6.
‘‘ Dhīre nirodhaṃ phusehi , saññāvūpasamaṃ sukhaṃ ;
Ārādhayāhi nibbānaṃ , yogakkhemamanuttaraṃ .
Therīgāthāpāḷi
- 1. Ekakanipāto
- 1. Aññatarātherīgāthā
- Muttātherīgāthāvaṇṇanā
- Puṇṇātherīgāthāvaṇṇanā PuṇṇeM0.10 pūrassu dhammehīti puṇṇāya nāma sikkhamānāya gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī buddhasuññe loke candabhāgāya nadiyā tīre kinnarayoniyaṃ nibbattā . Ekadivas
- Tissātherīgāthāvaṇṇanā Tisse sikkhassu sikkhāyāti tissāya sikkhamānāya gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinitvā sambhatakusalapaccayā imasmiṃ buddhuppāde kapilavatthusmiṃ sakyarājakule nibbattitvā
- 5. Aññatarātissātherīgāthā
- 6. Dhīrātherīgāthā
- 7. Vīrātherīgāthā
- 8. Mittātherīgāthā
- 9. Bhadrātherīgāthā
- 10. Upasamātherīgāthā
- Muttātherīgāthāvaṇṇanā SumuttāV0.14 sādhumuttāmhītiādikā muttātheriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tatthaP0.14 bhave kusalaṃ upacinitvā imasmiṃ buddhuppāde kosalajanapade oghātakassa nāma daliddabrāhmaṇassa dhītā hutvā nibbatti , taṃ
- Dhammadinnātherīgāthāvaṇṇanā Chandajātā avasāyīti dhammadinnātheriyā gāthā . Sā kira padumuttarabuddhakāle haṃsavatīnagare parādhīnavuttikā hutvā jīvantī nirodhato vuṭṭhitassa aggasāvakassa pūjāsakkārapubbakaṃ dānaṃ datvā devaloke nibbattā . Tato cavitvā
- Visākhātherīgāthāvaṇṇanā KarothaM0.21 buddhasāsanan ti visākhāya theriyā gāthā . Tassā vatthu dhīrātheriyāvatthusadisameva . Sā arahattaṃ patvā vimuttisukhena vītināmentī –
- Sumanātherīgāthāvaṇṇanā DhātuyoV0.22 dukkhato disvāti sumanāya theriyā gāthā . Tassā vatthu tissātheriyā vatthusadisaṃ . Imissāpi hi satthā obhāsaṃ vissajjetvā purato nisinno viya attānaṃ dassetvā –
- Uttarātherīgāthāvaṇṇanā Kāyena saṃvutā āsin ti uttarāya theriyā gāthā . Tassāpi vatthu tissātheriyā vatthusadisaṃ . Sāpi hi sakyakulappasutā bodhisattassa orodhabhūtā mahāpajāpatigotamiyā saddhiṃ nikkhantā obhāsagāthāya arahattaṃ patvā pana –
- Vuḍḍhapabbajitasumanātherīgāthāvaṇṇanā Sukhaṃ tvaṃ vuḍḍhike sehīti sumanāya vuḍḍhapabbajitāya gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave kusalaṃ upacinitvā imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ mahākosalarañño bhaginī hutvā nibbatti . Sā sat
- Dhammātherīgāthāvaṇṇanā PiṇḍapātaṃM0.24 caritvānāti dhammāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinitvā sambhatapuññasambhārā imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ kulaghare nibbattitvā vayappattā
- Saṅghātherīgāthāvaṇṇanā Hitvā ghare pabbajitvāti saṅghāya theriyā gāthā . Tassā vatthu dhīrātheriyā vatthusadisaṃ . Gāthā pana –
- Dukanipāto
- Abhirūpanandātherīgāthāvaṇṇanā DukanipāteM0.26V0.26 āturaṃ asuciṃ pūtin tiādikā abhirūpanandāya sikkhamānāya gāthā . Ayaṃ kira vipassissa bhagavatoP0.25 kāle bandhumatīnagare gahapatimahāsālassa dhītā hutvā satthu santike dhammaṃ sutvā saraṇesu ca sīlesu
- 2. Jentātherīgāthā
- SumuttikātiādikāM0.30 sumaṅgalamātāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave kusalaṃ upacinitvā imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ daliddakule nibbattitvā vayappattā aññatarassa naḷakārassa dinnā paṭhamagabbheyeva pacchimabhavi
