4. Sujātātherīgāthāvaṇṇanā
Alaṅkatā suvasanātiādikā sujātāya theriyā gāthā .
Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tatthaP0.137 bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena sambhatavimokkhasambhārā hutvā imasmiṃ buddhuppāde sāketanagare seṭṭhikule nibbattitvā vayappattā mātāpitūhi samānajātikassa seṭṭhiputtassa dinnā hutvā patikulaṃ gatā .
Tattha tena saddhiṃ sukhasaṃvāsaṃ vasantī ekadivasaṃ uyyānaṃ gantvā nakkhattakīḷaṃ kīḷitvā parijanenaM0.141 saddhiṃ nagaraṃ āgacchantī añjanavane satthāraṃ disvā pasannamānasā upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisīdi .
Satthā tassā anupubbiṃ kathaṃ kathetvā kallacittataṃ ñatvā upari sāmukkaṃsikaṃ dhammadesanaṃ pakāsesi .
Sā desanāvasāne attano katādhikāratāya ñāṇassa paripākaṃ gatattā caV0.152 , satthu ca desanāvilāsena yathānisinnāva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā satthāraṃ vanditvā gehaṃ gantvā sāmikañca mātāpitaro ca anujānāpetvā satthuāṇāya bhikkhunupassayaṃ gantvā bhikkhunīnaṃ santike pabbaji .
Pabbajitvā ca attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena –
P0.137 bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena sambhatavimokkhasambhārā hutvā imasmiṃ buddhuppāde sāketanagare seṭṭhikule nibbattitvā vayappattā mātāpitūhi samānajātikassa seṭṭhiputtassa dinnā hutvā patikulaṃ gatā .
Tattha tena saddhiṃ sukhasaṃvāsaṃ vasantī ekadivasaṃ uyyānaṃ gantvā nakkhattakīḷaṃ kīḷitvā parijanenaM0.141 saddhiṃ nagaraṃ āgacchantī añjanavane satthāraṃ disvā pasannamānasā upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisīdi .
Satthā tassā anupubbiṃ kathaṃ kathetvā kallacittataṃ ñatvā upari sāmukkaṃsikaṃ dhammadesanaṃ pakāsesi .
Sā desanāvasāne attano katādhikāratāya ñāṇassa paripākaṃ gatattā caV0.152 , satthu ca desanāvilāsena yathānisinnāva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā satthāraṃ vanditvā gehaṃ gantvā sāmikañca mātāpitaro ca anujānāpetvā satthuāṇāya bhikkhunupassayaṃ gantvā bhikkhunīnaṃ santike pabbaji .
Pabbajitvā ca attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena – 145.
‘‘ Alaṅkatā suvasanā , mālinī candanokkhitā ;
Sabbābharaṇasañchannā , dāsīgaṇapurakkhatā .
146.
‘‘ Annaṃ pānañca ādāya , khajjaṃ bhojjaṃ anappakaṃ ;
Gehato nikkhamitvāna , uyyānamabhihārayiṃ .
147.
‘‘ Tattha ramitvā kīḷitvā , āgacchantī sakaṃ gharaṃ ;
Vihāraṃ daṭṭhuṃ pāvisiṃ , sākete añjanaṃ vanaṃ .
148.
‘‘ Disvāna lokapajjotaṃ , vanditvāna upāvisiṃ ;
So me dhammamadesesi , anukampāya cakkhumā .
149.
‘‘ Sutvā ca kho mahesissa , saccaṃ sampaṭivijjhahaṃ ;
Tattheva virajaṃ dhammaṃ , phusayiṃ amataṃ padaṃ .
150.
‘‘ Tato viññātasaddhammā , pabbajiṃ anagāriyaṃ ;
Tisso vijjā anuppattā , amoghaṃ buddhasāsanan ’’ ti .
–
Imā gāthā abhāsi .
Tattha alaṅkatāti vibhūsitā .
Taṃ pana alaṅkatākāraṃ dassetuṃ ‘‘ suvasanā mālinī candanokkhitā ’’ ti vuttaṃ .
Tattha mālinīti mālādhārinī .
Candanokkhitāti candanānulittā .
Sabbābharaṇasañchannāti
P0.138 hatthūpagādīhi sabbehi ābharaṇehi alaṅkāravasena sañchāditasarīrā .
AnnaṃM0.142V0.153 pānañca ādāya , khajjaṃ bhojjaṃ anappakan ti sāliodanādiannaṃ , ambapānādipānaṃ , piṭṭhakhādanīyādikhajjaṃ , avasiṭṭhaṃ āhārasaṅkhātaṃ bhojjañca pahūtaṃ gahetvā .
Uyyānamabhihārayin ti nakkhattakīḷāvasena uyyānaṃ upanesiṃ .
Annapānādiṃ tattha ānetvā saha parijanena kīḷantī ramantī paricāresinti adhippāyo .
Sākete añjanaṃ vanan ti sāketasamīpe añjanavane vihāraṃ pāvisiṃ .
Lokapajjotan ti ñāṇapajjotena lokassa pajjotabhūtaṃ .
Phusayin ti phusiṃ , adhigacchinti attho .
Sesaṃ vuttanayameva .Sujātātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .
5. Anopamātherīgāthāvaṇṇanā
Ucce kuletiādikā anopamāya theriyā gāthā .
Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena vimuttiparipācanīye dhamme paribrūhitvā imasmiṃ buddhuppāde sāketanagare majjhassa nāma seṭṭhino dhītā hutvā nibbatti .
Tassā rūpasampattiyā anopamāti nāmaṃ ahosi .
Tassā vayappattakāle bahū seṭṭhiputtā rājamahāmattā rājāno ca pitu dūtaṃ pāhesuṃ –
‘‘ attano dhītaraṃ anopamaṃ dehi , idañcidañca te dassāmā ’’ ti .
Sā taṃ sutvā upanissayasampannatāya ‘‘ gharāvāsena mayhaṃ attho natthī ’’ ti satthu santikaṃ gantvā dhammaṃ sutvā ñāṇassa paripākaṃ gatattā desanānusārena vipassanaṃ ārabhitvā taṃ ussukkāpentī maggapaṭipāṭiyā tatiyaphale patiṭṭhāsi .
Sā satthāraṃ pabbajjaṃ yācitvā satthuāṇāya bhikkhunupassayaṃ upagantvā bhikkhunīnaṃ santike pabbajitvā sattame divase arahattaṃ sacchikatvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena –