8. Vattakkhandhakaṃ
1. Āgantukavattakathā
357. Vattakkhandhake
V2.161 ārāman ti upacārasīmaṃ sandhāya vuttanti āha ‘‘ upacārasīmasamīpan ’’ ti .
356-357.
VattakkhandhakeM3.423V3.386 uparipiṭṭhitoti piṭṭhisaṅghāṭassa uparibhāgato , dvārabāhassa uparipadesatoti attho .
Vissajjetabban ti sukkhāpanatthaṃ ātape vissajjitabbaṃ .
Abhivādāpetabboti tassa vasse pucchite yadi daharo hoti , sayameva vandissati , tadā imināva vandāpito nāma hoti .
Nilloketabboti oloketabbo .
Yathābhāgan ti pubbe paññattaṃ padesabhāgaṃ anatikkamitvā .
Santānakan ti uṇṇanābhisuttaṃ .
Ullokāti gehassa uparibhāgato paṭṭhāya , paṭhamaṃ uparibhāgo sammajjitabboti vuttaṃ hoti .
Āvāsikavattakathāvaṇṇanā
357. EkasmiṃM0.535V0.487 gāme aññavihārato āgatopi āgantukova .
Tattha keci evaṃ vadanti ‘‘ āvāsiko katthaci gantvā sace āgato ,‘ tenāpi āgantukabhattaṃ bhuñjitabban ’ ti vuttattā dūrāgamanaṃ vuttaṃ hoti , na gāme , tasmā na yuttan ’’ ti .
Te vattabbā ‘‘ āgantukabhattaṃ nāma gahaṭṭhehi ṭhapitaṃ .
Yasmiṃ nibaddhaṃ , tato aññagāmatoti āpannaṃ .
Tathā vihārādhikārattā aññavihārato āgatopi āgantuko vā ’’ ti ācariyānaṃ sanniṭṭhānaṃ .
357. VattakkhandhakeM2.258V2.245 pattharitabban ti ātape pattharitabbaṃ .Pāḷiyaṃ abhivādāpetabboti vandanatthāya vassaṃ pucchanena navako sayameva vandatīti vuttaṃ .
‘‘ Gahetvā ’’ ti padassa ‘‘ upāhanā ’’ ti kammaṃ pākaṭaṃ , karaṇaṃ pana apākaṭaṃ .
Tasmā karaṇaṃ dassento āha ‘‘ upāhanadaṇḍakena gahetvā ’’ ti .
Iminā ‘‘ hatthenā ’’ ti karaṇaṃ nivatteti .
Nilloketabboti oloketabbo .
Paṭikkamantīti ettha pavisantīti ca apakkamantīti ca atthaṃ paṭikkhipanto āha ‘‘ sannipatantī ’’ ti .
Upāhanā … pe … pucchitabbāti ettha ‘‘ pucchitabbā ’’ ti padassa saha kammena pucchitabbākāraṃ dassento āha ‘‘ katarasmiṃ ṭhāne ’’ tiādi .
Tattha ‘‘ katarasmiṃ … pe … coḷakan ’’ ti iminā pucchitabbākāraṃ dasseti .
‘‘ Āvāsikā bhikkhū ’’ ti iminā kammaṃ dasseti .
‘‘ Pattharitabban ’’ ti iminā vissajjetabban ti ettha sajadhātuyā cajanatthaṃ
M0.525 paṭikkhipati .Gocaro pucchitabboti ettha gocarasaddo bhikkhācārasaddena atthato ekanti dassento āha ‘‘ bhikkhācāro pucchitabbo ’’ ti .
Bhikkhāya caranti etthāti bhikkhācāro , gocaragāmo .
Pānīyaṃ pucchitabbaṃ , paribhojanīyaṃ pucchitabban ti uddharitvā ghaṭasarāvādigataṃ sandhāya paṭhamaṃ , dutiyaṃ kūpataḷākādigatanti ācariyo .
