni ca . Sokapariddavoti soko ca paridevo ca . Adhipannānan ti ajjhositānaṃ . Dissate byasanaṃ bahun ti yathāvuttavadhabandhanādibhedaṃ avuttañca domanassupāyāsādiṃ diṭṭhadhammikaṃ samparāyikañca bahuṃ bahuvidhaṃ byasanaṃ anattho kāmesu dissateva . Taṃ maṃ ñātī amittāva , kiṃ vo kāmesu yuñjathāti tādisaṃ maṃ yathā kāmesu virattaṃ tumhe ñātī ñātakā samānā anatthakāmā amittā viya kiṃ kena kāraṇena kāmesu yuñjatha niyojetha . Jānātha maṃ pabbajitaṃ , kāmesu bhayadassinin ti kāme bhayato passantiṃ pabbajitaṃ maṃ ājānātha , kiṃ ettakaṃ tumhehi anaññātanti adhippāyo . Na hiraññasuvaṇṇena , parikkhīyanti āsavātiP0.242 kāmāsavādayo hiraññasuvaṇṇena na kadāci parikkhayaṃ gacchanti , atha kho tehi eva parivaḍḍhanteva . Tenāha – ‘‘ amittā vadhakā kāmā , sapattā sallabandhanā ’’ ti . Kāmā hi ahitāvahattā mettiyā abhāvena amittā , maraṇahetutāya ukkhittāsikavadhakasadisattā vadhakā , anubandhitvāpi anatthāvahanatāya verānubandhasapattasadisattā sapattā , rāgādīnaṃ sallānaṃ bandhanato sallabandhanā . Muṇḍan ti muṇḍitakesaṃ . Tattha tattha nantakāni gahetvā saṅghāṭicīvarapārupanena saṅghāṭipārutaṃ . Uttiṭṭhapiṇḍoti vivaṭadvāre ghare ghare patiṭṭhitvā labhanakapiṇḍo . Uñchoti tadatthaṃ uñchācariyā . Anagārūpanissayoti anagārānaṃ pabbajitānaṃ upagantvā nissitabbato upanissayabhūto jīvitaparikkhāro . Tañhi nissāya pabbajitā jīvanti . VantātiM0.250 chaḍḍitā . Mahesīhīti buddhādīhi mahesīhi . Khemaṭṭhāneti kāmayogādīhi anupaddavaṭṭhānabhūte nibbāne . Teti mahesayo . Acalaṃ sukhan ti nibbānasukhaṃ pattā . Tasmā taṃ patthentena kāmā pariccajitabbāti adhippāyo . Māhaṃ kāmehi saṃgacchin ti ahaṃ kadācipi kāmehi na samāgaccheyyaṃ . Kasmāti ce āhaV0.268 – ‘‘ yesu tāṇaṃ na vijjatī ’’ tiādi , yesu kāmesu upaparikkhiyamānesu ekasmimpi anatthaparittāṇaṃ nāma natthi . Aggikkhandhūpamā mahābhitāpaṭṭhena . Dukhā dukkhamaṭṭhena . Paripantho esa bhayo yadidaṃ kāmā nāma aviditavipulānatthāvahattā . Savighāto cittavighātakarattā . Sakaṇṭako vinivijjhanattā . Gedho suvisamo cesoti giddhihetutāya gedho . Suṭṭhu visamo mahāpalibodho so . Duratikkamanaṭṭhena mahanto . Mohanāmukho mucchāpattihetuto . Upasaggo bhīmarūpoti atibhiṃsanakasabhāvo , mahantoP0.243 devatūpasaggo viya anatthakādidukkhāvahanato . Sappasirūpamā kāmā sappaṭibhayaṭṭhena . Kāmapaṅkena sattāti kāmasaṅkhātena paṅkena sattā laggā . Duggatigamanaṃ maggan ti nirayādiapāyagāminaṃ maggaṃ . Kāmahetukan ti kāmopabhogahetukaṃ . Bahun ti pāṇātipātādibhedena bahuvidhaṃ . Rogamāvahan ti rujjanaṭṭhena rogasaṅkhātassa diṭṭhadhammikādibhedassa dukkhassa āvahanakaṃ . Evan ti ‘‘ amittā vadhakā ’’ tiādinā vuttappakārena . Amittajananāti amittabhāvassa nibbattanakā . Tāpanāti santāpanakā , tapanīyāti attho . Saṃkilesikāti saṃkilesāvahā . Lokāmisāti loke āmisabhūtā . Bandhaniyāti bandhabhūtehi saṃyojanehi vaḍḍhitabbā , saṃyojaniyāti attho . Maraṇabandhanāti bhavādīsu nibbattinimittatāya