Issues
Select Version
(SP) Cūḷavagga-aṭṭhakathā
(SP) Cūḷavagga-aṭṭhakathā

Adhikaraṇavūpasamanasamathakathā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

9. Adhikaraṇavūpasamanasamathakathā

228. Catuvaggakaraṇe kammeti sīmasammutiādikamme . Pañcavaggakaraṇeti paccantimesu janapadesu upasampadādikamme . Dasavaggakaraṇeti majjhimesu janapadesu upasampadakamme . Vīsativaggakaraṇeti abbhānakamme . Kammappattāti kammassa pattā yuttā anurūpā . 228. VivādasaṅkhāteM3.380 atthe paccatthikā atthapaccatthikā . 228. Sammukhāvinayasmin ti sammukhāvinayabhāve . 228. PāḷiyaṃM2.227 vivādādhikaraṇaṃ ekaṃ samathaṃ anāgammātiādi pucchā . Siyātiādi vissajjanaṃ . Siyātissa vacanīyan ti eteneva vūpasamaṃ siyāti vattabbaṃ bhaveyyāti attho . Sammukhāvinayasmin ti sammukhāvinayattasminti bhāvappadhāno niddeso daṭṭhabbo . Evaṃ sabbavāresu . ‘‘ Kārako ukkoṭetī ’’ ti idaṃ upalakkhaṇamattaṃ , yassa kassaci ukkoṭentassa pācittiyameva . Ubbāhikāya khīyanake pācittiyaṃ na vuttaṃ tattha chandadānassa natthitāya .
230. Sampaṭicchitabban tiM0.447 paṭiggaṇhitabbaṃ . Sampaṭicchitvā ca pana atikkāmetabbanti sambandho . 230. Antarenāti kāraṇena . 230.‘‘ Antarenāti kāraṇenā ’’ ti likhitaṃ .
Bhaṇḍakan ti cīvarādibhaṇḍakaṃ . Mānaniggahatthāyāti bhaṇḍanajātānaṃ mānassa niggahatthāya . Katipāhan ti katipayāhaṃ , dvīhatīhanti attho .
231. Anantāni ceva bhassānīti ettha anantasaddo aparimāṇasaddena atthato ekoti āha ‘‘ aparimāṇānī ’’ ti . ‘‘ Vacanānī ’’ ti iminā bhassa saddo vacanapariyāyoti dasseti . 231. Ubbāhikāya khīyanake pācitti na vuttā tattha chandadānassa natthitāya .
Ubbāhikāya sammanitabboti kena sammanitabboti āha ‘‘ apaloketvā vā ’’ tiādi . Iminā apalokanakammena vā ñattidutiyakammena vā sammanitabboti dasseti . Anantāni bhassāni dhammakathikaṃ uddharitvā bāhati paṭisedheti imāya sammutiyāti ubbāhikā , tāya .
Evaṃ sammatehi pana bhikkhūhi vinicchitabbanti sambandho . Visuṃ nisīditvā tassāyeva parisāya nisīditvā vāti yojanā . Aññehīti sammatabhikkhūhi aññehi .
233. Tatrassāti ettha tatra assāti padavibhāgaṃ katvā tasaddo parisavisayo pasiddhavisayo , assasaddo ākhyātikoti āha ‘‘ tassaṃ parisati bhaveyyā ’’ ti . 233. Ubbāhikāya khiyyanake pācitti na vuttā tattha chandadānassa natthitāya .
‘‘ Neva suttaṃ āgatan ’’ ti sāmaññato vuttepi ‘‘ no suttavibhaṅgo ’’ ti vakkhamānattā mātikaṃ sandhāya vuttanti āha ‘‘ na mātikā āgatā ’’ ti . Vinayopīti khandhakavinayopi . Pisaddena suttavibhaṅgaṃ apekkhati .
Byañjanacchāyāyāti ettha chāyā saddo paṭibimbe ca pabhāya ca hotīti āha ‘‘ byañjanamattamevā ’’ ti , byañjanapaṭibimbikabyañjanapabhāvantabhūtaṃ atthaṃ aggahetvā byañjanapaṭibimbabyañjanapabhāmattamevaV2.98 gahetvāti adhippāyo . ‘‘ Paṭisedhetī ’’ ti iminā paṭibāha saddo paṭisedhatthoyeva , na maddanatthoti dasseti . Paṭibāhanākāraṃ dassento āha ‘‘ jātarūparajatakhettavatthupaṭiggahaṇādīsū ’’ tiādi . Kin ti kena kāraṇena , kasmā kāraṇā vā . Imeti jātarūpādipaṭiggāhake bhikkhū . Kārethāti tumheM0.448 kāreyyātha . Eyyāthassa hi ethādeso . Pucchāyaṃ sattamīvibhatti hoti . Sutteti suttantapiṭake .
Aparo dhammakathiko vadatīti sambandho . Imesan ti olambetvā nivāsentānaṃ . Etthāti olambetvā nivāsane .
234. Bahutarā bhikkhūti ettha dviguṇatiguṇādinā adhikā eva bahutarā nāmāti āha ‘‘ ekenapi adhikā bahutarāvā ’’ ti . ‘‘ Ko pana vādo ’’ tiādinā ‘‘ ekenapī ’’ ti ettha pisaddassa garahatthaṃ dasseti .