Dutiyavāre attano vasanaṭṭhānattā visuṃ pucchitabbameva , tasmā vuttaṃ etaṃ ‘‘ paricchinnabhikkho vā gāmo ’’ ti .
Bahūsu potthakesu duvidhāpi yujjati .
Yatthāti yasmiṃ gāme .
‘‘ Kin ’’ tiādinā pānīyaṃ pucchitabban tiādīsu pucchitabbākāraṃ dasseti .
Kaṃ kālan ti kasmiṃ kāle .
Bahi nikkhamantassāti vihārato bahi nikkhamantassa .
Nilloketabboti oloketabbo .
‘‘ Yadi sakkotī ’’ ti iminā sace ussahatīti ettha sacesaddo yadipariyāyo , ussahatisaddo sakkoti pariyāyoti dasseti .
Sakkontassa vihārasodhanavatteti sambandho .
Āgantukavattakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Āvāsikavattakathā
Āvāsikavattakathāvaṇṇanā
359. Āvāsikavatte evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā .
Sabbaṃ kātabbanti sambandho .
359. Mahāāvāseti mahāvihārasadise mahāāvāse .
359.‘‘ Yathābhāgan ’’ ti ṭhapitaṭṭhānaṃ anatikkamitvā mañcapīṭhādiṃ papphoṭetvā pattharitvā upari paccattharaṇaṃ datvā dānampi senāsanapaññāpanamevāti dassento āha ‘‘ papphoṭetvā hi pattharituṃ pana vaṭṭatiyevā ’’ ti .
Tassāti vuḍḍhatarassa āgantukassa .
‘‘ Paṇḍito ’’ tiādinā sace bālo ‘‘ sammajjāhi tāva cetiyaṅgaṇan ’’ ti na vadati , sammajjaniṃ nikkhipitvā tassa vattameva kātabbanti dasseti .
Bhesajjameva kātabban ti sahāvadhāraṇena vuttattā bālo ‘‘ karohi tāva bhesajjan ’’ ti avadantopi bhesajjameva kātabbaṃ .
‘‘ Paṇḍito hī ’’ tiādinā pana āgantukassa vattabbabhāvamattameva
V2.162 dasseti .Pāḷimuttakavattaṃ dassento āha ‘‘ apicā ’’ tiādi .
Bījanenāti bījaniyā .
‘‘ Bījanan ’’ ti hi napuṃsakaliṅgo ,‘‘ bījanī ’’ ti itthiliṅgo .
‘‘ Bījitabbo ’’ ti ca ‘‘ bījitabban ’’ ti ca iminā aṭṭhakathāvacanena bījiyati anenāti bījanaṃ , bījiyati etāyāti bījanīti vacanattho kātabbo .
Assāti vuḍḍhataraāgantukassa .
Makkhetabbāti añjetabbā .
Hīti saccaṃ .
Etthāti upāhanapuñchane .
Katthāti kasmiṃ vihāre .
Pucchitena āvāsikenāti sambandho .
359.‘‘ Yathābhāgan ’’ ti ṭhapitaṭṭhānaṃ anatikkamitvā mañcapīṭhādiṃ papphoṭetvā pattharitvā upari paccattharaṇaṃ datvā dānampi senāsanapaññāpanamevāti dassento āha ‘‘ papphoṭetvā hi pattharituṃ pana vaṭṭatiyevā ’’ ti .
‘‘ Attano santikaṃ … pe … na labhatī ’’ ti iminā attānaṃ sandhāya anāgacchantopi attano santikaṃ sampattassa āgantukassa vattaṃ akātuṃ na labhatīti dasseti .
Āvāsikavattakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Gamikavattakathā
Anumodanavattakathāvaṇṇanā
360. Gamikavatte
M0.526 evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā .
Tatthāti senāsanakkhandhake .Taṃ sabbaṃ paṭisāmetvāti sambandho .