- Aḍḍhakāsitherīgāthāvaṇṇanā Yāva kāsijanapadotiādikā aḍḍhakāsiyā theriyā gāthā . Ayaṃ kira kassapassa dasabalassa kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā bhikkhunīnaṃ santikaṃ gantvā dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddhā pabbajitvā bhikkhunisīle ṭhitaṃ aññatara
- Cittātherīgāthāvaṇṇanā Kiñcāpi khomhi kisikātiādikā cittāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī ito catunnavutikappe candabhāgāya nadiyā tīre kinnarayoniyaṃ nibbatti . Sā ekadivasaṃ e
- 6. Mettikātherīgāthā
- Cātuddasiṃ pañcadasin tiādikā aparāya mittāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī vipassissa bhagavato kāle khattiyakule nibbattitvā viññutaṃ patvā bandhumassa rañño antepurikā hutvā v
- Abhayamātutherīgāthāvaṇṇanā UddhaṃP0.39 pādatalātiādikā abhayamātāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave puññāni upacinantī tissassa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā ekadivasaṃ satthāraṃ piṇḍāya caranta
- 9. Abhayātherīgāthā
- Sāmātherīgāthāvaṇṇanā CatukkhattuṃP0.44 pañcakkhattun tiādikā sāmāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinitvā sugatīsuyeva saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde kosambiyaṃ gahapatimahāsālakule ni
- Tikanipāto
- Aparāsāmātherīgāthāvaṇṇanā TikanipāteV0.49M0.47 paṇṇavīsativassānītiādikā aparāya sāmāya theriyā gāthā .
- Uttamātherīgāthāvaṇṇanā Catukkhattuṃ pañcakkhattun tiādikā uttamāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī vipassissa bhagavato kāle bandhumatīnagare aññatarassaV0.51 kuṭumbikassa gehe g
- Aparā uttamātherīgāthāvaṇṇanā Ye ime satta bojjhaṅgātiādikā aparāya uttamāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī vipassissa bhagavato kāle bandhumatīnagare kuladāsī hutvā nibbatti . S
- 4. Dantikātherīgāthā
- Ubbiritherīgāthāvaṇṇanā Amma , jīvātiādikā ubbiriyā theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare kulagehe nibbattitvā viññutaṃ pattā ekadivasaṃ mā
- Sukkātherīgāthāvaṇṇanā Kiṃme katā rājagahetiādikā sukkāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī vipassissa bhagavato kāle bandhumatīnagare kulagehe nibbattitvā viññutaṃ pattā upāsikāhi
- Selātherīgāthāvaṇṇanā NatthiM0.64 nissaraṇaṃ loketiādikā selāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī haṃsavatīnagare kulagehe nibbattitvā viññutaṃ pattā mātāpitūhi samānajātikassa kula
- Somātherīgāthāvaṇṇanā YaṃM0.68V0.72P0.66 taṃ isīhi pattabban tiādikā somāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī sikhissa bhagavato kāle khattiyamahāsālakule nibbattitvā viññutaṃ patvā
- Catukkanipāto
- Bhaddākāpilānītherīgāthāvaṇṇanā CatukkanipāteV0.74M0.70 putto buddhassa dāyādotiādikā bhaddāya kāpilāniyā theriyā gāthā . Sā kira padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā satthu santike dhammaṃ suṇantī satthāraṃ e
- Pañcakanipāto
