182.
‘‘ Satiṃ upaṭṭhapetvāna , bhikkhunī bhāvitindriyā ;
Paṭivijjhi padaṃ santaṃ , saṅkhārūpasamaṃ sukhaṃ .
183.
‘‘ Kaṃ
M0.170 nu uddissa muṇḍāsi , samaṇī viya dissati ;Na
P0.164 ca rocesi pāsaṇḍe , kimidaṃ carasi momuhā . 184.
‘‘ Ito bahiddhā pāsaṇḍā , diṭṭhiyo upanissitā ;
Na te dhammaṃ vijānanti , na te dhammassa kovidā .
185.
‘‘ Atthi sakyakule jāto , buddho appaṭipuggalo ;
So me dhammamadesesi , diṭṭhīnaṃ samatikkamaṃ .
186.
‘‘ Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ , dukkhassa ca atikkamaṃ ;
Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ , dukkhūpasamagāminaṃ .
187.
‘‘ Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā , vihariṃ sāsane ratā ;
Tisso vijjā anuppattā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ .
188.
‘‘ Sabbattha vihatā nandī , tamokkhandho padālito ;
Evaṃ jānāhi pāpima , nihato tvamasi antakā ’’ ti .
–
Imā gāthā abhāsi .
Tattha satiṃ upaṭṭhapetvānāti satipaṭṭhānabhāvanāvasena kāyādīsu asubhadukkhāniccānattavasena satiṃ suṭṭhu upaṭṭhitaṃ katvā .
Bhikkhunīti attānaṃ sandhāya vadati .
Bhāvitindriyāti ariyamaggabhāvanāya bhāvitasaddhādipañcindriyā .
Paṭivijjhi padaṃ santan ti santaṃ padaṃ
V0.185 nibbānaṃ sacchikiriyāpaṭivedhena paṭivijjhi sacchākāsi .
Saṅkhārūpasaman ti sabbasaṅkhārānaṃ upasamahetubhūtaṃ .
Sukhan ti accantasukhaṃ .‘‘ Kaṃ nu uddissā ’’ ti gāthā mārena vuttā .
Tatrāyaṃ saṅkhepattho – imasmiṃ loke bahū samayā tesañca desetāro bahū eva titthakarā , tesu kaṃ nu kho tvaṃ uddissa muṇḍāsi muṇḍitakesā asi .
Na kevalaṃ muṇḍāva , atha kho kāsāvadhāraṇena ca samaṇī viya dissati .
Na ca rocesi pāsaṇḍeti tāpasaparibbājakādīnaṃ ādāsabhūte pāsaṇḍe te te samayantare neva rocesi .
Kimidaṃ carasi momuhāti kiṃ nāmidaṃ , yaṃ pāsaṇḍavihitaṃ ujuṃ nibbānamaggaṃ pahāya
P0.165 ajja kālikaṃ kumaggaṃ paṭipajjantī ativiya mūḷhā carasi paribbhamasīti .
TaṃM0.171 sutvā therī paṭivacanadānamukhena taṃ tajjentī ‘‘ ito bahiddhā ’’ tiādimāha .
Tattha ito bahiddhā pāsaṇḍā nāma ito sammāsambuddhassa sāsanato bahiddhā kuṭīsakabahukārādikā .
Te hi sattānaṃ taṇhāpāsaṃ diṭṭhipāsañca ḍenti oḍḍentīti pāsaṇḍāti vuccati .
Tenāha –
‘‘ diṭṭhiyo upanissitā ’’ ti sassatadiṭṭhigatāni upecca nissitā , diṭṭhigatāni ādiyiṃsūti attho .
Yadaggena ca diṭṭhisannissitā , tadaggena pāsaṇḍasannissitā .
Na te dhammaṃ vijānantīti ye pāsaṇḍino sassatadiṭṭhigatasannissitā ‘‘ ayaṃ pavatti evaṃ pavattatī ’’ ti pavattidhammampi yathābhūtaṃ na vijānanti .
Na te dhammassa kovidāti ‘‘ ayaṃ nivatti evaṃ nivattatī ’’ ti nivattidhammassāpi akusalā , pavattidhammamaggepi hi te saṃmūḷhā , kimaṅgaṃ pana nivattidhammeti .
Evaṃ pāsaṇḍavādānaṃ aniyyānikataṃ dassetvā idāni kaṃ nu uddissa muṇḍāsīti pañhaṃ vissajjetuṃ ‘‘ atthi sakyakule jāto ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha diṭṭhīnaṃ samatikkaman ti sabbāsaṃ diṭṭhīnaṃ samatikkamanupāyaṃ diṭṭhijālaviniveṭhanaṃ .
Sesaṃ vuttanayameva .Cālātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Upacālātherīgāthāvaṇṇanā
Satimatītiādikā upacālāya theriyā gāthā .
Tassā vatthu cālāya theriyā vatthumhi vuttameva .
Ayampi hi cālā viya pabbajitvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā arahattaṃ patvā udānentī –