Yattha yesu pāsāṇapiṭṭhipāsāṇatthambhesu upacikā nārohanti , tassaṃ pāsāṇapiṭṭhiyaṃ vā tesu pāsāṇatthambhesu vā yaṃ katasenāsanaṃ atthi , taṃ anāpucchantassāpi anāpattīti yojanā .
Catūsu pāsāṇesūtiādi vuttanti sambandho , upacikānaṃ uppattiṭṭhāne kateti sambandho .
Ayan ti ānisaṃso .
Ovassakagehe pana ṭhapitānaṃ mañcapīṭhānanti sambandho .
4. Anumodanavattakathā
362. Iddhaṃ ahosīti ettha idhadhātuyā vaḍḍhanatthaṃ paṭikkhipanto āha ‘‘ sampannaṃ ahosī ’’ ti .
Saṅghatthere nisinneti sambandho .
Anuthere anumodanatthāya nisinneti yojanā .
362. Pañcame nisinneti anumodanatthāya nisinne .
362. Pañcame nisinneti anumodanatthāya nisinne .
Saṅghattherena ajjhiṭṭhepīti sambandho .
Anumodako vadatīti sambandho .
Anu punappunaṃ , pacchā vā dāyake dhammakathāya modetīti anumodako .
‘‘ Gacchathā ’’ ti sace vadati anumodakoti yojanā .
Tassāti anumodakassa .
Manussā kārentīti sambandho .
‘‘ Ekenā ’’ ti padaṃ ‘‘ kārentī ’’ ti pade kāritakammaṃ .
Tassāti kāritabhikkhussa .
Anumodanatoti anumodanakāraṇā .
Upanisinnakathāti upasamīpe nisinnānaṃ kathiyati etāyāti upanisinnakathā .
Anumodanāyāti anumodanatthāya .
Ajjhiṭṭhovāti sayaṃ ajjhiṭṭho eva .
Etthāti anumodanavatthusmiṃ .
Na mahātherassa bhāro hotīti anumodakaṃ āgametuṃ na bhāro .
‘‘ Sañjātavacco ’’ ti iminā vacco sañjāto imassāti vaccitoti katvā sañjātatthe ita paccayoti dasseti .
Upanisinnakathā nāma bahūsu sannipatitesu parikathākathanaṃ .
Ajjhiṭṭhova āgametabboti attanā ajjhiṭṭhehi bhikkhūhi anumodanteyeva nisīditabbanti attho .
Anumodanavattakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
5. Bhattaggavattakathā
Bhattaggavattakathāvaṇṇanā
Bhattaggavattakathāvaṇṇanā
364. Bhattaggavatteti
V2.163 bhattaṃ gaṇhanti etthāti bhattaggaṃ , parivisanaṭṭhānaṃ .
Tasmiṃ kattabbaṃ vattaṃ bhattaggavattaṃ , tasmiṃ bhattaggavatte evaṃ vinicchayo veditabbotiM0.527 yojanā .
Manussānaṃ parivisanaṭṭhānaṃ nāma yattha manussā saputtadārā āvasitvā bhikkhūbhojenti .
364. Manussānaṃ parivisanaṭṭhānan ti yattha manussā saputtadārā āvasitvā denti .
364. ManussānaṃV2.246 parivisanaṭṭhānan ti yattha antovihārepi manussā saputtadārā āvasitvā bhikkhū netvā bhojenti .‘‘ Atiallīyitvā ’’ ti iminā anupakhajjāti ettha khadadhātussa hiṃsanaṃ nāma atiallīyananti dasseti .
Āsanesu satīti nisīdanaṭṭhānesu
M2.259 santesu .Āsanesu satīti āsanesu santesu .
Idaṃ , bhante , āsanaṃ uccan ti āsanne samabhūmibhāge paññattaṃ therāsanena samakaṃ āsanaṃ sandhāya vuttaṃ , therāsanato pana uccatare āpucchitvāpi nisīdituṃ na vaṭṭati .