- Aññatarātherīgāthāvaṇṇanā PañcakanipāteM0.78V0.84 paṇṇavīsati vassānītiādikā aññatarāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī imasmiṃ buddhuppāde devadahanagare mahāpajāpatigotamiyā dhā
- 2. Vimalātherīgāthā
- 3. Sīhātherīgāthā
- Sundarīnandātherīgāthāvaṇṇanā Āturaṃ asucin tiādikā sundarīnandāya theriyā gāthā . Ayampi kira padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagareP0.81 kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā , satthu santike dhammaṃ suṇantī satthāraṃ ekaṃ bhikkhuniṃ jhāyinīnaṃ ag
- Nanduttarātherīgāthāvaṇṇanā AggiṃP0.87 candañcātiādikā nanduttarāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinitvā imasmiṃ buddhuppāde kururaṭṭhe kammāsadhammanigame brāhmaṇakule nibbattitvāM0.9
- SaddhāyaM0.92 pabbajitvānātiādikā mittākāḷiyā theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī imasmiṃ buddhuppāde kururaṭṭhe kammāsadhammanigame brāhmaṇakule nibbattitvā viññutaṃ pattā mahāsatipaṭ
- Sakulātherīgāthāvaṇṇanā AgārasmiṃV0.101P0.91 vasantītiādikā sakulāya theriyā gāthā . Ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare ānandassa rañño dhītā hutvā nibbattā , satthu vemātikabhaginī nandāti nāmena . Sā viññutaṃ patvā ekadivasaṃ satth
- 8. Soṇātherīgāthā
- 9. Bhaddākuṇḍalakesātherīgāthā
- Paṭācārātherīgāthāvaṇṇanā Naṅgalehi kasaṃ khettan tiādikā paṭācārāya theriyā gāthā . Ayampi padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā , ekadivasaṃ satthu santike dhammaṃ suṇantī satthāraṃ ekaṃ bhikkhuniṃ vinayadhar
- Tiṃsamattātherīgāthāvaṇṇanā MusalāniP0.118 gahetvānātiādikā tiṃsamattānaṃ therīnaṃ gāthā . Tāpi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantiyo anukkamena upacitavimokkhasambhārā imasmiṃ buddhuppāde sakakammasañcodit
- Candātherīgāthāvaṇṇanā Duggatāhaṃ pure āsin tiādikā candāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena sambhatavimokkhasambhārā paripakkañāṇā imasmiṃ buddhuppāde aññatarasmiṃ brāh
- Chakkanipāto
- Pañcasatamattātherīgāthāvaṇṇanā ChakkanipāteM0.126V0.135 yassa maggaṃ na jānāsītiādikā pañcasatamattānaṃ therīnaṃ gāthā . Imāpi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantiyo anukkamena upacitavimokkhasambhārā hutvā
- 2. Vāseṭṭhītherīgāthā
- Khemātherīgāthāvaṇṇanā Daharā tvaṃ rūpavatītiādikā khemāya theriyā gāthā . Ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāleP0.127 haṃsavatīnagare parādhīnavuttikā paresaṃ dāsī ahosi . Sā paresaṃ veyyāvaccakaraṇena jīvikaṃ kappentī ekadivasaṃ padumuttarassa sammās
- Sujātātherīgāthāvaṇṇanā Alaṅkatā suvasanātiādikā sujātāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tatthaP0.137 bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena sambhatavimokkhasambhārā hutvā imasmiṃ buddhuppāde sāketanagare seṭṭhiku
- 5. Anopamātherīgāthā
- Mahāpajāpatigotamītherīgāthāvaṇṇanā BuddhaM0.144V0.155P0.140 vīra namo tyatthūtiādikā mahāpajāpatigotamiyā gāthā . Ayampi kira padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā satthu santike dhammaṃ suṇantī satthāraṃ ekaṃ
