Issues
Select Version
Therīgāthāpāḷi
Therīgāthāpāḷi

2. Cālātherīgāthā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

182.
‘‘ Satiṃ upaṭṭhapetvāna , bhikkhunī bhāvitindriyā ;
Paṭivijjhi padaṃ santaṃ , saṅkhārūpasamaṃ sukhaṃ .
183.
‘‘ KaṃM0.170 nu uddissa muṇḍāsi , samaṇī viya dissati ;
NaP0.164 ca rocesi pāsaṇḍe , kimidaṃ carasi momuhā .
184.
‘‘ Ito bahiddhā pāsaṇḍā , diṭṭhiyo upanissitā ;
Na te dhammaṃ vijānanti , na te dhammassa kovidā .
185.
‘‘ Atthi sakyakule jāto , buddho appaṭipuggalo ;
So me dhammamadesesi , diṭṭhīnaṃ samatikkamaṃ .
186.
‘‘ Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ , dukkhassa ca atikkamaṃ ;
Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ , dukkhūpasamagāminaṃ .
187.
‘‘ Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā , vihariṃ sāsane ratā ;
Tisso vijjā anuppattā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ .
188. ‘‘ Sabbattha vihatā nandī , tamokkhandho padālito ; Evaṃ jānāhi pāpima , nihato tvamasi antakā ’’ ti . – Imā gāthā abhāsi .
Tattha satiṃ upaṭṭhapetvānāti satipaṭṭhānabhāvanāvasena kāyādīsu asubhadukkhāniccānattavasena satiṃ suṭṭhu upaṭṭhitaṃ katvā . Bhikkhunīti attānaṃ sandhāya vadati . Bhāvitindriyāti ariyamaggabhāvanāya bhāvitasaddhādipañcindriyā . Paṭivijjhi padaṃ santan ti santaṃ padaṃV0.185 nibbānaṃ sacchikiriyāpaṭivedhena paṭivijjhi sacchākāsi . Saṅkhārūpasaman ti sabbasaṅkhārānaṃ upasamahetubhūtaṃ . Sukhan ti accantasukhaṃ .
‘‘ Kaṃ nu uddissā ’’ ti gāthā mārena vuttā . Tatrāyaṃ saṅkhepattho – imasmiṃ loke bahū samayā tesañca desetāro bahū eva titthakarā , tesu kaṃ nu kho tvaṃ uddissa muṇḍāsi muṇḍitakesā asi . Na kevalaṃ muṇḍāva , atha kho kāsāvadhāraṇena ca samaṇī viya dissati . Na ca rocesi pāsaṇḍeti tāpasaparibbājakādīnaṃ ādāsabhūte pāsaṇḍe te te samayantare neva rocesi . Kimidaṃ carasi momuhāti kiṃ nāmidaṃ , yaṃ pāsaṇḍavihitaṃ ujuṃ nibbānamaggaṃ pahāyaP0.165 ajja kālikaṃ kumaggaṃ paṭipajjantī ativiya mūḷhā carasi paribbhamasīti . TaṃM0.171 sutvā therī paṭivacanadānamukhena taṃ tajjentī ‘‘ ito bahiddhā ’’ tiādimāha . Tattha ito bahiddhā pāsaṇḍā nāma ito sammāsambuddhassa sāsanato bahiddhā kuṭīsakabahukārādikā . Te hi sattānaṃ taṇhāpāsaṃ diṭṭhipāsañca ḍenti oḍḍentīti pāsaṇḍāti vuccati . Tenāha – ‘‘ diṭṭhiyo upanissitā ’’ ti sassatadiṭṭhigatāni upecca nissitā , diṭṭhigatāni ādiyiṃsūti attho . Yadaggena ca diṭṭhisannissitā , tadaggena pāsaṇḍasannissitā . Na te dhammaṃ vijānantīti ye pāsaṇḍino sassatadiṭṭhigatasannissitā ‘‘ ayaṃ pavatti evaṃ pavattatī ’’ ti pavattidhammampi yathābhūtaṃ na vijānanti . Na te dhammassa kovidāti ‘‘ ayaṃ nivatti evaṃ nivattatī ’’ ti nivattidhammassāpi akusalā , pavattidhammamaggepi hi te saṃmūḷhā , kimaṅgaṃ pana nivattidhammeti . Evaṃ pāsaṇḍavādānaṃ aniyyānikataṃ dassetvā idāni kaṃ nu uddissa muṇḍāsīti pañhaṃ vissajjetuṃ ‘‘ atthi sakyakule jāto ’’ tiādi vuttaṃ . Tattha diṭṭhīnaṃ samatikkaman ti sabbāsaṃ diṭṭhīnaṃ samatikkamanupāyaṃ diṭṭhijālaviniveṭhanaṃ . Sesaṃ vuttanayameva .
Cālātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā . 3. Upacālātherīgāthāvaṇṇanā Satimatītiādikā upacālāya theriyā gāthā . Tassā vatthu cālāya theriyā vatthumhi vuttameva . Ayampi hi cālā viya pabbajitvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā arahattaṃ patvā udānentī –