Yadi taṃ āsannampi nīcataraṃ hoti , anāpucchāpi nisīdituṃ vaṭṭati .
Nisīdantassa navakassāti sambandho .
Āpajjatīti āpattiṃ āpajjati .
Āpucchite ananujānanto thero āpajjatīti yojanā .
Mahātherasseva āpattīti āsanena paṭibāhanāpattiyā āpatti .
Saṅghāṭin ti pārutasaṅghāṭiṃ .
Avattharitvāti pārutasaṅghāṭiṃ avattharitvā , anukkhipitvāti attho .
Pattadhovanaudakan ti bhuñjanatthāya pattānaṃ dhovanaudakaṃ .
Gahetabban ti hatthena gahetabbaṃ .
Yathā gaṇhiyamāneti yojanā .
Hatthadhovanaudakaṃ sandhāyāti bhuttāvissa bhojanāvasāne hatthadhovanaudakaṃ sandhāya .
Tenevāha ‘‘ antarā pipāsitena pana … pe … hatthā na dhovitabbā ’’ ti .
Potthakesu pana ‘‘ pānīyaṃ pivitvā
V3.387 hatthā na dhovitabbā ’’ ti likhanti ,‘‘ hatthā dhovitabbā ’’ ti pāṭhena bhavitabbanti amhākaṃ khanti .
Aññathā ‘‘ na tāva udakanti idaṃ hatthadhovanaudakaṃ sandhāya vuttan ’’ ti vatvā ‘‘ antarā pipāsitena panā ’’ tiādinā vuttaviseso na upalabbhati .
Atha mataṃ ‘‘ na tāva therena udakaṃ paṭiggahetabban ti idaṃ kiṃ pānīyapaṭiggahaṇaṃ sandhāya vuttaṃ , udāhu hatthadhovanaudakaggahaṇaṃ sandhāyāti āsaṅkānivattanatthaṃ ‘ idaṃ hatthadhovanaudakaṃ sandhāyaM3.424 vuttan ’ tiādi kathitan ’’ ti , tañca na , tattha āsaṅkāya eva asambhavato .
Na hi bhagavā ‘‘ yāva aññe na bhuttāvino honti , tāva pānīyaṃ na pātabban ’’ ti vakkhatīti sakkā viññātuṃ .
Yadi cetaṃ pānīyapaṭiggahaṇaṃ sandhāya vuttaṃ ,‘‘ na tāva therena udakaṃ paṭiggahetabban ’’ ti udakasaddappayogo ca na kattabbo siyā , aṭṭhakathāyañca ‘‘ idaṃ hatthadhovanaudakaṃ sandhāya vuttan ’’ ti vatvā tena nivattitabbamatthaṃ dassentena ‘‘ antarā pipāsitena pana gale vilaggāmisena vā pānīyaṃ pivitabban ’’ ti ettakameva vattabbaṃ ,‘‘ pānīyaṃ pivitvā hatthā na dhovitabbā ’’ ti evaṃ pana na vattabbanti .
Pāḷiyaṃ ‘‘ ubhohi hatthehi … pe … odano paṭiggahetabbo ’’ ti idaṃ hatthatale vā pacchipiṭṭhiādidussaṇṭhitādhāre vā pattaṃ ṭhapetvā odanassa gahaṇakāle pattassa apatanatthāya vuttaṃ , susajjite pana ādhāre pattaṃ ṭhapetvā ekena hatthena taṃ parāmasitvāpi odanaṃ paṭiggahetuṃ vaṭṭati eva .
Ubhohi hatthehi … pe … udakaṃ paṭiggahetabban ti etthāpi eseva nayo .Mattāyāti pamāṇāya .
Sabbiādīsu evāti evasaddo ajjhāharitabbo .
Sabbiādīsūti sabbitelauttaribhaṅgesu , niddhāraṇe bhummaṃ .