- Guttātherīgāthāvaṇṇanā Gutte yadatthaṃ pabbajjātiādikā guttāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena sambhatavimokkhasambhārā hutvā , paripakkakusalamūlā sugatīsuyeva saṃsara
- Catukkhattun tiādikā vijayāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī , anukkamena paribrūhitakusalamūlā devamanussesu saṃsarantī , imasmiṃ buddhuppāde rājagahe aññatarasmiṃ kulagehe nibba
- Sattakanipāto
- Uttarātherīgāthāvaṇṇanā SattakanipāteM0.167V0.181P0.161 musalāni gahetvānāti uttarāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī , anukkamena sambhāvitakusalamūlā samupacitavimokkhasambhārā
- 2. Cālātherīgāthā
- 3. Upacālātherīgāthā
- Aṭṭhakanipāto
- Sīsūpacālātherīgāthāvaṇṇanā AṭṭhakanipāteM0.174V0.189 bhikkhunī sīlasampannātiādikā sīsūpacālāya theriyā gāthā . Imissāpi vatthu cālāya theriyā vatthumhi vuttanayameva . Ayampi hi āyasmato dhammasenāpatissa pabbajitabhāvaṃ sutvā sayampi ussāhajātā pabbaj
- Navakanipāto Vaḍḍhamātutherīgāthāvaṇṇanā NavakanipāteM0.177V0.192P0.171 mā su te vaḍḍha lokamhītiādikā vaḍḍhamātāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī , anukkamena sambhatavimokkhasa
- 1. Vaḍḍhamātutherīgāthā
- Ekādasakanipāto
- Kisāgotamītherīgāthāvaṇṇanā EkādasakanipāteM0.181V0.196 kalyāṇamittatātiādikā kisāgotamiyā theriyā gāthā . Ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā ekadivasaṃ satthu santike dhammaṃ suṇantī satthāraṃ eka
- Dvādasakanipāto
- Uppalavaṇṇātherīgāthāvaṇṇanā DvādasakanipāteM0.190V0.206 ubho mātā ca dhītā cātiādikā uppalavaṇṇāya theriyā gāthā . Ayampi padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā , mahājanena saddhiṃ satthu santikaṃ gantvā , dha
- SoḷasanipāteM0.207V0.223 udahārī ahaṃ sītetiādikā puṇṇāya theriyā gāthā .
- Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī vipassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā hetusampannatāya sañjātasaṃvegā bhikkhunīnaṃ santikaṃ gantvā dhammaṃ sutvā laddhappasādā pabbajitvā pa
- Vīsatinipāto
- Ambapālītherīgāthāvaṇṇanā VīsatinipāteM0.214V0.231 kāḷakā bhamaravaṇṇasādisātiādikā ambapāliyā theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī sikhissa bhagavato sāsane pabbajitvā upasampannā hut
- 2. Rohinītherīgāthā
- Cāpātherīgāthāvaṇṇanā Laṭṭhihattho pure āsītiādikā cāpāya theriyā gāthā .
- Petāni bhoti puttānītiādikā sundariyā theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī ito ekatiṃsakappe vessabhussa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā ekadivasaṃ satthāraṃ piṇḍāya
- 5. Subhākammāradhītutherīgāthā
- Tiṃsanipāto
- Subhājīvakambavanikātherīgāthāvaṇṇanā TiṃsanipāteV0.271M0.253 jīvakambavanaṃ ramman tiādikā subhāya jīvakambavanikāya theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī , sambhāvitakusalamūlā anukka
- Cattālīsanipāto
- Isidāsītherīgāthāvaṇṇanā CattālīsanipāteM0.267V0.283 nagaramhi kusumanāmetiādikā isidāsiyā theriyā gāthā . Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave purisattabhāve ṭhatvā vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī carimabhavato sattame bhave akalyā
- 16. Mahānipāto
- 1. Sumedhātherīgāthā