pavattakāraṇato ca maraṇavibandhanā . UmmādanātiM0.251 vipariṇāmadhammānaṃ viyogavasena sokummādakarā , vaḍḍhiyā vā uparūparimadāvahā . Ullapanāti ‘‘ aho sukhaṃ aho sukhan ’’ ti uddhaṃ uddhaṃ lapāpanakā . ‘‘ Ullolanā ’’ tipi pāṭho , bhattapiṇḍanimittaṃ naṅguṭṭhaṃ ullolento sunakho viya āmisahetu satte uparūparilālanā , parābhavāvaññātapāpanakāti attho . Cittappamāthinoti pariḷāhuppādanādinā sampati āyatiñca cittassa pamathanasīlā . ‘‘ Cittappamaddino ’’ ti vā pāṭho , so evattho . Ye pana ‘‘ cittappamādino ’’ ti vadanti , tesaṃ cittassa pamādāvahāti attho . Saṃkilesāyāti vibādhanāyaV0.269 upatāpanāya vā . Khippaṃ mārena oḍḍitan ti kāmā nāmete mārena oḍḍitaṃ kuminanti daṭṭhabbā sattānaṃ anatthāvahanato . Anantādīnavāti ‘‘ lobhanaṃ madanañcetan ’’ tiādinā ,‘‘ idha sītassa purakkhato uṇhassa purakkhato ’’ tiādinā ( ma . ni .1.167) ca dukkhakkhandhasuttādīsu vuttanayena apariyantādīnavā bahudosā . Bahudukkhāti āpāyikādibahuvidhadukkhānubandhā . Mahāvisāti kaṭukāsayhaphalatāya halāhalādimahāvisasadisāP0.244 . Appassādāti satthadhārāgatamadhubindu viya parittassādā . Raṇakarāti sārāgādisaṃvaḍḍhakā . Sukkapakkhavisosanāti sattānaṃ anavajjakoṭṭhāsassa vināsakā . Sāhan ti sā ahaṃ , heṭṭhā vuttanayeneva satthu santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddhā kāme pahāya pabbajitvā ṭhitāti attho . Etādisan ti evarūpaṃ vuttappakāraṃ . Katvāti iti katvā , yathāvuttakāraṇenāti attho . Na taṃ paccāgamissāmīti taṃ mayā pubbe vantakāme puna na paribhuñjissāmi . Nibbānābhiratā sadāti yasmā pabbajitakālato paṭṭhāya sabbakālaṃ nibbānābhiratā , tasmā na taṃ paccāgamissāmīti yojanā . Raṇaṃ taritvā kāmānan ti kāmānaṃ raṇaṃ taritvā , tañca mayā kātabbaṃ ariyamaggasaṃpahāraṃ katvā . Sītibhāvābhikaṅkhinīti sabbakilesadarathapariḷāhavūpasamena sītibhāvasaṅkhātaṃ arahattaṃ abhikaṅkhantī . Sabbasaṃyojanakkhayeti sabbesaṃ saṃyojanānaṃ khayabhūte nibbāne abhiratā . YenaM0.252 tiṇṇā mahesinoti yena ariyamaggena buddhādayo mahesino saṃsāramahoghaṃ tiṇṇā , ahampi tehi gatamaggaṃ anugacchāmi , sīlādipaṭipattiyā anupāpuṇāmīti attho . Dhammaṭṭhan ti ariyaphaladhamme ṭhitaṃ . Anejan ti paṭippassaddha ejatāya anejanti laddhanāmaṃ aggaphalaṃ . Upasampajjāti sampādetvā aggamaggādhigamena adhigantvā . Jhāyatīti tameva phalajjhānaṃ upanijjhāyati . Ajjaṭṭhamī pabbajitāti pabbajitā hutvā pabbajitato paṭṭhāya ajja aṭṭhamadivaso , ito atīteV0.270 aṭṭhamiyaṃ pabbajitāti attho . Saddhāti saddhāsampannā . Saddhammasobhanāti saddhammādhigamena sobhanā . BhujissātiP0.245 dāsabhāvasadisānaṃ kilesānaṃ pahānena bhujissā . Kāmacchandādiiṇāpagamena aṇaṇā . Imā kira tisso gāthā pabbajitvā aṭṭhame divase arahattaṃ patvā aññatarasmiṃ rukkhamūle phalasamāpattiṃ samāpajjitvā nisinnaṃ theriṃ bhikkhūnaṃ dassetvā pasaṃsantena bhagavatā vuttā .

Subhākammāradhītutherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā . Vīsatinipātavaṇṇanā niṭṭhitā .