Yan ti sabbiādikaṃ .
Appahotīti sabbesaṃ bhikkhūnaṃ nappahoti .
Tan ti sabbiādikaṃ , sampādehīti sambandho .
Tādisaṃ sabbiādikanti sambandho .
Yaṃ bhattagganti yojanā .
Hatthadhovanaudakan ti bhuttāvīnaṃ hatthassa dhovanaudakaṃ .
Hatthadhovanaudakan ti bhojanāvasāne udakaṃ .
Tenāha ‘‘ pānīyaṃ pivitvā hatthā dhovitabbā ’’ ti .
Tena pariyosāne dhovanameva paṭikkhittaṃ , bhojanantare pana pānīyapivanādinā nayena hatthaṃ dhovitvā puna bhuñjituṃ vaṭṭatīti dasseti .
Potthakesu pana ‘‘ pānīyaṃ pivitvā hatthā na dhovitabbā ’’ ti likhanti , taṃ purimavacanena na sameti pariyosāne udakasseva ‘‘ hatthadhovanaudakan ’’ ti vuttattā .
Antarāti bhojanassa majjhe .
Pipāsitenāti pivituṃ icchantena .
Galeti kaṇṭhe .
Sace manussā dhovatha , bhantetiādi niṭṭhitabhattaṃ nisinnaṃ theraṃ sandhāya vuttaṃ .
Nivattantenāti ettha kasmā ṭhānā nivattantenāti āha ‘‘ bhattaggato ’’ ti .
Kathaṃ kenākārena nivattitabbanti yojanā .
Kasmā navakehi bhikkhūhi paṭhamataraṃ nivattitabbanti āha ‘‘ sambādhesu hī ’’ tiādi .
Nikkhamanokāsoti paṭhamataraṃ nikkhantokāso .
Paṭipāṭiyāti vuḍḍhapaṭipāṭiyā .
Dhureti gehadvārassa samīpe .
Dhurasaddo hi idha samīpavācako .
Navakā antogehe ce nisinnā hontīti yojanā .
Dhure nisinnā hontīti dvārasamīpe nisinnā honti .
Dhure dvārasamīpe .
Antarenāti bhikkhūnaṃ vivarena , majjhena vā .
Viraḷāyāti tanukāya .
Bhattaggavattakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
6. Piṇḍacārikavattakathā
Piṇḍacārikavattakathāvaṇṇanā
Piṇḍacārikavattakathādivaṇṇanā
366. Piṇḍacārikavatte
M0.528 evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā .
Kappāsaṃ vā gahetvātiV2.164 sambandho .
Yañcāti yañca kiñci vatthuṃ , gahetvāti sambandho .
Karontī ṭhitā vāti karontī hutvā ṭhitā vā .
Tan ti kammaṃ .
366. Parāmasatīti gaṇhāti .
Ṭhapeti vāti ‘‘ tiṭṭhatha , bhante ’’ ti vadantī ṭhapeti nāma .
366. Pāḷiyaṃ ṭhāpeti vāti tiṭṭha bhanteti vadanti .Na ca bhikkhādāyikāyāti itthiliṅgavasena vuttattā itthiyā eva mukhaṃ na ulloketabbanti atthaṃ paṭikkhipanto āha ‘‘ itthī vā hotū ’’ tiādi .
‘‘ Bhikkhādānasamaye ’’ ti iminā aññasmiṃ samaye olokentopi natthi dosoti dasseti .
Ekasmiṃ kāle bhikkhāya dadamānāya sabbakālampi na oloketabbanti anicchitatthaṃ paṭikkhipati .
7. Āraññikavattakathā
Āraññikavattakathāvaṇṇanā
368. Āraññikavatte evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā .
Senāsanā otaritabban ti ettha araññe rukkhamūlādīsu nisinnassa vihārābhāvato senāsanaṃ nāma vasanaṭṭhānaṃ sandhāya vuttanti āha ‘‘ vasanaṭṭhānato nikkhamitabban ’’ ti .
