Salākabhattakathāvaṇṇanā
Salākabhattakathāvaṇṇanā
Upanibandhitvāti likhitvā .
Upanibandhitvāti likhitvā .
Gāmavasenapīti yebhuyyena samalābhagāmavasenapi .
Bahūni salākabhattānīti tiṃsaṃ vā cattārīsaṃ vā bhattāni .
‘‘ Sace hontī ’’ ti ajjhāharitvā yojetabbaṃ .
Sallakkhetvāti
V2.238 tāni bhattāni pamāṇavasena sallakkhetvā .Niggahena datvāti anicchantampi niggahena sampaṭicchāpetvā
V3.372 .
Niggahena datvāti dūraṃ gantuṃ anicchantassa niggahena sampaṭicchāpetvā datvā .Puna vihāraṃ āgantvāti ettha vihāraṃ anāgantvā bhattaṃ gahetvā pacchā vihāre attano pāpetvā bhuñjitumpi vaṭṭati .
Na hi bahisīmāya saṅghalābhoti ettha ‘‘ uddesabhattādīsu bahisīmāya ṭhitassapi ce upāsakā denti , gahetuṃ labhanti , attanopi pāpetvā gahaṇaṃ anuññātaṃ , tathā idha na vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ .
Ekagehavasenāti ekāya gharapāḷiyā vasena .
Ekagehavasenāti vīthiyampi ekapasse gharapāḷiyā vasena .
Uddisitvāti ‘‘ tuyhañca tuyhañca pāpuṇātī ’’ ti vatvā .
Na pāpuṇantīti uddisitvāpi .
Uddisitvāpīti asukakule salākabhattāni tuyhaṃ pāpuṇantīti vatvā .
Dūrattā niggahetvāpi vārena gāhetabbagāmo vāragāmo .
Vāragāman ti dūrattā vārena niggahena gantabbagāme .
Vāragāmeti
M2.251 atidūrattā vārena gantabbagāme .Saṭṭhito vā paṇṇāsato vāti daṇḍakammatthāya udakaghaṭaṃ sandhāya vuttaṃ .
Vihāravāroti sabbabhikkhūsu bhikkhatthāya gatesu vihārarakkhaṇavāro .
Vihāravāre niyuttā vihāravārikā , vārena vihārarakkhaṇakā .
Phātikammamevāti atirekalābhā ca bhavanti .
Aññathattan ti pasādaññathattaṃ .
Phātikammameva bhavantīti vihārarakkhaṇatthāya saṅghena dātabbaatirekalābhā honti .
Tesan ti vihāravārikānaṃ .
Phātikammamevāti vihārarakkhaṇakiccassa pahonakapaṭipādanameva .
Saṅghanavakena laddhakāleti divase divase ekekassa pāpitāni dve tīṇi ekacārikabhattāni teneva niyāmena attano pāpuṇanaṭṭhāne saṅghanavakena laddhakāle .
Ekasseva pāpuṇantīti divase divase ekekasseva pāpitānīti attho .
Yassa kassaci sammukhībhūtassa pāpetvāti ettha ‘‘ yebhuyyena ce bhikkhū bahisīmagatā honti , sammukhībhūtassa
M3.408 yassa kassaci pāpetabbaṃ sabhāgattā ekena laddhaṃ sabbesaṃ hoti , tasmimpi asati attano pāpetvā dātabban ’’ ti gaṇṭhipadesu vuttaṃ .
Sammukhībhūtassāti yebhuyyena ce bhikkhū bahisīmaṃ gatā , sammukhībhūtassa pāpetabbaṃ .Rasasalākan ti ucchurasasalākaṃ .
Sabhāgattā hi ekena laddhaṃ sabbesaṃ pahoti , tasmimpi asati attano pāpetvā dātabbaṃ .
Rasasalākan ti ucchurasasalākaṃ .
‘‘ Saṅghato nirāmisasalākāpi vihāre pakkabhattampi vaṭṭatiyevā ’’ ti sādhāraṇaṃ katvā visuddhimagge ( visuddhi .1.26) vuttattā ‘‘ evaṃ gāhite sāditabbaṃ , evaṃ na sāditabban ’’ ti visesetvā avuttattā ca bhesajjādisalākāyo cettha kiñcāpi piṇḍapātikānampi vaṭṭanti , salākavasena gāhitattā pana na sāditabbāti ettha adhippāyo vīmaṃsitabbo .
Yadi hi bhesajjādisalākā salākavasena gāhitā na sāditabbā siyā , saṅghato nirāmisasalākā vaṭṭatiyevāti na vadeyya ,‘‘ atirekalābho saṅghabhattaṃ uddesabhattan ’’ tiādivacanato ( mahāva .128)‘‘ atirekalābhaṃ paṭikkhipāmī ’’ ti salākavasena gāhetabbaṃ bhattameva paṭikkhittaṃ , na bhesajjaṃ .
Saṅghabhattādīni hi cuddasa bhattāniyeva tena na sāditabbānīti vuttāni , khandhakabhāṇakānaṃ vā matena idha evaṃ vuttanti gahetabbaṃ .