Pattaṃ thavikāya pakkhipitvāti ettha kathaṃ patto thavikāya pakkhipitabboti āha ‘‘ sace bahī ’’ tiādi .
Tattha patto pakkhipitabboti sambandho .
Dhovitvā katvāti padesu ‘‘ pattaṃ vodakan ’’ ti vibhattipariṇāmaṃ katvā sambandhitabbaṃ .
Tampīti veḷunāḷikampi .
Samīpeti āraññakassa senāsanassa samīpe .
Yathā ca āraññakassa araṇisahitaṃ icchitabbaṃ , evaṃ kantāraṃ paṭipannassāpi araṇisahitaṃ icchitabbanti yojanā .
Gaṇavāsinoti gaṇena saha vāsino , āraññakassāti sambandho .
Tenāti araṇisahitena .
‘‘ Nakkhattāneva nakkhattapadānī ’’ ti iminā assayujādinakkhattāneva ( abhidhānappadīpikāyaṃ 58-60 gāthāsu ) disābhāgajānanassa , ca samayajānanassa ca kāraṇattā nakkhattapadāni nāmāti dasseti .
8. Senāsanavattakathā
369. Senāsanavatte
M0.529 evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā .
Dvāraṃ nāmāti mahādvāraṃ .
Mahāvaḷañjan ti mahantehi janehi paribhuñjitabbaṃ .
Tatthāti dvāre .
Āpucchitvāvāti vuḍḍhaṃ āpucchitvāva , sabhāgassa vuḍḍhatarassāti sambandho .
369-370.
Aṅgaṇeti abbhokāse .
Na vuḍḍhaṃ anāpucchāti ettha tassa ovarake tadupacāre ca āpucchitabbanti vadanti .
369. AṅgaṇetiM2.260 abbhokāse .
Evameva paṭipajjitabban ti uddesadānādi āpucchitabbanti dasseti .Vaṭṭatiyevāti yathāsukhaṃ viharituṃ vaṭṭatiyeva .
Parivattitabban ti parimukhaṃ vattitabbaṃ .
Bhojanasālādīsupi evameva paṭipajjitabban ti bhojanasālādīsupi uddesadānādi āpucchitvāva kātabbanti attho .
9. Jantāgharavattādikathā
Vaccakuṭivattakathāvaṇṇanā
371. Jantāgharavatte
V2.165 evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā .
Bahijagatīti bahiālindo . 373. Ācamanavatthusmiṃ evamattho veditabboti yojanā .
Nīharitvāti udakaṃ nīharitvā .
Ācamitabban ti dhovitabbaṃ .
‘‘ Āpubbo camu dhovane ’’ ti hi dhātupāṭhesu vuttaṃ .
373-374.
Idaṃ
V3.388 ativivaṭan ti idaṃ ṭhānaṃ gumbādīhi appaṭicchannattā ativiya pakāsanaṃ .
Nibaddhagamanatthāyāti attano nibaddhagamanatthāya .
Puggalikaṭṭhānaṃ vāti attano vihāraṃ sandhāya vuttaṃ .
Sesamettha suviññeyyameva .
ImasmiṃM3.425 vattakkhandhake āgatāni āgantukāvāsikagamiyānumodanabhattaggapiṇḍacārikāraññika senāsana jantāghara vaccakuṭi upajjhācariya saddhivihārika antevāsikavattāni cuddasa mahāvattāni nāma , ito aññāni pana kadāci tajjanīyakammakatādikāleyeva caritabbāni asīti khandhakavattānīti veditabbāni .
Gaṇṭhipadesu pana ‘‘ imāniyeva cuddasa mahāvattāni aggahitaggahaṇena gahiyamānāni asīti khandhakavattāānī ’’ ti vuttaṃ , taṃ na gahetabbaṃ .
Vattakkhandhakavaṇṇanā niṭṭhitā .
9. Pātimokkhaṭṭhapanakkhandhakaṃ
PātimokkhuddesayācanakathāvaṇṇanāIdaṃ ativivaṭan ti idaṃ ṭhānaṃ ativivaṭaṃ , na kenaci paṭicchannanti attho .
Udakaṃ alabhantassevāti udakaṃ alabhanteyeva .
374. Vaccakuṭivatte evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā .
Ayan ti dantakaṭṭhaṃ khādato vaccakaraṇaṃ .
Sabbatthevāti sabbasmiṃ eva ṭhāne .
373-374.
Idaṃ
V3.388 ativivaṭan ti idaṃ ṭhānaṃ gumbādīhi appaṭicchannattā ativiya pakāsanaṃ .‘‘ Na pharusena kaṭṭhenā ’’ ti ettha na kevalaṃ kharakaṭṭhameva , phālitakaṭṭhādayopi chaviavalekhanakaṭṭhā pharusāyeva nāmāti dassento āha ‘‘ phālitakaṭṭhena vā ’’ tiādi .
Nibaddhagamanatthāyāti attano nibaddhagamanatthāya .
Paviṭṭhassāti vaccakuṭiṃ paviṭṭhassa .
Puggalikaṭṭhānaṃ vāti attano vihāraṃ sandhāya vuttaṃ .
Sabbasādhāraṇaṭṭhānan ti sabbesaṃ bhikkhūnaṃ , sabbehi vā sādhāraṇaṃ vaccakuṭisaṅkhātaṃ ṭhānaṃ .
Sesamettha suviññeyyameva .
Tatrāti tasmiṃ sabbasādhāraṇe ṭhāne .
Imasmiṃ
M3.425 vattakkhandhake āgatāni āgantukāvāsikagamiyānumodanabhattaggapiṇḍacārikāraññika senāsana jantāghara vaccakuṭi upajjhācariya saddhivihārika antevāsikavattāni cuddasa mahāvattāni nāma , ito aññāni pana kadāci tajjanīyakammakatādikāleyeva caritabbāni asīti khandhakavattānīti veditabbāni .Nibaddhagamanatthāyāti attano nibaddhagamanatthāya kataṃ yaṃ ṭhānaṃ vā yaṃ puggalikaṭṭhānaṃ vā hotīti yojanā .
Gaṇṭhipadesu pana ‘‘ imāniyeva cuddasa mahāvattāni aggahitaggahaṇena gahiyamānāni asīti khandhakavattāānī ’’ ti vuttaṃ , taṃ na gahetabbaṃ .
374. Nibaddhagamanatthāyāti attanova nirantaragamanatthāya .
Vattakkhandhakavaṇṇanā niṭṭhitā .
Uhatāti ettha upubbo hadadhātūti dassento āha ‘‘ uhaditā ’’ ti .
‘‘ Hada karīsossagge ’’ ti dhātupāṭhesu ( pāṇinī 977 dhātupāṭhe ; saddanītidhātumālāyaṃ 15 dakārantadhātu ) vuttattā vaccakūpato bahi
M0.530 karīsassa ossajjananti āha ‘‘ bahi vaccamakkhitā ’’ ti .
9. Pātimokkhaṭṭhapanakkhandhakaṃ
Ūhaditāti ettha hada-dhātussa vaccavissajjanatthatāyāha ‘‘ bahi vaccamakkhitā ’’ ti .Pātimokkhuddesayācanakathāvaṇṇanā
Dhovitabbāti udakena dhovitabbā .
Etampīti udakassa avijjamānampi .
Sabbatthāti sabbasmiṃ vattakkhandhake .
Iti vattakkhandhakavaṇṇanāya yojanā samattā .
Piṇḍacārikavattakathādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Vattakkhandhakavaṇṇanānayo niṭṭhito .