‘‘ Salākavasena gāhitattā pana na sāditabbā ’’ ti idaṃ asāruppavasena vuttaṃ , na dhutaṅgabhedavasena .
‘‘ Saṅghato nirāmisasalākā … pe … vaṭṭatiyevā ’’ ti ( visuddhi .1.26) hi visuddhimagge vuttaṃ .
Aggato dātabbabhikkhā aggabhikkhā .
Aggabhikkhāmattan ti ekakaṭacchubhikkhāmattaṃ .
Laddhā vā aladdhā vāti labhitvā vā alabhitvā vā .
Nibaddhāya aggabhikkhāya appamattikāya eva sambhavato labhitvāpi punadivase gaṇhituṃ vuttaṃ .
Aggabhikkhāmattan ti hi ettha matta -saddo bahubhāvaṃ nivatteti .
‘‘ Laddhā vā aladdhā vā ’’ ti vacanasiliṭṭhavasena vuttaṃ .
Laddhā vā aladdhā vā svepi gaṇheyyāsīti laddhepi appamattatāya vuttaṃ .
Tenāha ‘‘ yāvadatthaṃ labhati … pe … alabhitvā ‘ sve gaṇheyyāsī ’ ti vattabbo ’’ ti .
Salākabhattaṃ nāma vihāreyeva uddisīyati vihārameva sandhāya diyyamānattāti āha ‘‘ vihāre apāpitaṃ panā ’’ tiādi .
Tatra āsanasālāyāti tasmiṃ gāme āsanasālāya .
Vihāre apāpitaṃ pana … pe … na vaṭṭatīti salākabhattaṃ vihāre uddisiyati .
Vihāraṃ ānetvā gāhetabban ti tathā vatvā tasmiṃ divase dinnabhattaṃ vihārameva ānetvā ṭhitikāya gāhetabbaṃ .
Tatthāti tasmiṃ disābhāge .
Taṃ gahetvāti taṃ vāragāmasalākaṃ attanā gahetvā .
Tena pana dinnasalākena .
Tatthāti tasmiṃ disābhāge .
Taṃ gahetvāti taṃ vāragāme salākaṃ attano gahetvā .
Tenāti yo attano pattaṃ vāragāmasalākaṃ disaṃgamikassa adāsi , tena .
Anatikkanteyeva tasmiṃ tassa salākā gāhetabbāti yasmā upacārasīmaṭṭhasseva salākā pāpuṇāti , tasmā tasmiṃ disaṃgamike
V3.373 upacārasīmaṃ anatikkanteyeva tassa disaṃgamikassa pattasalākā attano pāpetvā gahetabbā .
Tassāti gahetvā gatassa .
Tenāti disaṃgamikato aññena tasmiṃ disaṃgamike .Salākā gahetabbāti yuttaṃ viya .
Sabbapotthakesu ‘‘ gāhetabbā ’’ ti pāṭho , tasmā tenāti salākaggāhāpakenāti attho .
‘‘ Corikāya
V0.484 gahitattā na pāpuṇātī ’’ ti vacanato ‘‘ kuṭisodhanaṃ vaṭṭatī ’’ ti ca dīpavāsino vadanti kira .Anāgatadivaseti
M3.409 ettha kathaṃ tesaṃ bhikkhūnaṃ āgatānāgatabhāvo viññāyatīti ce ?
Yasmā tato tato āgatā bhikkhū tasmiṃ gāme āsanasālāya sannipatanti , tasmā tesaṃ āgatānāgatabhāvo sakkā viññātuṃ .Devasikaṃ pāpetabbāti upacārasīmāya ṭhitassa yassa kassaci vassaggena pāpetabbā .
Ekaṃ mahātherassāti mahāthero vihārato yebhuyyena na gacchati , itare kadāci gacchati , tasmā sabhāgā ce , attano pāpetvā puna itaresaṃ diyyati .
Amhākaṃ gocaragāmeti salākabhattadāyakānaṃ gāme .
Bhuñjituṃ āgacchantīti ‘‘ mahāthero ekakova vihāre ohīno avassaṃ sabbasalākā attano pāpetvā ṭhito ’’ ti maññamānā āgacchanti .
Vihāre therassa pattasalākabhattan ti mahāthero ekakova vihāre ohīno ,‘‘ avassaṃ sabbasalākā attano pāpetvā ṭhito ’’ ti
M0.531 paṭissayaṃ gantvā āgantukabhikkhūnampi adassanato kukkuccaṃ akatvā bhuñjanti .
Evaṃ etesu agatesu āsannavihāre bhikkhūnaṃ bhuñjituṃ vaṭṭati itarathā saṅghikato .
Amhākaṃ gocaragāmevāti salākabhattadāyakānaṃ gāmaṃ sandhāya vuttaṃ .Vihāre therassa pattasalākabhattan ti vihāre ekekasseva ohīnattherassa sabbasalākānaṃ attano pāpanavasena pattasalākabhattaṃ .
Salākabhattakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .